Berżniki

Berżniki
wieś
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia NMP w Berżnikach
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

sejneński

Gmina

Sejny

Liczba ludności (2011)

231[1][2]

Strefa numeracyjna

87

Kod pocztowy

16-500[3]

Tablice rejestracyjne

BSE

SIMC

0767902[4]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Sejny
Mapa konturowa gminy wiejskiej Sejny, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego
Mapa konturowa powiatu sejneńskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Berżniki”
Ziemia54°04′55″N 23°27′50″E/54,081944 23,463889[5]

Berżniki – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny na Pojezierzu Suwalskim[4][6].

Integralne części wsi Berżniki[4][6]
SIMCNazwaRodzaj
1011945Liszkowo Dużeczęść wsi
1011951Liszkowo Małeczęść wsi

Dawniej miasto królewskie lokowane w 1551 roku przez Bonę Sforzę[7], położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym berżnickim w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[8]. Zdegradowane po 1810 roku[9].

Historia

  • I połowa XV wieku – najstarsze dane dotyczące miejscowości[10]
  • I połowa XVI wieku – założenie dworu przez Jurewicza Paca
    • 1547–1557 – założenie miasta przez królową Bonę
    • 1559 – prawa miejskie
    • koniec XVI wieku – siedziba starostwa niegrodowego
    • II połowa XVII wieku – zniszczenie miasta podczas wojen szwedzkich
    • 1795 – w zaborze pruskim
    • 1807 – w Księstwie Warszawskim
    • po 1810 – utrata praw miejskich
    • 1815 – w Królestwie Polskim
    • 1919 – w granicach Polski
    • 22 sierpnia 1920 – rozegrała się tu bitwa niemeńska – druga co do ważności i wielkości w czasie wojny polsko-sowieckiej, przesądziła o ostatecznym kształcie polskiej granicy wschodniej
    • W 1929 r. była tu siedziba gminy Berżniki, powiat Suwałki. Mieszkało tu 323 osoby. Majątek ziemski posiadał tu Wiktor Czarkowski (58 mórg), Stanisław Leszczyński wraz z Bolesławem Skorupskim (842), Dominik Wołągiewicz (65). Była jedna piwiarnia, dwa sklepy spożywcze i jeden z wyrobami tytoniowymi. We wsi było trzech cieśli, kołodziej, trzech kowali, krawiec i stolarz[11].
    • W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Berżniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

    Zabytki

    Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[12]:

    Inne obiekty:

    • granitowy pomnik o kształcie krzyża Virtuti Militari ku czci poległych w tzw. boju sejneńskim 22–23 sierpnia 1920, postawiony w 2001
    • na cmentarzu pomnik poświęcony żołnierzom armii poległym w litewskiej w bitwie niemeńskiej w 1920
    • pomnik ku czci 20 Polaków straconych przez hitlerowców w 1944
    • pomnik przyrody: jesion wysokości 18 m (za cmentarzem)
    • wzgórze zamkowe, pozostałość po zamku królowej Bony[13]

    Przejście graniczne

    W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza[14].

    Znajduje się tutaj także drogowe przejście graniczne na Litwę w kierunku Kopciowa.

    Osoby związane z Berżnikami

    Zobacz też

    Przypisy

    1. ↑ Wieś Berżniki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-11-06], liczba ludności na podstawie danych GUS.
    2. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
    3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 18 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
    4. 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
    5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 3912
    6. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
    7. ↑ Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 96.
    8. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
    9. ↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18-19.
    10. ↑ Suwalszczyzna - Stara Suwalszczyzna - Dawna Suwalszczyzna - Dawne Suwałki - Suwalski Portal Historyczny [online], dawna-suwalszczyzna.com.pl [dostęp 2024-04-22] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-03].
    11. ↑ The 1929 Polish Business Directory Project [online], data.jewishgen.org [dostęp 2017-03-31].
    12. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2018-04-04].
    13. ↑ Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ISBN 83-7200-631-8 s. 402
    14. ↑ Szubański 1993 ↓, s. 275.
    15. ↑ Bartłomiej Rychlewski: Pod dolinach i po wzgórzach. Monografia oddziału Jana Sadowskiego i Piotra Burdyna 1949-1952. Warszawa: Akces, 2010, s. 19–20. ISBN 978-83-87520-84-7.

    Bibliografia

    • Rajmund Szubański. Bataliony, kompanie, strażnice KOP. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (145), 1993. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
    • L. Terlikowski, Gmina Berżniki powiatu suwalskiego, [w:] Kresy w oczach oficerów KOP, Katowice 2005, s. 39–52.

    Linki zewnętrzne

    This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.