Zasłonak tęczowy
.jpg) Zasłonak tęczowy | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
zasłonak tęczowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Cortinarius arquatus (Alb. & Schwein.) Fr. Epicr. syst. Mycol.: 265 (1838) [1836-1838] | |
Zasłonak tęczowy (Cortinarius arquatus (Alb. & Schwein.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisali go w 1822 r. Johannes Baptista von Albertini i Lewis David von Schweinitz, nadając mu nazwę Agaricus arquatus. Obecną nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Fries[1]. Niektóre synonimy[2]:
- Cortinarius arquatus f. plorans Bidaud 2001
- Cortinarius cookeanus Rob. Henry 1988
- Cortinarius xanthochrous P.D. Orton 1960
Polską nazwę nadał mu Andrzej Nespiak w 1981 r.[3]
Morfologia
Średnica 4–8 cm, mięsisty, szeroko wypukły, tępy, rozszerzony, regularny. Powierzchnia lepka, naga, równa, antymonowożółta, na środku często ciemniejsza[4].
Przyrośnięte, czasami zbiegające, średnio gęste, o szerokości 8–12 mm, początkowo purpurowe, potem fioletowe, na koniec gliniaste. Ostrza ostre[4].
Równy, pełny, podstawa cebulkowata przez podobną do pochwy osłonę. Powierzchnia lekko włókienkowata, wierzchołek czasami prążkowany, początkowo fioletowawy na początku wewnątrz i na zewnątrz, w dolnej części białawy[4].
Na środku dość gruby, nieco cieńszy na brzegu, biały, o łagodnym zapachu i smaku[4];
- Cechy mikroskopowe
Bazydiospory szerokoeliptyczne do prawie migdałowatych, punktowo-szorstkie, 11–15 × 6–8 µm, o zmiennej wielkości, pod mikroskopem rdzawobrązowe[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska w Ameryce Północnej i Europie[5]. W Polsce do 2003 r. podano jedno stanowisko w Tatrzańskim Parku Narodowym w 1956 r.[3], w późniejszych latach podano następne[6]. Według Władysława Wojewody rozprzestrzenienie i stopień zagrożenia tego gatunku w Polsce nie są znane[3].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-03-22] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-03-22] (ang.).
- 1 2 3 4 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 161, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 North American Flora, t. 5, 1932, s. 295.
- ↑ Występowanie Cortinarius arquatus na świecie (mapa) [online], gbif.org.
- ↑ Cortinarius arquatus (zasłonak tęczowy) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-03-22] (pol.).