Lista historycznych stolic państw

Poniższa tabela przedstawia miasta, które niegdyś w przeszłości były stolicami państw (lub terytoriów zależnych), albo są nimi nadal. W późniejszym okresie siedziby władz centralnych, zostały przeniesione z różnych powodów w inne miejsca. Względnie państwa, których te miasta były stolicami, przestały istnieć.

Lista

Państwo Historyczna stolica Okres Uwagi
Albania Wlora 1912–1920 przeniesiona do Tirany
Australia Melbourne 1901–1927 przeniesiona do Canberry; rywalizacja między Melbourne i Sydney wymusiła podjęcie decyzji o założeniu nowej stolicy, która pogodziłaby zwaśnione miasta
Belize Belize City do 1970 przeniesiona do Belmopanu po tym, jak Belize City zniszczył huragan Hattie
Bermudy St. George’s do 1815 przeniesiona do Hamilton
Brazylia Salvador da Bahía do 1763 stolica portugalskiej kolonii; przeniesiona do Rio de Janeiro
Rio de Janeiro do 1960 przeniesiona do Brasílii
Bułgaria Pliska 681–893 przeniesiona do Presławia
Presław 893–972 podbój wschodniej części państwa bułgarskiego w 972 r. przez Bizantyjczyków, zniszczenie Presławia
Wielkie Tyrnowo 1186–1393 zdobycie Tyrnowa przez Turków w 1393 r.
Chiny Xianyang 221–206 p.n.e. przeniesiona do Chang’an
Chang’an 206 p.n.e.-25 przeniesiona do Luoyang
Luoyang 25–220 w l.220-618 rozbicie dzielnicowe
Chang’an 618–907 stolica dynastii Tang, w l.907-960 rozbicie dzielnicowe
Kaifeng 960–1127 przeniesiona do Hangzhou
Hangzhou 1127–1279 W latach 1279–1368 rządy mongolskiej dynastii Yuan, rezydującej w Karakorum
Nankin 1368–1421 przeniesiona do Pekinu
Pekin 1421–1928 przeniesiona do Nankinu
Nankin 1928–1937 przeniesiona do Chongqing z powodu wojny z Japonią
Chongqing 1937–1945 z powodu okupacji Nankinu przez Japończyków
Nankin 1945–1949 po proklamacji ChRL przeniesiona do Pekinu
Czarnogóra Cetynia do 1946 przeniesiona do Podgoricy
Dania Roskilde do 1443 przeniesiona do Kopenhagi
Etiopia Aksum I wiek p.n.e. – 1889 przeniesiona do Addis Abeby
Filipiny Quezon City 1948–1976 przeniesiona z powrotem do Manili
Finlandia Turku do 1812 stolica Wielkiego Księstwa Finlandii; przeniesiona do Helsinek
Honduras Comayagua do 1880 do 1840 stolica Hondurasu w ramach Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej, później status stolicy posiadały Comayagua i Tegucigalpa, w 1880 ostatecznie przeniesiona do Tegucigalpy
Indie Kalkuta do 1912 stolica Indii Brytyjskich; przeniesiona do Nowego Delhi
Japonia Heijō-kyō 710–740
745–784		 stolica w okresie Nara
Kuni-kyō 740–744 stolica w okresie Nara
Nagaoka-kyō 784–794 stolica w okresie Nara
Kioto do 1868 przeniesiona do Tokio
Kanada Kingston 1841–1843 przeniesiona do Montrealu
Montreal 1843–1849 przeniesiona do Toronto
Toronto 1849–1859 przeniesiona do Quebecu
Quebec 1859–1865 przeniesiona do Ottawy; rywalizacja pomiędzy anglojęzyczną a frankofońską częścią Kanady wymusiła podjęcie decyzji o założeniu nowej stolicy, która pogodziłaby zwaśnione strony
Kazachstan Ałmaty do 1997 stolica Kazachskiej SRR, a później niepodległego Kazachstanu; przeniesiona do Astany (od 20 marca 2019 do 19 września 2022 jako Nursułtan)
Kostaryka Cartago do 1823 przeniesiono do San José
Litwa Kiernów do 1230 przeniesiono do Nowogródka
Nowogródek 1230–1321 przeniesiono do Trok
Troki 1321-poł. XIV wieku przeniesiono do Wilna
Wilno poł. XIV wieku – 1795 utrata niepodległości
Kowno 1922–1940 przeniesiona do Wilna
Mjanma (Birma) Pagan pierwsza historyczna stolica
Sikong
Awa stolica Górnej Birmy
Pyain
Taungngu
Amayabuya
Mandalaj
Mulmejn / Sittwe
Rangun 1886–2006 przeniesiona do Naypyidaw
Niemcy Berlin 1871–1945 stolica zjednoczonych Niemiec; po II wojnie światowej miasto podzielono, część wschodnia stała się stolicą NRD, a siedzibą rządu RFN zostało Bonn
Bonn 1949–1990 po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku przeniesiona do Berlina
