Zasłonak tłusty
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
zasłonak tłusty |
| Nazwa systematyczna | |
| Cortinarius emunctus Fr. Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 275 (1838) [1836-1838] | |
Zasłonak tłusty (Cortinarius emunctus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy zdiagnozował go Elias Fries w 1838 r.[1] Synonim: Gomphos emunctus (Fr.) Kuntze 1891[2].
Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]
Morfologia
Średnica 6–7 cm, początkowo półkulisty, potem wypukły lub dzwonkowaty, w końcu płasko rozpostarty, zazwyczaj z garbkiem. Powierzchnia kleista, jednolicie blado szarofioletowa do stalowoniebieskiej, z wiekiem powoli szarawo ochrowa do bladożółtej[4].
Gęste, szarawo liliowe do szarofioletowych, szybko brązowawe, początkowo z białymi ostrzami[4].
Wysokość 8–11 cm, grubość 0,5–1,2 cm, walcowaty z maczugowatą podstawą, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia kleista, o barwie od szarofioletowej do rdzawobrązowej[4].
W kapeluszu bladobrązowy, w trzonie początkowo lekko fioletowawy. Ma niewyraźny zapach i słodkawy smak[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki prawie kuliste, umiarkowanie i gęsto brodawkowane, 6,5–8,5 × 5,5–7 µm[4].
Występowanie i siedlisko
Podano wiele stanowisk Cortinarius emunctus w Europie oraz dwa w Kanadzie[5]. Jest rzadki[4]. W Polsce do 2003 r. jedyne jego stanowisko podał Andrzej Nespiak w 1960 r. w Dolinie Pańszczyca w Tatrach[3], w 2010 r. podano następne stanowiski[6]. Według W. Wojewody rozprzestrzenienie tego gatunku i stopień zagrożenia w Polsce nie są znane[3].
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w lasach[3], na glebach dość wilgotnych i żyznych, szczególnie pod świerkiem[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-10-14].
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2021-10-14].
- 1 2 3 4 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 171, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 Cortinarius emunctus / Cortinaire huileux [online], Champignions de Quèbec [dostęp 2021-10-14].
- ↑ Mapa zasięgu Cortinarius emunctus [online] [dostęp 2021-10-14].
- ↑ Cortinarius emunctus (zasłonak tłusty) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-03-22] (pol.).