Dzwonkówka srebrzystowłóknista
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
dzwonkówka srebrzystowłóknista |
| Nazwa systematyczna | |
| Entoloma araneosum (Quél.) M.M. Moser Kl. Krypt.-Fl., Edn 4 (Stuttgart) 2b/2: 208 (1978) | |
_M.M.Moser_2332469781.jpg)
_M.M.Moser_1933204717.jpg)
Dzwonkówka srebrzystowłóknista (Entoloma araneosum (Quél.) M.M. Moser) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1877 r. Lucien Quélet, nadając mu nazwę Agaricus ameides. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w 1978 r. Meinhard Moser, przenosząc go do rodzaju Entoloma[1]. Ma 17 synonimów. Niektóre z nich:
- Pouzarella araneosa (Quél.) Mazzer 1976
- Pouzarella fulvostrigosa (Berk. & Broome) Mazzer 1976
- Pouzaromyces araneosus (Quél.) P.D. Orton 1991[2].
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]
Morfologia
Średnica 5–40 mm, początkowo dzwonkowaty lub stożkowaty, powoli rozszerzający się do stożkowo-wypukłego lub wypukłego, w końcu płasko-wypukły, w późniejszych stadiach często z wyraźnym garbkiem na środku. Brzeg początkowo podwinięty, potem prosty lub wywinięty do góry. Jest słabo higrofaniczny, jego blaszki prześwitują tylko nieco na brzegach. Powierzchnia mysioszara, czasem z brązowym odcieniem, gęsto pokryta srebrzysto-włókienkowatą, kłaczkowatą lub łuskowatą powłoką, wydającą się prawie białą i silnie błyszczącą, zwłaszcza u starszych okazów[4].
W liczbie 20–35, l = 1–3, umiarkowanie gęste, przyrośnięte, wąsko do szeroko brzuchatych, początkowo szare, potem różowoszare, brązowaworóżowe. Ostrza całe lub strzępiaste, tej samej barwy, lub nieco jaśniejsze[4].
Wysokość 25–70 mm, grubość 1–5 mm, cylindryczny, zwykle poszerzony w kierunku podstawy, czasem wygięty. Powierzchnia szara do szarobrązowej, bledszy niż kapelusz, rzadko zabarwiona na czerwono u podstawy, biało oprószona do kłaczkowatej na wierzchołku, ku dołowi pokryta srebrzystymi włókienkami, przy podstawie szczeciniasta z szarymi lub czerwonymi, promienistymi włoskami[4].
Tej samej barwy co powierzchnia. Zapach słaby, prawie mączny lub gazowy[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki (9,5–)10–14(–15) x 7,0–8,0(–9,0) µm, Q = 1,4–1,8, heterodiametryczne, 6–8–kątne w widoku z boku. Podstawki 4–zarodnikowe, bez sprzążek Krawędź blaszki sterylna lub miejscami sterylna. Cheilocystydy 45–75(–100) x 10–30 µm, wąsko do szeroko butelkowatych z szeroką częścią podstawną i długą, zwężającą się szyjką (o szerokość 2,5–5 µm), o cienkich, bezbarwnych ścianach, liczne, czasem przemieszane z podstawkami. Skórka typu pośredniego, podobna do trichodermy, składająca się z promieniście ułożonych, cylindrycznych lub napęczniałych strzępek o szerokości do 27 µm z maczugowatymi elementami końcowymi. Pigment blado szarobrązowy, brak sprzążek[4].
Występowanie i siedlisko
Występuje w Ameryce Północnej, Południowej, Europie i Japonii. Najwięcej stanowisk podano w Europie[5]. W Polsce do 2003 r. podano tylko jedno stanowisko. Według W. Wojewody częstość występowania i stopień zagrożenia tego gatunku nie są znane. Aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[6]. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Niemczech i Holandii[3].
Grzyb naziemny. Występuje na łąkach wśród traw[3] i w lasach liściastych na żyznej, próchnicznej lub gliniastej glebie. Owocniki pojedynczo, lub w niewielkich grupkach[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-02-05] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2023-02-05] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 222, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 M.E. Noordeloos, Entoloma, „Fungi Europaei, s. 1”, 5, Mycobank, 1992, s. 1–760 [dostęp 2023-02-05] (ang.).
- ↑ Występowanie Entoloma araneosum na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2023-02-05] (ang.).
- ↑ Aktualne stanowiska dzwonkówki srebrzystowłóknistej w Polsce [online], grzyby.pl [dostęp 2023-02-05] (ang.).
_M.M.Moser_3393105379.jpg)