Bazylika św. Marcina w Bingen am Rhein

Bazylika św. Marcina
Basilika St. Martin
	bazylika mniejsza
	; Widok z południowego wschodu
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Nadrenia-Palatynat
Miejscowość	Bingen am Rhein
Adres	Basilikastraße 2, 55411 Bingen am Rhein
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki (łaciński)
Diecezja	Moguncji
Bazylika mniejsza; • nadający tytuł	od 12 marca 1930; Pius XI
Wezwanie	św. Marcina z Tours
Wspomnienie liturgiczne	11 listopada
Historia
Data zakończenia budowy	1416
Ważniejsze przebudowy	1505, 1885
Data zniszczenia	1944
Data odbudowy	1958
Dane świątyni
Styl	gotycki
Liczba naw	4
	Położenie na mapie Nadrenii-Palatynatu Bazylika św. Marcina
	Położenie na mapie Niemiec Bazylika św. Marcina
	49°58′00,0″N 7°53′32,0″E/49,966667 7,892222

Bazylika św. Marcina (niem. Basilika St. Martin) – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w niemieckim mieście Bingen am Rhein.

Historia

Wedle legendy w czasach rzymskich^[1] w miejscu dzisiejszej bazyliki znajdowała się świątynia Merkurego, zniszczona w 406 roku. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z roku 793, nosił wówczas wezwanie św. Wawrzyńca^[2]. Romański budynek spłonął w 883 roku^[1]. W 1006 erygowano tu kapitułę kolegiacką^[3]. Budowę nowej świątyni ukończono w 1220, lecz 14 sierpnia 1403 gmach ten ponownie został zniszczony w trakcie wielkiego pożaru miasta. Prace nad nowym, gotyckim kościołem ukończono w 1416 roku^[1]^[4], z poprzedniej świątyni zachowano romańską kryptę. W 1505 roku rozebrano północną nawę, a na jej miejscu wzniesiono dwie nowe nawy, w których odprawiano nabożeństwa dla mieszkańców miasta (ta część kościoła nosiła wezwanie św. Barbary)^[2]. Kapituła straciła na znaczeniu pod koniec XVI wieku^[1], a w 1672 roku abp Johann Philipp von Schönborn formalnie ją zniósł^[2]. W 1819 rozebrano zabudowania służące dawniej kanonikom. W 1885 budynek wyremontowano na podstawie projektu Maxa Meckela^[1]. 12 marca 1930 papież Pius XI wyniósł kościół do godności bazyliki mniejszej^[5]. W 1944 roku świątynia została zniszczona podczas działań wojennych, zawaliło się sklepienie nawy głównej, a część ołtarza głównego została uszkodzona. W 1958 ukończono prace rekonstrukcyjne^[1].

Architektura i wyposażenie

Świątynia gotycka, czteronawowa, o układzie bazylikowym. Nad ołtarzem wznosi się cyborium z 1768 roku, zaprojektowane przez Johanna Petera Jägera i wykonane przez mogunckiego rzeźbiarza Petera Heinricha Henckego. Pierwotnie ołtarz zdobił barokowy obraz, który po zniszczeniach wojennych zastąpiono XVII-wieczną Grupą Ukrzyżowania. Witraże w prezbiterium pochodzą z lat 1957–1958. Ambonę z 1681 roku zdobią figury Ojców Kościoła. Ołtarz Mariacki wykonał w 1579 roku Anthonie van Blocklandt, pierwotnie znajdował się w kościele Mariackim w Utrechcie^[1]. Wewnątrz przechowywana jest również rzeźba siedzącej na tronie Madonny z ok. 1310 roku oraz gliniane figury świętych Katarzyny i Barbary z ok. 1420 roku^[2]. 46-głosowe organy wykonano w roku 1970^[6], rozebrano je w 2015 roku z powodu licznych uszkodzeń^[7]. Planowana jest budowa nowego instrumentu z warsztatu Freiburger Orgelbau^[8].