Dzwonkówka jasnoszara
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
dzwonkówka jasnoszara |
| Nazwa systematyczna | |
| Entoloma lanicum (Romagn.) Noordel. Persoonia 11(2): 149 (1981) | |
Dzwonkówka jasnoszara (Entoloma lanicum (Romagn.) Noordel.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisali go w 1936 r. Henri Charles Louis Romagnesi, nadając mu nazwę Rhodophyllus lanicus. W 1981 r. Machiel Evert Noordeloos przeniósł go do rodzaju Entoloma[1]. Synonimy[2]:
- Claudopus lanicus (Romagn.) P.D. Orton 1991
- Rhodophyllus lanicus Romagn. 1936
- Rhodophyllus undatus var. pusillus J.E. Lange 1921
Polską nazwę zarekomendował w 2003 r. Władysław Wojewoda[3].
Morfologia
Średnica 5–20, rzadko do 30 mm, początkowo wypukły z podwiniętym brzegiem, potem płaskowypukły lub lekko wklęsły w środku z odgiętym brzegiem. Jest nie lub lekko higrofaniczny; w stanie wilgotnym nieprzezroczyście prążkowany, blado różowobrązowy do średniobrązowego z wcielistym połyskiem, w stanie suchym jaśniejszy. Powierzchnia drobno filcowata z luźnymi, promieniście zorientowanymi włókienkami, nie strefowana[4].
Średnio gęste, przyrośnięto-zbiegające, łukowate do nieco brzuchatych, różowobrązowe do różowoszarych. Ostrza równe, tej samej barwy[4].
Wysokość 10–20 mm, grubość 1–2 mm, centralny lub lekko ekscentryczny, cylindryczny lub zwężający się ku podstawie. Powierzchnia brązowa z różowym odcieniem, biało oprószony w górnej części, naga poniżej, z gęstą białą grzybnią u podstawy[4].
O mącznym zapachu i zjełczało-mącznym smaku[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 7–9 × 5,5–7 µm, Q = 1,2–1,7, zróżnicowane, 5–9 kątne w widoku z boku. Podstawki 4-zarodnikowe ze sprzążkami. Cystyd brak. Skórka kapelusza zbudowana z promieniście ułożonych, cylindrycznych strzępek o szerokości 1,5–7 µm. Na strzępkach obecne sprzążki[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska w niektórych krajach Europy i w azjatyckich terenach Federacji Rosyjskiej[5]. W Europie jest szeroko rozpowszechniony, ale rzadki i często pomijany[4]. W Polsce do 2003 r. podano dwa stanowiska[3] r., w późniejszych latach podano wiele następnych[6].
Grzyb naziemny, prawdopodobnie mykoryzowy. Występuje w lasach z olszą szarą i świerkami oraz na łąkach wśród traw[3]. Owocniki od lata do jesieni[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-05-18] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-05-21] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 230, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 M. Noordeloos, Entoloma s.l. Fungi Europaei [online], Mycobank, s. 615 [dostęp 2025-05-21].
- ↑ Występowanie Entoloma lanicum na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-05-21] (ang.).
- ↑ Entoloma lanicum (dzwonkówka jasnoszara) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-05-21] (pol.).
_Noordel._2332469534.jpg)