Zygmunt Łabędzki

Zygmunt Łabędzki

Łoś

pułkownik
Data i miejsce urodzenia	2 maja 1919 Tesłuhów
Data i miejsce śmierci	21 października 2016 Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Krajowa ludowe Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa, kampania wrześniowa
Odznaczenia

Zygmunt Łabędzki ps. „Łoś” (ur. 2 maja 1919^[1] w Tesłuhowie, zm. 21 października 2016 w Warszawie^[2]) – polski uczestnik II wojny światowej, pułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, działacz kombatancki^[1].

Urodził się w rodzinie Michał i Józefy z d. Szczepańskiej^[3]. Po egzaminie maturalnym (1938) wysłany na przeszkolenie do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie^[3]. Uczestnik polskiej wojny obronnej września 1939, potem w strukturach Służby Zwycięstwu Polski, a następnie ZWZ i AK^[3]. Ukończył kurs dywersji (Kedyw)^[1] i miał brać udział w akcjach dywersyjnych.

W 1942, w stopniu podchorążego członek dowództwa oddziału AK Stanisława Łokuciewskiego ps. „Mały”^[4].

Od 2 września 1944^[3] był żołnierzem 1 Armii Wojska Polskiego, z którą dotarł do Berlina. Od 30 grudnia 1944 mianowany dowódcą kompanii sztabowej DOW Lublin, następnie oficerem łącznikowym sztabu 1 Armii WP^[3]. W 1948, był współzałożycielem Koła Łowieckiego nr 1 Hubertus w Opolu^[5][6], a w 1954 został pierwszym dowódcą Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego^[7][8]. Absolwent wydziału samochodowo-ciągnikowego i maszyn rolniczych Politechniki Warszawskiej^[9].

Działacz kombatancki, między innymi członek Rady Kombatantów i Osób Represjonowanych działającej przy Szefie Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, prezes Stowarzyszenia Klubu Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari^[1][9].

Został odznaczony srebrnym Krzyżem Virtuti Militari za akcję przeprowadzoną w lipcu 1944, podczas której miał dowodzić 70-osobowym oddziałem, który dokonał rozbicia 800-osobowej kolumny SS i żandarmerii niemieckiej pod Urzędowem koło Lublina. Spośród Niemców 200 miało zostać zabitych, 250 rannych, a 350 trafiło do niewoli, poległ zaś 1 partyzant^[10].

Po kampanii wrześniowej 1939 dostał się do niewoli sowieckiej, skąd uciekł^[3], w 1942 był aresztowany i więziony przez 3 miesiące przez gestapo w Hrubieszowie, po czym został wykupiony z więzienia^[3].

Z kolei po wojnie, w listopadzie 1945 został zwolniony z wojska w wyniku tzw. „czystki” byłych żołnierzy AK^[3], a w latach 1953-54 był aresztowany, więziony i przesłuchiwany przez 9 miesięcy.

• Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari^[11][9]
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski^[11][9]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski^[11][9]
• Krzyż Walecznych (dwukrotnie)^[9] (trzykrotnie)^[11]
• Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami^[11][9]
• Złoty Krzyż Zasługi^[11][9]
• Krzyż Partyzancki^[11][9]
• Krzyż Armii Krajowej^[11][9]
• Medal za Warszawę 1939–1945^[11][9]
• Medal Zwycięstwa i Wolności 1945^[11]
• Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”^[11][9]
• Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk^[11][9]
• Medal „Za udział w walkach o Berlin”^[11][9]
• Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”^[11]
• Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”^[11][9]
• Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”^[11][9]
• Medal „Pro Memoria”^[11][9]
• Medal „Pro Patria” (2012)^[12]
• Odznaka za Rany i Kontuzje (dwukrotnie)^[11]
• Odznaka pamiątkowa Akcji „Burza”^[11]
• Odznaka Grunwaldzka^[11]
• Złoty Medal Zasługi Łowieckiej (PZŁ)^[11]
• Srebrny Medal Zasługi Łowieckiej (PZŁ)^[11]
• „Honorowy Żeton Zasługi” – Złom (PZŁ)^[6]
• Medal Św. Huberta (PZŁ)^[6]

• Jan Szostak: Zeszyty Historyczne – Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari w kraju i na obczyźnie, część II – Wojenne i powojenne losy Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari (noty biograficzne). Warszawa: Stowarzyszenie–Klub Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2008. ISSN 1895–9482.