Nikaragua Granada i León do 1855 oba miasta miały swoich zwolenników jako stolice kraju wśród dwu różnych ugrupowań, by ich pogodzić stolicę przeniesiono do Managui
Nigeria Lagos do 1991 przeniesiona do Abudży
Norwegia Nidaros (Trondheim) do 1217 przeniesiona do Bergen
Bergen do 1299 przeniesiona do Oslo (do 1924 pod nazwą Christiania)
Nowa Zelandia Auckland do 1865 przeniesiona do Wellington
Palau Koror do 2006 Ngerulmud
Pakistan Karaczi do 1959 przeniesiona do Rawalpindi
Rawalpindi 1959–1967 przeniesiona do Islamabadu
Persja
(obec. Iran)		 Tabriz 1502–1548 przeniesiona do Kazwinu
Kazwin 1548–1598 przeniesiona do Isfahanu
Isfahan 1598–1750 przeniesiona do Szirazu
Sziraz 1750–1782 przeniesiona do Sari
Sari 1782–1795 przeniesiona do Teheranu
Polska Gniezno[1] do 1039/1040 przeniesiona do Krakowa
Kraków[1] 1039/1040–1079 przeniesiona do Płocka
Płock[1] 1079–1138 przeniesiona do Krakowa
Kraków[1] 1138–1290 przeniesiona do Poznania
Poznań[1] 1290–1296 przeniesiona do Krakowa
Kraków[1] 1296–1795[a] utrata niepodległości
Lublin 1918 rząd ludowy Polski, w tym samym roku stolica przeniesiona do Warszawy
Warszawa 1918–1939 do wybuchu II wojny światowej
Chełm 22–27 lipca 1944 miejsce ogłoszenia manifestu Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego oraz jego siedziba, która została przeniesiona 5 dni później do Lublina
Lublin 27 lipca 1944 – 30 stycznia 1945 siedziba PKWN oraz Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej, później przeniesiona do wyzwolonej Warszawy
Portugalia Guimarães 1095–1131 przeniesiona do Coimbry wraz z postępami rekonkwisty
Coimbra 1131–1255 przeniesiona do Lizbony po przejęciu miasta przez wojska Alfonsa I Zdobywcy
Lizbona 1255–1808 król Jan VI ucieka do Brazylii przed inwazją napoleońską
Rio de Janeiro 1808–1821 Jan VI powraca do Lizbony, by stłumić rewolucję wymierzoną w monarchię
Rosja Moskwa do 1703 przeniesiona do Petersburga
Petersburg 1703–1918 przeniesiona do Moskwy
Salwador Nueva San Salvador
(obec. Santa Tecla)		 1855–1859 stolicę przeniesiono na kilka lat do nowo założonego miasta po tym, jak San Salvador zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi
Stany Zjednoczone Nowy Jork 1785–1790 przeniesiona do Filadelfii
Filadelfia 1790–1800 przeniesiona do Waszyngtonu
Szwecja Uppsala 1273–1436 przeniesiona do Sztokholmu
Syjam
(obec. Tajlandia)		 Ayutthaya obecnie stolica prowincji Ayutthaya
Turcja / Imperium Osmańskie Bursa 1335–1365 przeniesiona do Edirne
Edirne 1365 – 1453 przeniesiona do Stambułu
Stambuł 1453 – 1923 przeniesiona do Ankary
Uzbekistan Samarkanda 1925–1930 stolica Uzbeckiej SRR; przeniesiona do Taszkentu
Włochy Turyn 1861–1865 przeniesiona do Florencji
Florencja 1865–1870 przeniesiona do Rzymu
Wybrzeże Kości Słoniowej Abidżan 1933–1983 przeniesiona do Jamusukro
Wyspa Man Castletown do 1863 przeniesiona do Douglas
Złote Wybrzeże Cape Coast do 1877 stolica brytyjskiej kolonii, współczesnej Ghany; przeniesiona do Akry

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ De facto do 1596, kiedy dwór Króla i urzędy centralne zostały przeniesione do Warszawy.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Do koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku (a właściwie i później) nie funkcjonowało w Polsce pojęcie „stolica kraju”, a raczej „grody stołeczne”. Teoretycznie „stolica” była tam, gdzie przebywał władca wraz z dworem. Grodami stołecznymi Polski średniowiecznej były: Gniezno, Poznań, Łęczyca, Płock, Kruszwica (później funkcja przejęta przez Włocławek), Kraków, Sandomierz, Wrocław, Ostrów Lednicki (do XI wieku), Giecz. W XVII wieku i później rozróżniano miasto stołeczne (stolicę Państwa) i miasto rezydencjonalne JKM (Jego Królewskiej Mości), czyli rezydencję króla, która znajdowała się od 1596 roku w Warszawie.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.