Zofia Hoszowska-Kretowa
 Zofia Hoszowska-Kretowa wraz z mężem Józefem Kretem | |
| Data i miejsce urodzenia |
1 kwietnia 1908 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 czerwca 1983 |
| Stopień instruktorski | |
| Organizacja harcerska | |
| Komendantka Śląskiej Chorągwi Harcerek | |
| Okres sprawowania |
od 1936 |
| Odznaczenia | |
 _BAR.svg.png){kind=small}  | |
Zofia Hoszowska-Kretowa, ps. „Jasna”, „Alina” (ur. 1 kwietnia 1908 w Krakowie, zm. 26 czerwca 1983 w Luboniu[1]) – polska nauczycielka, harcmistrzyni, w latach 1936–1938 komendantka Śląskiej Chorągwi Harcerek.
Życiorys
Urodziła się 1 kwietnia 1908 roku w Krakowie[2]. W wieku 10 lat uczestniczyła w pracach Koła „Promienistych”, a następnie działała w „Sokole”. W wieku 12 lat wstąpiła do harcerstwa, w którym przeszła wszystkie stopnie młodzieżowe i instruktorskie[1]. W 1933 roku ukończyła filologię na Uniwersytecie Jagiellońskim, po czym podjęła pracę nauczycielki w Szkole Powszechnej nr 20 w Katowicach, a w 1936 roku w prywatnej szkole im. Królowej Jadwigi[3][1].
W 1933 roku założyła Pierwszą Żeńską Drużynę Harcerską w katowickim Załężu[4], a od września tego samego roku prowadziła katowicki hufiec. W tym czasie pomagała prowadzić sekretariat harcerski przewodniczącego Związku Harcerstwa Polskiego, wojewody śląskiego Michała Grażyńskiego, a także współpracowała przy czasopiśmie harcerskim „Na tropie”[1]. W 1936 roku powierzono jej komendę Śląskiej Chorągwi Harcerek, pełniąc tę funkcję do 1938 roku[5]. Prowadziła kursy i obozy szkoleniowe. Wyszła za mąż za Józefa Kreta (1895–1982), nauczyciela, publicystę i harcerza, po czym zamieszkała w Nierodzimiu[3], skąd dojeżdżała do pracy w gimnazjum w ówczesnym Cieszynie Zachodnim[1].
Po wybuchu II wojny światowej, w grudniu 1939 roku złożyła przysięgę w Związku Walki Zbrojnej[3]. W tym okresie wraz z mężem i córką Barbarą zamieszkała w Staromieściu, gdzie wspólnie prowadzili tajne nauczanie i współpracowali przy wydawaniu „Biuletynu Informacyjnego”[6]. W 1942 roku była aresztowana i odsadzona w więzieniu Montelupich w Krakowie. Po trzech miesiącach ją zwolniono[1]. Działała jako łączniczka dowódcy Kedywu w okręgu rzeszowskim Związku Wali Zbrojnej. Przewoziła broń i amunicję do oddziałów partyzanckich w rejonie Jasła. W czerwcu 1943 roku została aresztowania, lecz ostatecznie wróciła do domu[6]. 15 sierpnia 1944 roku otrzymała stopień podporucznika Armii Krajowej[1].
Po wojnie wraz z mężem wróciła na Śląsk Cieszyński, gdzie wznowili działanie Uniwersytetu Ludowego w Nierodzimiu[1] oraz prowadzili działalność kulturalno-oświatową[3]. W latach 1957–1958 była instruktorką Hufca ZHP w Cieszynie[5].
Zmarła 26 czerwca 1983 roku[1][2]. Pochowana została na cmentarzu Rakowickim w Krakowie obok swojego męża Józefa[3].
Ordery i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1943)[1]
- Krzyż Walecznych (1944)[1]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972)[7]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Maria Żmijowa, Zofia Hoszowska-Kretowa, pseud. „Jasna”, „Alina” [online], Z dziejów harcerstwa śląskiego, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1985, s. 268-269, historyczna.slaska.zhp.pl [dostęp 2025-03-08] (pol.).
- 1 2 Snoch 2004 ↓, s. 121.
- 1 2 3 4 5 Snoch 2004 ↓, s. 122.
- ↑ Steuer 2025 ↓, H. Hoszowska-Kretowa Zofia.
- 1 2 Hruszowska Zofia. harcerki.org.pl. [dostęp 2025-03-08]. (pol.).
- 1 2 Teresa Semik: Korespondencja z Auschwitz. Książka Krystyny Heskiej-Kwaśniewicz i Lucyny Sadzikowskiej z UŚ nominowana do Nagrody Historycznej „Polityki”. [w:] Dziennik Zachodni [on-line]. dziennikzachodni.pl, 2021-05-09. [dostęp 2025-03-08]. (pol.).
- ↑ W Dniu Wojska Polskiego, „Głos Wielkopolski”, 244 (8906), 13 października 1972, s. 2.
Bibliografia
- Bogdan Snoch, Górnośląski leksykon biograficzny, wyd. 2, Katowice: Muzeum Śląskie, 2004, ISBN 978-83-87455-48-4 (pol.).
- Antoni Steuer, Leksykon załęski, Muzeum Historii Katowic, 2025 [dostęp 2025-03-08] (pol.).