Adriana Hölszky

Adriana Hölszky
Data i miejsce urodzenia

30 czerwca 1953
Bukareszt

Instrumenty

fortepian

Gatunki

opera, muzyka instrumentalna

Zawód

kompozytorka

Zespoły
Trio Lipatti

Adriana Hölszky (ur. 30 czerwca 1953 w Bukareszcie[1][2]) – niemiecka kompozytorka, wykładowczyni akademicka.

Życiorys

Jej rodzicami byli naukowcy[2] pochodzenia niemieckiego[1]. Uczyła się gry na fortepianie w szkole muzycznej od 1959 roku[1]. Jako dziecko komponowała i malowała[3]. Uczyła się kontrapunktu i harmonii od 11. roku życia[1]. Uczyła się gry na fortepianie u Olgi Roski-Berdan[4][5] w latach 1959–1969[6]. Studiowała kompozycję na Narodowym Uniwersytecie Muzycznym w Bukareszcie w latach 1972–1975[1]. Uczyła się kompozycji u Ștefana Niculescu[7][4]. Obroniła doktorat z muzykologii na paryskiej Sorbonie w 1976 roku[2].

Wraz z rodziną przeprowadziła się jako przesiedleniec do Stuttgartu w 1976 roku (od tego czasu mieszka w Niemczech[7]), a w 1977 roku uzyskała niemieckie obywatelstwo[1]. Od 1977 do 1980 studiowała na Staatliche Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart w Stuttgarcie[7]. Tamże kompozycji uczył jej Milko Kelemen, analizy i muzyki elektronicznej – Erhard Karkoschka, a muzyki kameralnej – Günter Louegk[4]. Podczas studiów w Stuttgarcie grała na fortepianie w założonym przez Antonia Janigra Trio Lipatti[7][4] z siostrą bliźniaczką Moniką Hölszky-Wiedemann i Herthą-Rosą Herseni[1]. W latach 1978–1984 kształciła się na Darmstädter Ferienkurse für Neue Musik[6].

Zdała egzamin końcowy w 1980 roku i została przyjęta na stanowisko wykładowcy teorii muzyki i kształcenia słuchu na tejże uczelni w Stuttgarcie, gdzie pracowała do 1989 roku[1]. Na początku lat 90. XX wieku prowadziła seminaria w Tokio, Kioto oraz w paryskim IRCAM[2]. Od 1997 do 2000 roku była profesorem kompozycji w Hochschule für Musik und Theater Rostock[7], a od 2000 roku była profesorem kompozycji na uniwersytecie Mozarteum[7].

Od 2002 roku jest członkinią Akademie der Künste[5].

Nagrody (wybór)

  • nagroda w międzynarodowym konkursie muzyki kameralnej we Florencji (1978)[7]
  • Premio Valentino Bucchi – 1. miejsce (1979)[7][4]
  • nagroda w międzynarodowym konkursie muzyki kameralnej w Colmar (1980)[7]
  • Gaudeamus Prijs za kompozycję Ommagio à Michelangelo (1981)[1]
  • Johann-Wenzel-Stamitz-Preis (1985)[6]
  • nagroda miasta Stuttgart za trio smyczkowe Innere Welten (1990)[8]
  • Schneider-Schott-Musikpreis Mainz (1990)[4]
  • Bach-Preis der Freien und Hansestadt Hamburg (2003)[7]
  • Preis der Christoph-und-Stephan-Kaske-Stiftung (2011)[5]
  • Deutscher Musikautorenpreis (2015)[5]
  • Louis Spohr Musikpreis Braunschweig (2019)[6]
  • Robert Schumann-Preis für Dichtung und Musik (2024)[6]

Twórczość

Posługiwała się techniką dodekafoniczną[1], była pod wpływem serializmu, a w broszurze wydawnictwa Breitkopf & Härtel scharakteryzowano jej twórczość jako „chaos pod kontrolą”[9]. Tworzy dzieła dramatyczne (opery) i orkiestralne, a także muzykę kameralną i wokalną[9].

