Zubeida
_(color_publicity_still).jpg) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
aktorka |
Zubeida Begum Dhanrajgir (ur. 1911 w Suracie, zm. 21 września 1988 w Mumbaju) – indyjska aktorka filmów niemych i dźwiękowych, gwiazda pierwszego indyjskiego filmu dźwiękowego Alam Ara (1931)[1].
Życiorys
Była córką Fatmy Begum oraz nawaba Sidi Ibrahima Muhammada Yakuta Khana III ze stanu Saćin. Miała dwie siostry: Sultanę i Shehzadi (obie zostały aktorkami). Była jedną z niewielu dziewcząt w Indiach, które jako nastolatki zaczęły karierę filmową, co uważano za nieodpowiednie dla dziewcząt z arystokracji[2][3]. Ojciec nie uznał córek[4].
Debiutowała w wieku 12 lat w filmie dźwiękowym Kohinoor[5]. W latach 20. XX wieku pojawiła się na ekranie u boku siostry Sultany. W 1924 obie zagrały w filmie Kalyan Khajina, a 2 lata wcześniej w pierwszym przeboju z udziałem Zubeidy, filmie Veer Abhimanyu, w którym wystąpiła też ich matka[1].
W 1925 premierę miało 5 filmów z udziałem Zubeidy, w tym Kala Chor, Devdasi i Desh Ka Dushman. W 1926 Zubeida zagrała w filmie Bulbul-e-Paristan, reżyserskim debiucie matki w kinie indyjskim[6][7]. W 1927 zagrała w bardzo dobrze przyjętym filmie Balidaan (Sacrifice) opartym na sztuce Rabindranatha Tagore'a[1][8]. Wystąpiła w wielu filmach niemych. Przełomem w jej karierze i największym hitem z jej udziałem był film dźwiękowy Alam Ara[2]. Zubeida zaśpiewała większość piosenek. W rezultacie, z powodu sukcesu filmu, zarabiała znacznie więcej niż standardowo płacono wówczas aktorkom w Indiach[9]. W 1937 wystąpiła w pierwszej ekranizacji opowiadania Devdas[1][5].
W latach 30. i na początku lat 40. XX wieku stworzyła filmowe duety z Jalem Merchantem i zagrała w kilku udanych historycznych filmach, portretując księżniczki Subhadrę oraz Uttarę i postać z Mahabharaty, Draupadi. W filmach Mira oraz Shatir w reżyserii Zarina Ezry grała pełną życia, wybuchową artystkę cyrkową, której ekranowe pocałunki wywoływały debatę na temat cenzury w kinie. Była jedną z niewielu indyjskich aktorek, którym udało się utrzymać pozycję w przemyśle po upowszechnieniu się filmów dźwiękowych[1][5].
W 1934 wraz z Nanubhaiem Vakilem założyła studio filmowe Mahalakshmi Movietone odpowiedzialne za takie hity jak Gul-e-Sonobar i Rasik-e-Laila[5]. W latach 1949–1953 występowała w maksymalnie dwóch filmach rocznie. Ostatnim jej filmem był Nirdosh Abla[1].
Przyszła na świat w rodzinie muzułmańskiej, ale przeszła na hinduizm, by poślubić maharadżę Narsingira Dhanrajgira Gyana Bahadura z Hajdarabadu. Mieli dzieci: syna Humayuna Dhanrajgira i córkę Dur-e-shahwarę Dhanrajgirę (matkę modelki Rhei Pillai)[5].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Ashish Rajadhyaksha, Paul Willemen, Encyclopedia of Indian Cinema, Routledge, 10 lipca 2014, s. 95, 241–242, 250, ISBN 978-1-135-94318-9 [dostęp 2025-03-14] (ang.).
- 1 2 Asjad Nazir, Lighting Up the Big Screen, „Eastern Eye”, 2013, s. 21–33.
- ↑ Zainab S. Qazi, Zubeida Begum Dhanrajgir: A Force of Nature | #IndianWomenInHistory [online], Feminism in India, 7 września 2023 [dostęp 2025-03-14] (ang.).
- ↑ Fatma Begum, First Woman Director of Indian Film [online], Golden Globes [dostęp 2023-01-31] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Piyush Roy, Bollywood FAQ: All That's Left to Know About the Greatest Film Story Never Told, Rowman & Littlefield, 20 września 2019, s. 62, ISBN 978-1-4930-5083-3 [dostęp 2025-03-14] (ang.).
- ↑ Bollywood's unforgettable women - Times of India [online], The Times of India [dostęp 2023-01-31] (ang.).
- ↑ Fatma Begum, Jaddanbai: The earliest female filmmakers of Indian cinema [online], web.archive.org, 26 lutego 2020 [dostęp 2023-01-31] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-26].
- ↑ BALIDAN - Film / Movie [online], web.archive.org, 17 lipca 2015 [dostęp 2025-03-14] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-17].
- ↑ Google features 80th anniversary of India's first talkie 'Alam Ara', „The Times of India”, 15 marca 2011, ISSN 0971-8257 [dostęp 2025-03-14].