Śluza Paniewo
 Dolna komora śluzy | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Droga wodna | |
| Lokalizacja |
na 61 km |
| Budowa | |
| Kierownik budowy |
Michał Horain |
| Lata budowy |
1826–1828 |
| Dane techniczne | |
| Rodzaj |
komorowa |
| Długość |
88 m |
| Szerokość |
5,95 m |
| Różnica poziomów |
6,29 m |
| Wrota |
drewniane |
| Rodzaj napędu |
ręczny |
Położenie na mapie gminy Płaska _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego  | |
Położenie na mapie powiatu augustowskiego  | |
 53°53′55,19″N 23°17′53,99″E/53,898664 23,298331 | |
Śluza Paniewo – dziewiąta śluza na Kanale Augustowskim (licząc od strony Biebrzy). Jedyna dwukomorowa śluza na Kanale Augustowskim na terenie Polski.
Wybudowana w latach 1826 – 1828 przez Michała Horaina. Z powodu dużej różnicy poziomów między jeziorem Paniewo a jeziorem Krzywym, która wynosi ponad 6 m śluza składa się z dwóch połączonych ze sobą komór, a czas śluzowania wynosi około 40 min. Olbrzymie parcie wody i silna filtracja wód zaskórnych sprawiły, że już przed I wojną światową konieczny okazał się remont generalny.
Została zniszczona w czasie II wojny światowej m.in. podczas udanej akcji dywersyjnej dokonanej przez oddziały AK 20 czerwca 1944 r.
Po wojnie remontowano śluzę w latach:
- 1947 – 1948: odbudowa ze zniszczeń wojennych
- 1951: próba uszczelnienia gruntu metodą elektroosmozy
- 1953 – 1954: wymiana drewnianej podłogi na żelbetową, wypełnienie betonem powstałych kawern, drenaż wzdłuż ścian
- 1970: próba ratowania budowli zastrzykami betonu
- 1973 – 1979 śluza została całkowicie rozebrana, następnie została odbudowana z zastosowaniem współczesnych materiałów i technik, lecz z zachowaniem oryginalnego wyglądu i systemu obsługi.
- 2011: śluza została zamknięta z powodu fatalnego stanu technicznego. Jej ponowne otwarcie po remoncie przewidywane jest na 2013 rok.
- 2012: śluza jest w pełni sprawna.
- Położenie: 61 kilometr kanału
- Różnica poziomów: 6,29 m
- Długość: 88 m
- Dł. użytkowa pierwszej komory: 41,41 m
- Dł. użytkowa drugiej komory: 43,64 m
- Szerokość: 5,95 m
- Wrota: drewniane
- Lata budowy: 1826 – 1828
- Kierownik budowy: Michał Horain
Bibliografia
- Irena i Wojciech Baturowie: Po ziemi augustowskiej. Wydawnictwo Hańcza, 1997. ISBN 83-904804-9-2.