Alojzy Skrzyszowski
Alojzy Skrzyszowski (ur. 7 listopada 1900 r. w Gorzyczkach - zm. po 1971) – powstaniec śląski.
Ukończył szkołę powszechną w Gorzycach. Od 1919 członek Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska w Gorzycach[1]. Uczestniczył w pierwszym, drugim i trzecim powstaniu śląskim[1]. W tym ostatnim pełnił funkcję dowódcy 12 kompanii 3 baonu 4 pułku strzelców raciborskich, po śmierci Wiktora Cyrana.[2]
W latach 20. służył w polskiej Straży Celnej jako starszy strażnik w Placówce Straży Celnej „Makoszowy”[3]. Po rozwiązaniu tej formacji był pracownikiem (1928-1939)[1], a od 1929 naczelnikiem gminy Gorzyce w pow. rybnickim[4]. Należał do Związku Powstańców Śląskich powiatu raciborskiego w Gorzyczkach[5][6]. Działacz Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy, członek zarządu koła w Gorzyczkach.
Po wybuchu II wojny światowej i wkroczeniu Niemców aresztowany 4 października 1939 r. w Gorzycach i przewieziony do więzienia w Rybniku[1]. Na sesji wyjazdowej Sądu Specjalnego w Katowicach został skazany na pięć lat więzienia za udział w trzecim powstaniu śląskim na stanowisku dowódcy kompanii, za antyniemiecką postawę gdy pełnił funkcję naczelnika gminy, za dyskryminację miejscowych Niemców. Siedział w więzieniach w Rybniku, Brzegu, Rawiczu[1].
Po powrocie do domu w 1945 r. zorganizował terenową władzę w Gorzycach, gdzie był wójtem do 1954[1]. Następnie pracował jako administrator hoteli komunalnych w Rybniku[1]. Po przejściu na emeryturę był w latach 70. wiceprzewodniczącym Gminnej Rady Narodowej w Gorzycach[7].
Odznaczenia
- Śląski Krzyż Powstańczy,
- Medal Niepodległości (16 marca 1937)[8]
- Order Odrodzenia Polski,
- Order Sztandaru Pracy klasy II,
- Złoty Krzyż Zasługi
- odznaka Zasłużony Dla Województwa Katowickiego
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Jerzy Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śl., Żor, Raciborza w latach 1939-1945, Bielsko-Biała 2006, s. 349-350
- ↑ Jerzy Pająk, Alojzy Nowara, Trzecie powstanie śląskie na Ziemi Raciborskiej, Racibórz 1962, s. 10
- ↑ Kalendarz z szematyzmem funkcjonariuszy Straży Celnej na rok 1927, Lwów 1927, s. 244.
- ↑ Wieczorek rodzicielski w Gorzycach, "Polska Zachodnia" nr 17 z 18 stycznia 1930, s, 7
- ↑ Powstańcy zweryfikowani przez Związek Powstańców Śląskich, Muzeum Śląskie [dostęp 31.12.2024]
- ↑ Lista nr XVI z dnia 28 kwietnia 1938 r., "Wiadomości Związkowe Związku Powstańców Śląskich" nr 3 z 1 maja 1938, s. 16
- ↑ W pierwszym szeregu, Alojzy Skrzyszowski z Gorzyczek, "Nowiny" Tygodnik nr 20 z 19 maja 19871, s. 3
- ↑ Odznaczeni Medalem Niepodległości, "Monitor Polski" nr 64 z 19 marca 1937, s. 16