Hemitrichapion lanigerum

Hemitrichapion lanigerum
(Gemminger, 1871)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Nadrodzina

ryjkowce

Rodzina

pędrusiowate

Podrodzina

Apioninae

Nadplemię

Apionitae

Plemię

Apionini/Oxystomatini

Podplemię

Oxystomatina

Rodzaj

Hemitrichapion

Podrodzaj

Hemitrichapion (Tinocyba)

Gatunek

Hemitrichapion (Tinocyba) lanigerum

Synonimy
  • Apion lanigerum Gyllenhal, 1833
  • Apion (Eutrichapion) lanigerum Gyllenhal, 1833
  • Apion (Hemitrichapion) lanigerum Gyllenhal, 1833
  • Apion lanuginosum Wencker, 1864

Hemitrichapion lanigerumgatunek chrząszcza z rodziny pędrusiowatych i podrodziny Apioninae. Zamieszkuje Europę i Zakaukazie. Żeruje na bobowatych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1864 roku przez Josepha A. Wenckera na łamach „L'Abeille” pod nazwą Apion lanuginosum[1][2]. Okazała się ona jednak młodszym homonimem, w związku z czym Max Gemminger zastąpił ją w 1871 roku nazwą Apion lanigerum[2]. W 1990 roku omawiany takson umieszczony został przez Miguela Á. Alonsa-Zarazagę w podrodzaju Tinocyba w obrębie rodzaju Hemitrichapion[3].

Morfologia

Chrząszcz o ciele długości od 1,9 do 2,3 mm. Ubarwienie ma czarne z ciemnoniebieskimi do czarnoniebieskich pokrywami, nieco silniej połyskującymi niż u podobnego H. rapulum; w przeciwieństwie do H. pavidum czułki są całe czarne lub co najwyżej podstawę trzonka mają nieznacznie rozjaśnioną[4]. Ciało porośnięte jest włoskami (włosowatymi łuskami), które to tworzą zagęszczenia (łatki) pod oczami, na przedpiersiu, przednich biodrach, mezopleurach, bokach śródpiersia, metapleurach i bokach zapiersia[4][3]. Wyraźne owłosienie wierzchu ciała powoduje, że owad wygląda na szarawo połyskującego[4].

Głowę cechują dość mocno wyłupiaste oczy oraz matowa, drobno punktowana rzeźba na ciemieniu sięgająca aż do przedniej krawędzi przedplecza. Ryjek jest zakrzywiony w stopniu niewielkim, mniejszym niż u H. rapulum. U samicy jest nieco krótszy niż głowa i przedplecze razem wzięte, a samca nieco dłuższy od przedplecza[4].

Przedplecze ma zarys mniej lub bardziej trapezowaty, od środka ku tyłowi nie zwężający się. Punktowanie na jego powierzchni jest gęste i niezbyt grube, a podłużny bruzdkowaty dołek przedtarczkowy zwykle występuje tylko w jego tylnej połowie, nie przekraczając środka długości[4]. Pokrywy są podługowato-owalne i najszersze w połowie[3]. Odnóża samca cechują się brakiem cierniowatych wypustek (mucro) na goleniach środkowej pary[3][4].

Pierwszy spośród widocznych sternitów odwłoka nie ma guzka pośrodku[3][4].

Ekologia i występowanie

Owad ten zasiedla suche i ciepłe stanowiska. Aktywne osobniki dorosłe obserwuje się od maja do listopada[4]. Są oligofagicznymi fitofagami bobowatych. Stwierdzono ich żerowanie na cieciorce C. valentina, janowcu barwierskim, komonicy zwyczajnej, koniklecy czubatej i topornicy pstrej[5]. Rośliny żywicielskie larw pozostają nieznane[5][4].

Gatunek palearktyczny, w Europie znany z Hiszpanii, Francji, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch i Grecji, a w Azji z Gruzji i Armenii[2]. W Europie Środkowej jego północna granica zasięgu biegnie przez Hesję, Frankonię i Turyngię, a wschodnia przez Bawarię i Górną Austrię[4].

Przypisy

  1. Joseph Antoine Wencker. Apionides, tribu des Curculionides. „L'Abeille”. 1, s. 109–270 (175), 1864.
  2. 1 2 3 Ivan Löbl, Aleš Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume 7. Curculionoidea I, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2011, s. 167, ISBN 978-87-88757-93-4.
  3. 1 2 3 4 5 Miguel Ángel Alonso-Zarazaga. Revision of the supraspecific taxa in the Palaearctic Apionidae Schoenherr, 1823 (Coleoptera, Curculionoidea). 2. Subfamily Apioninae Schoenherr, 1823: introduction, keys and descriptions. „Graellsia”. 46, s. 19-156, 1990.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gattung Holotrichapion Györffy. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-01-18].
  5. 1 2 W.N. Ellis: Hemitrichapion lanigerum (Gemminger, 1871). [w:] Plant Parasites of Europe [on-line]. [dostęp 2025-01-18].