Brochów (województwo mazowieckie)

Brochów
wieś
Ilustracja
Kościół świętego Rocha i świętego Jana Chrzciciela
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

sochaczewski

Gmina

Brochów

Wysokość

70,0 m n.p.m.

Liczba ludności (2021)

491[1][2]

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-088[3]

Tablice rejestracyjne

WSC

SIMC

0009580[4]

Położenie na mapie gminy Brochów
Mapa konturowa gminy Brochów, po lewej znajduje się punkt z opisem „Brochów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Brochów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Brochów”
Położenie na mapie powiatu sochaczewskiego
Mapa konturowa powiatu sochaczewskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Brochów”
Ziemia52°19′20″N 20°15′42″E/52,322222 20,261667[5]
Brochów - dolina Bzury
Widok ogólny

Brochówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów[4][6]. Ma status sołectwa[7].

Prywatna wieś szlachecka Brochowo Wielkie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sochaczewskim ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego[8]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Od 30 grudnia 1999 Brochów jest siedzibą gminy Brochów, która do końca 1995 nazywała się gmina Tułowice z siedzibą w Tułowicach. 1 stycznia 1996 zmieniono nazwę na gmina Brochów, pozostawiając jednak Tułowice jako siedzibę do 30 grudnia 1999.

Historia

Historia Brochowa sięga co najmniej II połowy XII wieku – wymieniany jest wówczas w dokumentach jako własność niejakiego Żyrona, wielkorządcy Mazowsza i Kujaw oraz jego syna Żyry Olta, który nadał Brochów klasztorowi w Czerwińsku. Z tego powodu wiązany był później z Czerwińskiem, od 1304 był własnością rodu Prawdziców, a następnie Brochowskich[9] herbu Prawdzic[10]. W XVII wieku jego właścicielami stali się Lasoccy. Olbracht Adrian Lasocki nadał Brochowowi prawa miejskie w 1667 roku[11].

W latach 1551–1561 i 1596 z fundacji Jana Brochowskiego – wojskiego warszawskiego, właściciela wsi – i jego rodziny wzniesiono tu kościół.

Miejscowość była wielokroć niszczona, m.in. w czasie potopu, wojen napoleońskich, I wojny światowej (1915) i II wojny światowej (bitwa nad Bzurą – na jednej z wież kościoła znajdował się wówczas punkt obserwacyjny Wojska Polskiego).

Przypisy

  1. Wieś Brochów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-03-09], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-03-09].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 87 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 10019
  6. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. http://brochow.pl/samorzad/solectwa/ Strona gminy, sołectwa]
  8. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  9. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński: Mazowsze, mały przewodnik. Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1978, s. 101.
  10. Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 2. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1900, s. 122.
  11. Franciszek Mincer: Lasocki Olbracht Adrian h. Dołęga (1631–1693). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XVI. Wrocław – Warszawa – Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1971, s. 545.

Bibliografia

  • Mieczysław Zlat: Sztuka polska - Renesans i manieryzm. Warszawa: Arkady, 2008, s. 124-128. ISBN 978-83-213-4507-9.
  • Robert Kunkel, Architektura gotycka na Mazowszu, Warszawa: DiG, 2006, s. 191-194, ISBN 83-7181-390-2.

Linki zewnętrzne