Chorzów Miasto
![]() Peron stacji Chorzów Miasto (2025) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
| Data otwarcia |
27 października 1872[1] |
| Poprzednie nazwy |
Königshütte, Królewska Huta, Königshütte Mitte |
| Rodzaj | |
| Dane techniczne | |
| Liczba peronów |
1 |
| Liczba krawędzi peronowych |
2 |
| Kasy |
|
| Linie kolejowe | |
Położenie na mapie Chorzowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Chorzów Miasto (niem. Königshütte Mitte, Königshütte) – stacja kolejowa w Chorzowie, w dzielnicy Chorzów I, w województwie śląskim, w Polsce, otwarta w 1872 roku.
Ruch pasażerski
| Rok | Wymiana pasażerska na dobę |
|---|---|
| 2017[2] | 20-49 |
| 2022[3] | 50-99 |
Historia
W dniu 7 maja 1791 roku, dokładnie w miejscu, gdzie obecnie znajduje się budynek dworca, rozpoczęto drążenie pierwszego szybu wydobywczego kopalni węgla kamiennego „Król” (niem. „Königsrube”) o głębokości 75 m, który nazwano „Wilhelmschacht”[4].
Od 16 listopada 1845 roku[5] Królewska Huta i okoliczne kolonie przemysłowe uzyskały pierwsze połączenie kolejowe poprzez oddalony o 2,5 km dworzec Königshütte ('Królewska Huta') w Świętochłowicach na nowo wybudowanym odcinku linii Kolei Górnośląskiej biegnącej z Wrocławia przez Gliwice.
Dnia 15 sierpnia 1860 roku[6] uruchomiono, poprowadzone z Górnych Hajduk niedaleko dworca Königshütte in Schwientochlowitz ('Królewska Huta w Świętochłowicach'), odgałęzienie linii Kolei Górnośląskiej, dochodzące początkowo do szybu „Św. Barbary” (niem. „Bahnschacht”) na Polu Zachodnim kopalni „Król” (między obecnymi ul. Styczyńskiego i Lompy). Odgałęzienie przedłużono w 1870 roku do Chorzowa (Starego), dochodząc do linii Kolei Prawoodrzańskiej. Nową stację Königshütte ('Królewska Huta') na ukończonej wtedy okrężnej trasie Kolei Górnośląskiej Gliwice–Bytom–Królewska Huta otwarto na dla ruchu pasażerskiego w niedzielę 27 października 1872 roku[7][1][8].
Budynek dworca odnowiono i rozbudowano w 1885 roku[9]. Stacja została rozbudowana w latach 1900–1903[10][9]; składało się na nią wówczas 6 parterowych budynków z poddaszami[9]. Budynek wejściowy dworca (z placu Dworcowego) miał cztery wieżyczki i mieściły się w nim kasa biletowa oraz punkt odpraw przesyłek ekspresowych i bagażowych[10]. Powstały także dwa budynki poczekalni oraz zadaszone wyjścia z tunelu prowadzącego z budynku wejściowego na perony[10]. W latach 1904–1905 za dworcem wybudowano bocznicę (rejon obecnej ul. Towarowej)[11]. W dniu 9 września 1939 roku Dyrekcja Kolei w Opolu przejęła od wojska linie kolejowe w zajętym przez Niemców województwie śląskim. Kursowanie pociągów przez dworzec z tymczasowym rozkładem jazdy wznowiono 12 września 1939 roku[12].
Dworzec został całkowicie przebudowany w latach 1969–1972[10]. Jego powierzchnia to ponad 760 m²[13]. Na parterze znajduje się przejście do tunelu wychodzącego na perony, a na piętrze jest hala dworcowa[13]. Kasy na stacji zostały zlikwidowane w 2009 roku[14], a budynek dworcowy nie jest eksploatowany[13].
