Dzwonkówka blednąca

Dzwonkówka blednąca

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	dzwonkówkowate
Rodzaj	dzwonkówka
Gatunek	dzwonkówka blednąca
Nazwa systematyczna
Entoloma pallescens (P. Karst.) Noordel. Persoonia 10(2): 251 (1979)

Dzwonkówka blednąca (Entoloma pallescens (P. Karst.) Noordel.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisali go w 1879 r. Petter Adolf Karsten, nadając mu nazwę Nolanea pascua var. pallescens. Obecną nazwę nadał mu Machiel Evert Noordeloos w 1979 r.^[1] On też w 1980 r. wyznaczył neotyp^[2]. Pozostałe synonimy^[3]:

• Nolanea pallescens (P. Karst.) P. Karst. 1890
• Nolanea pascua subsp. pallescens (P. Karst.) P. Karst. 1889

Polską nazwę zarekomendowała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego^[4].

Kapelusz

Średnica 25–80 mm, błoniasty, początkowo ostro stożkowaty do dzwonkowatego z podwiniętym brzegiem, następnie rozszerzający się do wypukłego lub płaskowypukłego z wygiętym lub prosteym brzegiem, zawsze z wyraźnym garbkiem. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym dość ciemny, żółtobrązowy lub czerwonobrązowy, półprzezroczyście prążkowany prawie do środka, w stanie suchym blady z promienistymi smugami o barwie szarobrązowej lub żółtobrązowej z przyrośniętymi włókienkami. Powierzchnia naga, gładka, lśniąca^[2].

Blaszki

W liczbie 40–55, l = 1-7, średnio gęste, wolne lub głęboko zbiegające, brzuchate, początkowo bladobrązowe do ciemnobrązowych, w końcu z różowawymi lub czerwonawymi odcieniami. Krawędzie tej samej barwy^[2].

Trzon

Wysokość 60–160 mm, grubość 4–15 mm, zwykle rozszerzony ku podstawie. Powierzchnia brązowa, nieco bledszy od kapelusza, wyraźnie srebrzysto-włóknista, prążkowana wzdłużnie, wierzchołek lub górna część oprószona, rzadko całkowicie oprószony^[2].

Miąższ

Kruchy, tej samej barwy co skórka, jaśniejszy w częściach wewnętrznych. Zapach słaby, czasami słabo aromatyczny^[2].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 9,5–12,5 × 7,5–9 µm, Q = 1,2–1,5, heterodiametryczne, 5–8-kątne w widoku z boku. Podstawki 4-zarodnikowe, ze sprzążkami. Brzeg blaszki płodny, cystyd brak. Skórka kapelusza zbudowana z wąskich, cylindrycznych lub lekko napęczniałych strzępek o szerokości 2–11 µm. Warstwa pod skórką nie jest wyraźnie zróżnicowana. Pigment blady, rozproszony wewnątrzkomórkowy. Skórka trzonu z cylindrycznymi, powyginanymi kaulocystydami, 30–110 × 3–9 µm. Sprzążki występują w hymenium, rzadko także na przegrodach warstw okrywowych i w tramie^[2].

Podano stanowiska w Europie, Ameryce Północnej i Azji (Federacja Rosyjska)^[5]. W Europie Środkowej i Północnej jest szeroko rozprzestrzeniony. W Polsce po raz pierwszy podano stanowiska w 2004 r., w późniejszych latach podano następne. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną^[6].

Grzyb naziemny, prawdopodobnie mykoryzowy^[7]. Występuje w lasach^[6]. Owocniki w grupach w borealnych i górskich lasach iglastych, wiosną i latem, sporadycznie także do późnej jesieni^[2].