Dzwonkówka błyszcząca
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
dzwonkówka błyszcząca |
| Nazwa systematyczna | |
| Entoloma lividocyanulum (Fr.) Noordel. Persoonia 12(3): 214 (1984) | |
Dzwonkówka błyszcząca (Entoloma lividocyanulum (Kühner) Noordel.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1954 r. Robert Kühner, nadając mu nazwę Rhodophyllus lividocyanulus. W 1984 r. Machiel Evert Noordeloos przeniósł go do rodzaju Entoloma[1]. Pozostałe synonimy[2]:
- Eccilia lividocyanula (Kühner) S. Lundell, in Lundell & Nannfeldt 1960
- Entoloma lividocyanulum var. lilacinum E. Ludw. 2007
- Leptonia lividocyanula (Kühner) P.D. Orton 1960
Polską nazwę zarekomendował w 2003 r. Władysław Wojewoda[3].
Morfologia
Średnica 13–21, rzadko do 30 mm, początkowo półkulisty, potem kolejno wypukły, spłaszczony, zagłębiony w środku, z ostrym brzegiem i przejrzyście prążkowany, higrofaniczny, szarobrązowy do żółtobrązowego, na środku niebieski do ciemnoczarnego. Powierzchnia gładka, na środku łuskowata[4].
Przyrośnięte do lekko zbiegających, początkowo białawe do szarobiałych, z wiekiem różowieją, całe pokryte grudkami[4].
Wysokość 41–50 mm, grubość 1–2 mm, walcowaty do nitkowatego, gładki, niebieskoszary, u nasady rozszerzony i białawo-filcowaty[4].
O nieprzyjemnym zapachu[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 5–7 kanciaste, gładkie, bezbarwne, z centralną porą rostkową, 8,2–11,3 × 5,3–7,2 μm, Qe = 1,6. Podstawki cylindryczne, maczugowate do wybrzuszonych, czterozarodnikowe, bez sprzążek u nasady, 20,7–34,5 × 7,7–11,9 μm. Cystyd brak. Skórka kapelusza zbudowana z mniej więcej równoległych strzępek, stosunkowo krótkich, z maczugowatymi zakończeniami. Na strzępkach wszystkich części grzyba brak sprzążek[4].
- Gatunki podobne
Dzwonkówka szaroniebieskawa (Entoloma griseocyaneum) ma nieprążkowany kapelusz i podłużnie prążkowany trzon. Entoloma huijsmanii ma prążkowany kapelusz (do środka) podstawki dwu lub czterozarodnikowe i dłuższe zarodniki o długości 8,5–13,9 μm. Inne podobne gatunki mikroskopowo odróżniają się obecnością cheilocystyd[4].
Występowanie i siedlisko
W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył 3 stanowiska[3], w późniejszych latach podano następne. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[5].
Grzyb naziemny, prawdopodobnie mykoryzowy. Występuje wśród traw, na leśnych polanach[3], na nieużytkach rolnych i w lasach[5].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-05-25] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-05-25] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 230, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 Demetrio Merino Alcántara, Entoloma lividocyanulum [online] [dostęp 2025-05-21] (hiszp.).
- 1 2 Entoloma lividocyanulum (dzwonkówka błyszcząca) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-05-25] (pol.).
_Noordel._4513709330.jpg)