Brzezinki (powiat kielecki)

Brzezinki
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

kielecki

Gmina

Masłów

Liczba ludności (2021)

573[1]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

26-001[2]

Tablice rejestracyjne

TKI

SIMC

0249780[3]

Położenie na mapie gminy Masłów
Mapa konturowa gminy Masłów, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Brzezinki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Brzezinki”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Brzezinki”
Położenie na mapie powiatu kieleckiego
Mapa konturowa powiatu kieleckiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Brzezinki”
Ziemia50°55′29″N 20°45′52″E/50,924722 20,764444[4]

Brzezinki – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Masłów[5][3].

Historia

Na rzece Lubrzance istniała kuźnica, a nieopodal znajdował się kompleks dworski ufundowany w 1777 r. przez biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka. Brzezinki wzmiankowane były w dokumentach z 1788 r. i 1792 r. – do pobliskiej kuźnicy (należąca do biskupów krakowskich) dostarczano nie najlepszej jakości rudę: „...ruda żelaza w lasach do Brzezinek należących, znajduje się ku Gozdowi, której niewiele i nie najlepszej, tylko z zagranicy osobliwie z Szydłówka, wsi do kapituły kieleckiej należącej najwięcej dowożą, a gruntowej rudy (z Brzezinek) czwartą część tylko przemieszają...” Lustracja z 1789 r. podaje, że w Brzezinkach mieszkało 116 osób. Naliczono także 21 gospodarstw, 9 koni, 40 wołów, 108 szt. bydła.Folwark dzierżawił Wojciech Sierakowski- ksiądz kanonik i sędzia nadworny kielecki. W 1803 r. austriacki inżynier Franciszek Józef Kollmann poinformował władze o występujących tu rudach ołowiu.

W 1864 car Aleksander II Romanow wydał ukaz o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Polskim. Na mocy tego dekretu ziemia i budynki posiadane przez mieszkańców Brzezinek stały się ich własnością. Pod koniec XIX w. Brzezinki słynęły z produkcji wyrobów plecionkarskich oraz brzozowych mioteł dostarczanych na rynek kielecki. Dużym popytem cieszyły się wyrabiane w Brzezinkach kobialki z prażonego drewna młodej dębiny[6].

W czasie okupacji niemieckiej służący reżimowi III Rzeszy Kałmucki Korpus Kawalerii dokonał 5 sierpnia 1944 pacyfikacji wsi Brzezinki. Pacyfikacje przeprowadzane przez Kałmuków polegały na mordowaniu mieszkańców, rabunkach i paleniu zabudowań[7].

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzezinki, po jej zniesieniu w gromadzie Masłów[8]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego. Od 1993 roku w Brzezinkach działa Świętokrzyski Klub Jazdy Konnej. Klub posiada m.in. krytą ujeżdżalnię powstałą w 2002 roku[9]. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa[10] oraz kościół parafialny, obok dawnego drewnianego kościoła pw. NMP Królowej Świata wzniesionego w latach 1956–1957[11]. W strukturze kościoła katolickiego w Polsce, parafia należy do dekanatu masłowskiego, diecezji kieleckiej.

Integralne części wsi Brzezinki[5][3]
SIMCNazwaRodzaj
1017050Podemłynieczęść wsi
0249805Przedmieścieczęść wsi
0249811Smugaczęść wsi
0249828Ściegnaczęść wsi

Zabytki

Zabytkami we wsi są:[8]

  • Dom drewniany z 1920 r., piwnica murowano-drewn. z 1920 r. (zagroda nr 24)
  • Dom drewniany z 1920 r. (zagroda nr 65)
  • Cmentarz parafialny stary, XIX w.
  • Cmentarz parafialny nowy, 1958 r.
  • Drewniana kapliczna z figurą św. Jana., ufundowana po powstaniu styczniowym z inicjatywy jednego z mieszkańców.
Miejsca pamięci na cmentarzu parafialnym
  • Mogiła 13 nieznanych żołnierzy W.P. poległych we wrześniu 1939 r.
  • Mogiła Franciszka Głowackiego, ps. Ryś – żołnierza A.K. z oddziału Wybranieccy z 1944 r. i oficerów W.P. poległych we wrześniu 1939 r.
  • Mogiła nieznanych żołnierzy W.P. poległych w latach 1914-1939
  • Mogiła żołnierzy 1914-1915
  • Mogiła Barbary Osuch, uczestniczki Powstania Warszawskiego w batalionie Parasol.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Liczba ludności w miejscowościach Gminy Masłów - stan na dzień 31.12.2021 [dostęp 2022-04-28]
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 95 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 11148
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09].
  6. ↑ Gazeta Kielecka, 1870, R. 1, nr 5, s. 38;
  7. ↑ Trepka i Zawisza 2019 ↓, s. 53.
  8. 1 2 Sołectwo Brzezinki. Gmina Masłów [dostęp 2018-11-13]
  9. ↑ Świętokrzyski Klub Jazdy Konnej
  10. ↑ Szkoła Podstawowa w Brzezinkach. oficjalna strona [dostęp 2018-11-13]
  11. ↑ Brzezinki, NMP Królowej Świata. oficjalna strona Diecezji Kieleckiej [dostęp 2018-11-13]

Bibliografia

  • Tomasz Trepka, Michał Zawisza: Ocalić od zapomnienia: Kielecczyzna 1939-1945. Warszawa: 2019. ISBN 978-83-8098-799-9.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.