Andrzej Nałęcz-Korzeniowski
![]() Fotografia z ok. 1915 | |
| Data i miejsce urodzenia |
9 listopada 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
13 listopada 1931 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1931 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |

Andrzej Nałęcz-Korzeniowski (ur. 9 listopada 1892, zm. 13 listopada 1931 w Nicei) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, artysta plastyk.
Życiorys
Rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, należał do Polskich Drużyn Strzeleckich. 1 sierpnia 1914 wstąpił do drużyny strzeleckiej, która funkcjonowała wówczas na równi z oddziałem partyzanckim. W tym czasie prowadził aktywną działalność werbunkową, gdy powstał Naczelny Komitet Narodowy Andrzej Nałęcz-Korzeniowski wszedł w skład Departamentu Wojskowego, był zaangażowany w działalność polityczną Polskiej Organizacji Narodowej. 9 października 1914 w Jakubowicach awansował do stopnia podporucznika. Następnie służył w sztabie I Brygady Legionów, pełnił funkcję kierownika kancelarii, a w późniejszym czasie był oficerem referatów operacyjnego i personalnego. We wrześniu 1916 Józef Piłsudski podał się do dymisji, Nałęcz-Korzeniowski przeszedł do sztabu dowodzonego przez pułkownika Edwarda Śmigłego-Rydza, gdzie awansował na dowódcę plutonu 3 kompanii, 1 pułku piechoty, a następnie adiutanta 1 pułku piechoty. Na stopień podporucznika kancelaryjnego został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1916 roku. 12 kwietnia 1917 roku pełnił służbę w Komendzie I Brygady Legionów Polskich[1].
Po powstaniu Polskiego Korpusu Posiłkowego część żołnierzy została zwolniona, Nałęcz został zwolniony 15 września 1917. Skierowano go na kurs dla oficerów rezerwy pod Triestem, z którego 10 grudnia został skierowany do 20 pułku piechoty armii austriackiej kwaterującej w Tarnowie. 28 czerwca 1918 został zwolniony ze służby na podstawie zaświadczenia potwierdzającego przebytą w dzieciństwie gruźlicę kości ograniczającą sprawność. Zgłosił się do Polskiej Organizacji Wojskowej, został mianowany dowódcą krakowskiej kompanii akademickiej. Wkrótce został przeniesiony do Warszawy, gdzie w Komendzie Naczelnej został oficerem do zleceń. Po 1918 należał do najbardziej zaufanych adiutantów marszałka Józefa Piłsudskiego, kierował Gabinetem Ministra Spraw Wojskowych.
W okresie od 3 listopada 1922 roku do 15 października 1923 roku był słuchaczem II Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego przydzielony został do Oddziału IV Sztabu Generalnego w Warszawie. 31 marca 1924 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 37. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. Z dniem 31 grudnia 1924 roku został przeniesiony w stan nieczynny na okres sześciu miesięcy z prawem do pełnego uposażenia. Mieszkał wówczas w Warszawie przy ulicy Koszykowej 67/12[3]. W grudniu 1925 roku pozostawał w dyspozycji Ministra Spraw Wojskowych[4]. W 1928 roku pełnił służbę w Wojskowym Biurze Historycznym w Warszawie pozostając oficerem nadetatowym 36 pułku piechoty Legii Akademickiej[5]. W listopadzie 1928 roku ogłoszono jego przeniesienie do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych[6]. Z dniem 31 lipca 1931 roku został przeniesiony w stan nieczynny na okres sześciu miesięcy z równoczesnym oddaniem do dyspozycji Ministra Spraw Zagranicznych[7]. Minister Spraw Zagranicznych powierzył mu funkcję polskiego konsula w Nicei, gdzie zmarł nagle 13 listopada 1931 roku, w wielu 39 lat[8]. Pochowany 14 grudnia 1931 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[9] (kwatera 26-1-17/18)[10].
14 grudnia 1931 roku został pośmiertnie mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku w korpusie oficerów piechoty[11].
Był autorem karty tytułowej do wydanego w maju 1915 pierwszego numeru „Wiarusa Baonowego”, periodyku ilustrowanego, który był wydawany dla żołnierzy na froncie. Cztery miesiące później był współprojektantem odznak legionowych, były to odznaki stopni majora, podpułkownika i pułkownika.
Był żonaty z Jadwigą z Radomyskich (1895–1935), redaktorką Towarzystwa Wydawniczego „Bluszcz”, z którą miał syna[12][10].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[13]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”[14][15]
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[16]
- Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja)[16]
- Krzyż Oficerski Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, wręczono 1928)[17]
Przypisy
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 69, 86.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 169.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 128 z 6 grudnia 1924 roku, s. 722.
- ↑ Lista oficerów SG 1925 ↓, s. 10.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 120, 171.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 355.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 245.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 451.
- ↑ Pogrzeb ś.p. adiutanta marszałka Piłsudskiego, Dziennik Łódzki nr 89 15 grudnia 1931 roku, s. 2 .
- 1 2 Cmentarz Stare Powązki: KORZENIOWSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-01-31].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 15 grudnia 1931 roku, s. 397.
- ↑ Nekrolog. „Kurjer Warszawski”. 125 wyd. wieczorne, s. 9, 1935-05-08. Warszawa.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 632.
- ↑ Wykaz Legionistów ↓.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 120.
- ↑ Odznaczenia czeschosłowackie dla polskich oficerów. „Kurjer Warszawski : wydanie poranne”. s. 4.
Bibliografia
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Lista oficerów Sztabu Generalnego (stan z dnia 31 grudnia 1925 roku). Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1926.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Andrzej Nałęcz-Korzeniowski. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2019-06-18].
- Wacława Milewska, Maria Zientara, Sztuka Legionów Polskich i jej twórcy, 1914–1918, Wydawnictwo „Arkady” 1999, ISBN 83-7188-350-1.
- Grażyna i Przemysław Witekowie, Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej, Biuletyn Związku Piłsudczyków Oddział Świętokrzyski w Kielcach „Oleandry” Nr 16, maj 2005.
