Antoni Siemaszko
.jpg) | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 lutego 1861 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Wanda Siemaszkowa (1888-1924) |
| Lata aktywności |
1879-1923 |
| Odznaczenia | |
 _BAR.svg.png){kind=small} | |
Antoni Józef Siemaszko (ur. 17 lutego 1861 w Krzewinie k. Poniewieża[1], zm. 24 października 1924 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, oficer Legionów Polskich.
Życiorys
Ukończył gimnazjum w Kownie, następnie kształcił się w Warszawie u Emiliana Derynga; tam też debiutował na scenie 21 czerwca 1879 roku. Z zespołem Derynga występował następnie w Łodzi i Płocku, a w latach 1881-1882 otrzymał angaż w Warszawskich Teatrach Rządowych. Następnie grał w Petersburgu (1882-1983), Krakowie (1883-1884), Tarnowie (1883), Lwowie (1884-1885) i Warszawie (teatr Eldorado, 1885). W latach 1885-1893 występował w Krakowie, wyjeżdżając także do Warszawy, Poznania i Lwowa.
Kolejne lata spędził na scenach Lwowa (1893-1894), Poznania, Krakowa (Teatr Miejski 1894-1900, 1908, 1909-1914) Warszawy (Warszawskie Teatry Rządowe 1895, 1900-1906 oraz Teatr Mały 1906-1907), Kijowa (jako reżyser teatru Towarzystwa Miłośników Sztuki, 1907-1908) oraz Łodzi (1908-1909, również jako reżyser),
Podczas I wojny światowej walczył w szeregach I Brygadzie Legionów Polskich, gdzie dosłużył się stopnia chorążego kancelaryjnego. Po zakończeniu walk grał w Łodzi (Teatr Polski, 1918-1919), Warszawie (Teatr Polski, 1919-1923) oraz gościnnie w Bydgoszczy (1921).
Tworzył utwory dramatyczne (m.in. komedie Mąż w powijakach, Monogram) oraz adaptacje sceniczne (m.in. Pana Wołodyjowskiego Henryka Sienkiewicza). Był członkiem zasłużonym ZASP.
3 czerwca 1888 ożenił się z Wandą Sierpińską, z którą miał troje dzieci: Józefa (ur. 1890), chorążym prowiantowym Legionów Polskich, odznaczonym Krzyżem Niepodległości, Wojciecha (1897-1920), podporucznika kawalerii Wojska Polskiego, odznaczonego Orderem Virtuti Militari i Marię (1890–1956) zamężną z Kazimierzem Kling[2][3][4][5].
Siemaszkowie zostali pochowani Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 235, rząd 1, miejsce 8).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 4 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[6][7][8]
- Krzyż Walecznych[9]
Filmografia
- Przygody pana Antoniego (1913) - pan Antoni
- Pan Twardowski (1921) - stary bojar
- Car Dymitr Samozwaniec (1921)
- Gabby złote łóżko (1922)
- Karczma na rozdrożu (1923)
Przypisy
- ↑ Tu podano, że w rodzinnym majątku w Siemaszkowie. Ś. p. Antoni Siemaszko. „Nowości Illustrowane”. Nr 44, s. 4, 1 listopada 1924.
- ↑ Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 : Siemaszko Antoni Józef. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ M.P. z 1938 r. nr 177, poz. 323
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
Bibliografia
- Antoni Siemaszko, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2022-11-25].
- Antoni Józef Siemaszko. www.sejm-wielki.pl. [dostęp 2022-11-25]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Antoni Siemaszko w bazie filmpolski.pl