Zbójnicki Skok

Zbójnicki Skok[1], Zbójecki Skok, Janosikowy Skok (słow. Zbojnický skok lub Janošikov skok), dawniej przez flisaków nazywany też lijem – przewężenie Dunajca w Przełomie Pienińskim, w którym rzeka ma szerokość zaledwie 12 m, płynąc ciasnym skalnym wąwozem pomiędzy wapiennymi ścianami Łysiny (tzw. Zbójeckie Skały) i Klasztornej Góry[2]. Miejsce to nie jest widoczne z Drogi Pienińskiej poprowadzonej po prawej stronie Dunajca, gdyż zasłaniają je drzewa. W zwężeniu tym prąd przyspiesza, a głębokość rośnie – jak twierdzą flisacy – do 8 m. Nazywają to miejsce Na Głębokie. Niekiedy, aby to udowodnić, wrzucali pionowo do wody żerdki, które po jakimś czasie wyskakiwały[3]. W rzeczywistości Dunajec jest tu znacznie płytszy: pomiary, przeprowadzone w listopadzie 2024 r. przez pracowników naukowych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Politechniki Krakowskiej przy udziale pracowników Pienińskiego Parku Narodowego oraz jego słowackiego odpowiednika, wykazały największą głębokość równą 4,5 m. Pomiary, prowadzone w ramach badań geometrii przełomu Dunajca, wykonano za pomocą echosondy gwarantującej błąd nie większy niż ok. 10 cm[4].

Flisacy przewożonym na tratwach turystom opowiadają, że w tym miejscu Janosik „uciekając przed hajdukami wysłanymi za nim przez pana na zamku w Niedzicy, przeskoczył Dunajec”. Pozostał po tym rzekomo na lewym cyplu rzeki ślad odciśniętych kierpców. Są też legendy, według których zbójnicy przechodzili w tym miejscu próby skoku[3].

Znajduje się w Pienińskim Parku Narodowym w granicach wsi Sromowce Niżne w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn[5].

Galeria

Przypisy

  1. Zbóknicki Skok. Identyfikator PRNG [online] [dostęp 2025-03-15].
  2. Pieniński Park Narodowy. Pieniny polskie i słowackie. Mapa 1:20 000, Kraków: Wyd. Kartograficzne Polkart, lipiec 2006, s. 1, ISBN 83-87873-07-1.
  3. 1 2 Józef Nyka, Pieniny, wyd. IX, Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006, s. 198, 238, 284, ISBN 83-915859-4-8.
  4. Marcin Bojarski. Badania przełomu Dunajca i jego głębokości. „Gazeta Górska”. R. XXXII (nr 4 (128)), s. 7, 2024. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie. ISSN 1231-7101. (pol.).
  5. Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-03-17].