Śrubita (hala)

Hala Śrubita
Ilustracja
Hala Śrubita
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Położenie

Rycerka Górna

Pasmo

Beskid Żywiecko-Kisucki

Położenie na mapie gminy Rajcza
Mapa konturowa gminy Rajcza, blisko dolnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Hala Śrubita”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Hala Śrubita”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Hala Śrubita”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, blisko dolnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Hala Śrubita”
Ziemia49°24′04,6″N 19°00′05,1″E/49,401278 19,001417

Śrubita (słow. Zrubitá) – polana w Beskidzie Żywiecko-Kisuckim w Grupie Wielkiej Raczy w okolicach przełęczy Śrubita, pomiędzy Bugajem a Orłem. Obejmuje teren zarówno po polskiej, jak i słowackiej stronie. Pośrodku polskiej strony znajduje się wzniesienie Śrubity Groń (1032 m)[1][2]. Polska część hali przylega do rezerwatu Śrubita i brak na niej szałasów. Natomiast w dolnych partiach słowackiej części hali było kilka szałasów. Większość z nich zamieniono na domki letniskowe[3].

28 grudnia 1688 r. na hali został ujęty hetman zbójnicki – Marcin Portasz, zwany Dzigosikiem. Z halą Śrubita wiąże się też legenda o harnasiu zbójnickim, który zbudował zaczarowany, żelazny kotlik o kształcie wilka. Kiedy jednak zabity został przez swojego kolegę ze zbójnickiej kampanii, nikt już tego kotlika nie potrafił otworzyć. W końcu dostał się on miejscowemu karczmarzowi, podczas przenoszenia jednak rozbił się[3].

Śrubita znajduje się w granicach miejscowości Rycerka Górna w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza[2]. W regionalizacji fizycznogeograficznej Polski według Jerzego Kondrackiego Grupa Wielkiej Raczy zaliczana jest do Beskidu Żywieckiego[4], w nowszej polskiej regionalizacji z 2018 roku do Beskidu Żywiecko-Kisuckiego[5].

Na hali rośnie m.in. rzadki w Polsce i chroniony prawnie dzwonek piłkowany[6].

Szlaki piesze

szlak turystyczny czerwony odcinek: Wielka Racza – przełęcz Śrubita – Przełęcz pod Orłemprzełęcz PrzegibekBaniaMajcherowaPrzełęcz pod Rycerzową
Hala Śrubita

Przypisy

  1. Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.
  2. 1 2 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-02-20].
  3. 1 2 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 132–133, ISBN 978-83-62460-30-4.
  4. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 318, 330–333, ISBN 83-01-12479-2.
  5. Balon J., Jodłowski M., Krąż P., Beskidy Zachodnie (513.4–5), [w:] Richling A. i inni red., Regionalna geografia fizyczna Polski, Poznań 2021, s. 481, 494.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirek, Czerwona księga Karpat Polskich, Warszawa: Instytut Botaniki PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-71-6.