Wybrane dzieła

  • Requisiten – utwór instrumentalny (1985)[10]
  • Hörfenster für Franz Liszt na fortepian, perkusję i głos (I część na fortepian preparowany) (1986–1987)[11]
  • Bremer Freiheit – opera na podstawie sztuki Rainera Wernera Fassbindera (1987[10], premiera 1988[4])
  • Koncert podwójny „Lichtflug” na skrzypce, flet i orkiestrę (premiera 1990)[10]
  • Klangwaben na skrzypce solo (1993)[12]
  • Die Wände – opera na podstawie sztuki Parawany Jeana Geneta[13] (premiera 1995)[10]
  • Tragödia – Der unsichtbare Raum – dzieło sceniczne bez libretta i aktorów[14] (premiera 1997)[5]
  • Guiseppe e Sylvia – opera (premiera 2000)[5]
  • Hybris – opera (premiera 2010)[15]
  • Deep Field – balet (2014)[5]
  • Böse Geister – opera na podstawie powieści Biesy Fiodora Dostojewskiego[16] (2014)[5]
  • EXODUS na 12 perkusistów (2016)[5]
  • Apeiron – koncert na skrzypce i orkiestrę smyczkową (2018)[17]
  • On the Other Side – koncert na klarnet, saksofon sopranowy, akordeon i orkiestrę (2000–2004)[17]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Björn Cecatka (red.), Die 100 des Jahrhunderts: Komponisten, wyd. Orig.-Ausg, Rororo Handbuch, Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1995, s. 76, ISBN 978-3-499-16457-6 (niem.).
  2. 1 2 3 4 Mary F. McVicker, Women Opera Composers: Biographies from the 1500s to the 21st Century, McFarland, 4 sierpnia 2016, s. 185, ISBN 978-1-4766-2361-0 (ang.).
  3. ↑ Die Komponistin Adriana Hölszky wird siebzig [online], FAZ.NET, 30 czerwca 2023 [dostęp 2025-02-09] (niem.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Hartmut Möller, Adriana Hölszky…, [w:] Adriana Hölszky; Klangwerkstatt Weimar, Adriana Hölszky / Klangwerkstatt Weimar (płyta CD), ACD6055, Animato, 2002, s. [11] (niem.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bauer Studios Shop [online], shop.bauerstudios.de [dostęp 2025-02-08] (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 Adriana Hölszky (*1953) [online], www.breitkopf.com [dostęp 2025-02-09].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Adriana Hölszky [online], cimro.ro [dostęp 2025-02-08] (ang.).
  8. ↑ Björn Cecatka (red.), Die 100 des Jahrhunderts: Komponisten, wyd. Orig.-Ausg, Rororo Handbuch, Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1995, s. 76-77, ISBN 978-3-499-16457-6 (niem.).
  9. 1 2 Karin Pendle, Women & Music: A History, Indiana University Press, 2001, s. 300, ISBN 978-0-253-33819-8 (ang.).
  10. 1 2 3 4 Björn Cecatka (red.), Die 100 des Jahrhunderts: Komponisten, wyd. Orig.-Ausg, Rororo Handbuch, Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1995, s. 77, ISBN 978-3-499-16457-6 (niem.).
  11. ↑ Maurice Hinson, Wesley Roberts, Guide to the Pianist's Repertoire, Indiana University Press, 3 grudnia 2013, s. 516, ISBN 978-0-253-01023-0 (ang.).
  12. ↑ Monochord: de musica acta studia et commentarii, Wydawn. Adam Marszałek, 1996, s. 76 (niem.).
  13. ↑ Hölszky: Die Wände [online], Breitkopf & Härtel KG [dostęp 2025-02-09].
  14. ↑ Kultur Chronik, Inter Nationes, 2002, s. 35 [dostęp 2025-02-09] (ang.).
  15. ↑ Über uns [online], Universität Bonn [dostęp 2025-02-09] (ang.).
  16. ↑ Böse Geister, National Theater, Mannheim, Germany – review, „Financial Times”, 5 czerwca 2014 [dostęp 2025-02-09].
  17. 1 2 ADRIANA HÖLSZKY: Concertos [online], KAIROS, 15 grudnia 2024 [dostęp 2025-02-09] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.