Cmentarz żydowski w Braniewie

Cmentarz żydowski w Braniewie
 Zabytek: nr rej. Z-65/2017 z 12.09.2017
Ilustracja
Fragment zachowanego ogrodzenia cmentarza z tablicą pamiątkową
Państwo

 Polska

Miejscowość

Braniewo

Adres

Bahnhofstraße 50

Typ cmentarza

kirkut

Wyznanie

judaizm

Powierzchnia cmentarza

0,2 ha

Data otwarcia

1835

Data likwidacji

po 1948

Położenie na mapie Braniewa
Mapa konturowa Braniewa, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz żydowski w Braniewie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Cmentarz żydowski w Braniewie”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz żydowski w Braniewie”
Położenie na mapie powiatu braniewskiego
Mapa konturowa powiatu braniewskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz żydowski w Braniewie”
Ziemia54°22′50,7″N 19°50′20,6″E/54,380750 19,839056

Cmentarz żydowski w Braniewiekirkut w Braniewie założony przez społeczność żydowską ok. 1835 roku[1]. Położony był w pobliżu miejsca straceń auf dem kahlen Berg i dworca kolejowego przy Bahnhofstraße 50[2] (obecnie ul. Kościuszki, naprzeciw urzędu miasta). Cmentarz zajmował powierzchnię około 0,2 ha. Został on sprofanowany przez nazistów podczas nocy kryształowej (9/10 listopada 1938)[1]. Przez lata stopniowo popadał w ruinę. W 1948, na posiedzeniach Powiatowej Rady Natodowej w Braniewie trzykrotnie – 16 czerwca, 14 lipca i 2 sierpnia – zgłaszano wnioski w sprawie ochrony i uporządkowania tego cmentarza, a więc cmentarz wówczas jeszcze istniał, w późniejszym czasie został jednak zlikwidowany[3][4][5].

Obecnie na jego terenie mieszczą się garaże i podwórze. Ocalał jedynie się fragment ogrodzenia, na którym umieszczono w 2018 tablicę przypominającą o jego tu niegdyś istnieniu (tablica upamiętnia także Jacoba Jacobsona), a także nieliczne zachowane nagrobki z inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim. Ocalały z cmentarza cały nagrobek oraz fragmenty dwóch innych zostały w 2021 roku umieszczone w lapidarium utworzonym na byłym cmentarzu św. Jana.

12 września 2017 cmentarz został wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków pod numerem Z-65/2017[6].

Galeria zdjęć

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Administrator, Braunsberg (Ostpreußen) [online], www.xn--jdische-gemeinden-22b.de [dostęp 2018-09-30] (niem.).
  2. Adreßbuch des Kreises Braunsberg, Ausgabe (wydanie) 1930, s. 83
  3. Heimatbrief für den Kreis Braunsberg 2010 Nr. 24, s. 164
  4. Protokoły z posiedzenia PRN w Braniewie nr XVI z dnia 16 czerwca 1948, nr XIX z 14 lipca, nr XXII z 2 sierpnia, Protokoły posiedzeń PRN Braniewo, Szukaj w archiwach skan nr 177, skan 197, skan nr 213
  5. Seweryn Szczepański, Żydowskie domy modlitwy oraz cmentarze na Warmii i Mazurach – stan obecny (na tle dziejów Żydów w Prusach Wschodnich i Zachodnich) w Roczniku Ziem Zachodnich, Wrocław 2017
  6. WUOZ Olsztyn – Wojewódzka ewidencja zabytków [online], www.bip.wuoz.olsztyn.pl [dostęp 2024-10-23].

Bibliografia

Linki zewnętrzne