Bronisław Koblański
 | |
 kapitan obserwator | |
| Data i miejsce urodzenia |
2 października 1906 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1930–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy | |
.svg.png){kind=small}
Bronisław Wacław Koblański, także jako Wacław Koblański (ur. 2 października 1906 w Jankówce k. Humania, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – pilot balonowy, kapitan obserwator lotnictwa Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
.jpg)
.jpg)
Syn Lucjana i Stefanii z Koryckich[1]. Absolwent gimnazjum w Krzemieńcu z 1926 oraz VI promocji Oficerskiej Szkoły Piechoty z 1929. 15 sierpnia 1929 awansowany na stopień podporucznika z lokatą 79. Początkowo służył w piechocie, następnie został przeniesiony do lotnictwa wojskowego[2]. Został awansowany na stopień porucznika w korpusie osobowym oficerów piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932[3].
Brał udział w sportowych zawodach balonowych:
- Dwukrotnie reprezentował Polskę w zawodach o Puchar Gordona Bennetta w Belgii:
- 2 czerwca 1937 w Brukseli zajął 8. miejsce, lecąc ze Zbigniewem Burzyńskim na balonie SP-BCU L.O.P.P.[4];
- 11 września 1938 w Liège zajął piąte miejsce, lecąc ze Stanisławem Patalanem na balonie SP-AMY Polonia II[5][6][7][a].
- Dwukrotnie zwyciężył w Krajowych Zawodach Balonów Wolnych o Puchar im. płk. Aleksandra Wańkowicza w Toruniu, startując z Władysławem Kubicą na balonie „Sanok”:
- Został zwycięzcą Lwowskich Zawodów Balonowych 16 czerwca 1938, pilotując balon „Sanok” z kpt. Adamem Bieniaszem, docierając aż na obszar przygraniczny w pobliże wsi Wołkowce i Dźwinogród, a tym samym uzyskując najdalszy przelot i wygrywając rywalizację[11][12][13][14][15][16][17].
W 1932 był oficerem w 2 batalionie balonowym w Jabłonnie[18]. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 16. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa[19]. W tym samym miesiącu pełnił służbę na stanowisku dowódcy 3 kompanii balonów zaporowych w 2 batalionie balonowym w Legionowie[20][21].
W tej funkcji był zmobilizowany przed wybuchem II wojny światowej 1939. Uczestniczył w kampanii wrześniowej. 27 sierpnia 1939 kompania przeszła rzutem kołowym do Warszawy, zajmując stanowiska operacyjne na lewym brzegu Wisły – zgodnie z planem Dowództwa Obrony Przeciwlotniczej Warszawy. Dokładne położenie posterunków nie jest znane. 7 września kompania została skierowana do Lublina. Jej dalsze losy nie są znane. Po agresji ZSRR na Polskę została wzięta do niewoli radzieckiej, a jej oficerowie przewiezieni do obozu w Kozielsku[22]. Bronisław Koblański został pojmany między 18 a 28 września 1939[23]. Od 19 października 1939 przebywał w obozie jeniecki NKWD w Putywlu[23], a od 15 listopada 1939 w Kozielsku[23]. Między 15 a 17 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[23] – lista wywózkowa 029/1 z kwietnia 1940[1][23]. Między 16 a 19 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu[23] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[24][25]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[26][27][28], jednak Bronisław Koblański nie został zidentyfikowany. W Archiwum Robla w pakiecie 12-03[23], wymieniony (bez imienia) w materiałach odnalezionych podczas ekshumacji Michała Tobiasza[29].
Symboliczny grób znajduje się na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 236-2-1/2)[30].
Upamiętnienie
5 października 2007 Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia majora[31][32][33]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[34][35][36].
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” został zasadzony Dąb Pamięci, honorujący Bronisława Koblańskiego, w Legionowie.
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń, wydana przez Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, podała, że Bronisław Koblański zdobył III nagrodę zawodach o Puchar Gordona Bennetta.
Przypisy
- 1 2 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 272.
- ↑ Oficerowie służby stałej przeniesieni do lotnictwa (1924-1945). Oficerowie służby stałej przeniesieni do lotnictwa z korpusu oficerów piechoty. polishairforce.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 242.
- ↑ Tomasz Matuszak, Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939, Centralne Archiwum Wojskowe, s. 8.
- ↑ Tomasz Matuszak, Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939, Centralne Archiwum Wojskowe, s. 13.
- ↑ Udział polskich pilotów w zawodach o Puchar Gordon Bennett. man.poznan.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ Coupe Gordon Bennett Baloon Race Participants 1906-1939. ballooninghistory.com. [dostęp 2015-01-10]. (fr.).
- ↑ Tomasz Matuszak, Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939, Centralne Archiwum Wojskowe, s. 3, 4.
- ↑ Historia sportu balonowego w Toruniu. aeroklubpomorski.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ Początki sportu balonowego w Polsce. balony.org.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ „Syrena” pilotowana przez kobiety. Start balonów. „ABC”. 179, s. 5, 18 czerwca 1938.
- ↑ Lądowanie balonów wolnych. „ABC”. 136, s. 5, 18 czerwca 1938.
- ↑ Zwycięzcy w zawodach krajowych. „Skrzydlata Polska”. 11 (171), s. 332, 1938.
- ↑ Sport balonowy. „Touring”. 12, s. 23, 1938.
- ↑ Zbigniew Drzewicki. Sportowcy i działacze 35-lecia. Profesor z Sanoka. Adam Bieniasz. „Nowiny”, s. 5, Nr 183 z 16 sierpnia 1979.
- ↑ Tomasz Matuszak, Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939, Centralne Archiwum Wojskowe, s. 7.
- ↑ Marcin Skobodziński: Początki sportu balonowego w Polsce. balony.org.pl. [dostęp 2017-08-03].
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 748.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 212.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 790.
- ↑ Czterdzieści cztery nazwiska. toiowo.eu, 25 marca 2010. [dostęp 2015-01-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (20 stycznia 2015)].
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 225. ISBN 83-7001-294-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 388.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 733.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ZOFIA ŁOPUSZAŃSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-04-15].
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 40 [dostęp 2025-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, miedzy prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA KOLEJNE STOPNIE. policja.pl. [dostęp 2015-01-11].
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2025-01-02].
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
Bibliografia
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.