W grudniu 2020 PKP Polskie Linie Kolejowe podpisały umowę na opracowanie dokumentacji oraz przebudowę linii kolejowej nr 131 na odcinku Chorzów Batory – Nakło Śląskie, obejmującą przebudowę stacji Chorzów Miasto[15]. W marcu 2022 rozpoczęły się właściwie prace budowlane, co poskutkowało zamknięciem linii nr 131 na odcinku Chorzów Batory – Tarnowskie Góry, w tym stacji Chorzów Miasto[16]. 15 grudnia 2024 ruch pasażerki na tym odcinku linii nr 131 został przywrócony[17].
Galeria
Stacja i dworzec po rozbudowie (około 1905)
Stacja, dworzec i pl. Dworcowy (około 1910)- Dworzec 35 lat po przebudowie (2007)
Perony i wejście do przejścia podziemnego (2015)
Stacja Chorzów Miasto (2018)
Nastawnia wykonawcza CM-1 (2020)
Przypisy
- 1 2 Kleines Stadtbuch… 1941 ↓, s. 102.
- ↑ Największe i najmniejsze stacje w Polsce. [w:] utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
- ↑ Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2022. [dostęp 2023-09-17].
- ↑ Kleines Stadtbuch… 1941 ↓, s. 27.
- ↑ U. Hendschel, Neuester Eisenbahn-Atlas von Deutschland, Belgien, Holland und dem Elsass, wyd. 3, Frankfurt a/ Main: Verlag von Carl Jugel, 1846, s. [41].
- ↑ Teofil Lijewski, Rozwój sieci kolejowej Polski, Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii, 1959, s. 26, (Dokumentacja Geograficzna, z. 5).
- ↑ Felix Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien., Breslau: Wilh. Gottl. Korn, 1864–1865, s. 346, OCLC 315739117 (niem.), Erste Hälfte, Zweite Hälfte.
- ↑ Sechszehnter Abschnitt. Einrichtungen und Umfang des Verkehrs, „Jahresberichte der Handelskammern und kaufmännischen Korporationen des Preußischen Staats”, für 1872, Berlin 1873, s. 298.
- 1 2 3 Kleines Stadtbuch… 1941 ↓, s. 106.
- 1 2 3 4 Dworzec kolejowy Chorzów Miasto. [w:] Twój Chorzów. Puls Miasta [on-line]. 2019-03-31. [dostęp 2020-06-20].
- ↑ Towarowa. [w:] Chorzów. Portal turysty [on-line]. Urząd Miasta Chorzów. [dostęp 2020-06-20].
- ↑ Kleines Stadtbuch… 1941 ↓, s. 168.
- 1 2 3 wojz: Dworzec PKP Centrum w rękach miasta. [w:] Chorzowianin [on-line]. 2015-06-02. [dostęp 2020-06-20].
- ↑ Justyna Toros: Stacje kolejowe w Chorzowie pozostawiają wiele do życzenia. Jak Waszym zdaniem się prezentują?. [w:] naszemiasto.pl Chorzów [on-line]. Polska Press, 2012-11-10. [dostęp 2020-06-20].
- ↑ Umowa na modernizację linii kolejowej nr 131 podpisana [online], Urząd Miejski w Bytomiu [dostęp 2024-12-20].
- ↑ Magistrala Węglowa z Chorzowa do Tarnowskich Gór zamknięta na dwa lata [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2024-12-20] (pol.).
- ↑ 15 grudnia wróciły pociągi do Bytomia od strony Tarnowskich Gór i Chorzowa [online], Urząd Miejski w Bytomiu [dostęp 2024-12-20].
Bibliografia
- Kleines Stadtbuch von Kőnigshütte Oberschlesien. Richard Schmidt (Hrsg.). Berlin – Königshütte OS.: Verlag für Sozialpolitik, Wirtschaft und Statistik, Paul Schmidt; Paul Gaertner Buchhandlung, 1941.
Linki zewnętrzne
- Chorzów Miasto w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
- Chorzów Miasto w Atlasie Kolejowym Polski, Czech i Słowacji – atlaskolejowy.net
| Chorzów Miasto | ||
| Linia 131 Chorzów Batory – Tczew (9,085 km) | ||
odległość: 0,906 km |
odległość: 3,287 km | |
| Linia 708 Chorzów Batory – Chorzów Miasto (3,102 km) | ||
odległość: 3,102 km |
||



