Wojska Obrony Terytorialnej

Wojska Obrony Terytorialnej

Orzeł Wojsk Obrony Terytorialnej
Państwo	Polska
Siły zbrojne	Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Nazwa skrócona	WOT
Data utworzenia	1 stycznia 2017
Proporzec
Motto	„Zawsze gotowi, zawsze blisko”[1]
Liczebność	42009 (31 grudnia 2024)[2]
Najwyższe dowództwa
Cywilne	Minister Obrony Narodowej
Wojskowe	Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej

Wojska Obrony Terytorialnej (WOT, znani też jako Terytorialsi^[3][4][5]) – jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych.

Początek tworzenia systemu obrony terytorialnej w Polsce w obecnej formie rozpoczął się 30 grudnia 2015 od powołania przez ówczesnego ministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza pełnomocnika ds. Utworzenia Obrony Terytorialnej, którym został Grzegorz Kwaśniak^[6]. Następnym etapem było podpisanie przez Ministra Obrony Narodowej Koncepcji utworzenia obrony terytorialnej, które odbyło się dnia 25 kwietnia 2016 w Liceum Ogólnokształcącym im. Waldemara Milewicza w Warszawie^[7].

WOT zostały utworzone 1 stycznia 2017 na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw^[8], która została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę 20 grudnia 2016^[9]. Od 23 kwietnia 2022 działalność WOT reguluje ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która w momencie wejścia w życie zastąpiła ustawę z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej^[10].

29 marca 2017 Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej osiągnęło zdolność do działania oraz formalnie przejęło dowództwo nad trzema pierwszymi brygadami WOT zlokalizowanymi w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie^[11]. 21 maja 2017 w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie odbyły się pierwsze w historii WOT przysięgi wojskowe^[12].

Na stworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej w 2017 przeznaczono 1 096 908 000 zł^[13]. Plany formowania WOT z 2016 zakładały, że liczba żołnierzy obrony terytorialnej ma docelowo osiągnąć 53 tysiące. Względy finansowe spowodowały weryfikację tej liczby, jeszcze w październiku 2018 MON planował na 2019 liczebność WOT na poziomie 31,6 tys. żołnierzy, w tym 27 tys. żołnierzy niezawodowych^[14]. Proces budowy formacji pozwolił określić możliwości szkoleniowe WOT na ok. 10 tys. nowych żołnierzy rocznie^[15]. Na koniec 2017 liczba żołnierzy wynosiła ponad 7600^[13]. W grudniu 2019 roku przekroczono stan 24 tys.^[16] a na koniec 2021 32 tys.^[17]

Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej przejęło i kultywuje dziedzictwo tradycji Komendy Głównej Armii Krajowej (1942–1945)^[18]. Święto Wojsk Obrony Terytorialnej obchodzone jest 27 września^[19]. 1 marca 2024 prezydent Andrzej Duda wręczył sztandar wojskowy Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej^[20].

• Insygnia Dowództwa WOT
• 
  Odznaka pamiątkowa
  – awers
  (od 2020)
• 
  Odznaka pamiątkowa
  – rewers
  (od 2020)
• 
  Odznaka rozpoznawcza na mundur wyjściowy
  (2018–19)
• 
  Odznaka rozpoznawcza na mundur polowy
  (2018–19)
• 
  Odznaka rozpoznawcza na mundur wyjściowy
  (od 2019)
• 
  Odznaka rozpoznawcza na mundur polowy
  (od 2019)

Wojska Obrony Terytorialnej przeznaczone są do:

• Utrzymanie powszechnej gotowości do obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Ochrona ludności przed skutkami klęsk żywiołowych, likwidacja ich skutków, ochrona mienia, akcje poszukiwawcze oraz ratowanie lub ochrona zdrowia i życia ludzkiego, a także udział w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.
  • Współpraca z elementami systemu obronnego państwa, w tym szczególnie z wojewodami i organami samorządu terytorialnego.
  • Kształtowanie w społeczeństwie postaw i wartości patriotyczno-obywatelskich.

• Wojska obrony terytorialnej
• Terytorialna służba wojskowa
• Obrona Narodowa

• Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej. Ministerstwo Obrony Narodowej, 2017.
• Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej. Ministerstwo Obrony Narodowej, 2018.
• Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 2138).
• Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655).

• Oficjalna strona WOT
• Informacje o WOT na stronie MON