Honorowi obywatele Bytomia

Honorowi obywatele Bytomia – osoby, którym nadano honorowe obywatelstwo miasta Bytomia (do 1945 roku Beuthen). Tytuł nadawano co najmniej od 1885 roku[1]. Do 2020 roku otrzymało go ponad 20 osób[2].

Historia

30 marca 1853 roku uchwalono ordynację miejską w kwestii nadawania tytułu honorowego obywatelstwa Bytomia[3]. Do 1926 roku tytuł otrzymało co najmniej 11 osób; nie wiadomo, czy poniższa lista wyróżnionych osób jest kompletna[4]. Tradycja nadawania honorowego obywatelstwa Bytomia została wznowiona w 2004 roku, w 750. rocznicę nadania Bytomiowi praw miejskich[5].

17 grudnia 2003 roku uchwalono Regulamin nadawania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Bytomia, stanowiący załącznik nr 7 do Statutu Miasta[6], gdzie zaznaczono, że tytuł nadaje się osobom szczególnie zasłużonym dla Miasta[6]. Współcześnie, Zaszczytny tytuł Honorowego Obywatela Miasta Bytomia jest zarezerwowany dla postaci szczególnie zasłużonych dla naszego miasta. Jest uroczystym i podniosłym świadectwem wyjątkowego uznania przedstawicieli lokalnej społeczności dla osób o wspaniałych sukcesach, dorobku i autorytecie, postaci, które mają trwały i niepowtarzalny wkład w historię, rozwój, znaczenie i pozycję miasta[7]. Honorowy obywatel jest wpisywany do Księgi Pamiątkowej Honorowych Obywateli Miasta Bytomia, prowadzonej przez Biuro Rady Miejskiej. Wpis powinien zawierać także datę nadania Tytułu oraz krótkie uzasadnienie decyzji[6]. Księga jest prowadzona przez Biuro Rady Miejskiej[6].

Honorowi obywatele Bytomia

IlustracjaImię i nazwiskoInformacje i związki z miastemData nadania tytułu
Josef Richterkupiec, radny miejski przez 53 lata[8], otrzymał tytuł z okazji 50. rocznicy zasiadania w radzie miejskiej[3]; miał udział w powstaniu żydowskiej szkoły powszechnej oraz sądu powiatowego[8]9 stycznia 1885[1][3]
Hugo Heerdoktor medycyny, królewski radca zdrowia, członek rady miejskiej w Bytomiu przez 45 lat[9], otrzymał tytuł z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia doktora medycyny, we wdzęcznym uznaniu ogromnych zasług, jakie położył dla miasta i jego mieszkańców w okresie czterdziestolecia działalności członka rady miejskiej i lekarza miejskiego[10]14 listopada 1886[1][9]
Moritz Mannheimerdoktor medycyny[11], właściciel kopalń[11], przez 40 lat zasiadał w radzie miejskiej[11], 37 lat był jej przewodniczącym[11], dzięki niemu założono miejską kasę oszczędności, gimnazjum zostało upaństwowione[12], a Bytom zyskał status miasta wydzielonego[12]12 grudnia 1893[1]
Paul Jackischmistrz budowlany, radny miejski[13], otrzymał tytuł z okazji 70. rocznicy urodzin[14]17 lipca 1895[1]
Robert Wohlfahrtmistrz malarski, radny miejski i radca miejski, pracownik urzędu stanu cywilnego, otrzymał tytuł z okazji 80. rocznicy urodzin oraz 25. rocznicy zasiadania w magistracie[15]22 września 1896[15][1] (dyplom wręczono 16 października 1896[16])
Carl Kohlsdorfermistrz szewski, właściciel fabryki obuwia[15], radny miejski przez 40 lat[15], otrzymał tytuł w 80. rocznicę urodzin[15] za jego doskonałą, cechującą się bezstronnością i poświęceniem działalność, w uznaniu jego wielkich zasług dla miasta[17]10 marca 1906[1][15]
Friedrich Schweitzermistrz ciesielski[18], radny oraz przewodniczący komisji budowlanej[18], otrzymał tytuł za wielkie zasługi w kształceniu młodzieży[18] z okazji srebrnego jubileuszu zasiadania w magistracie[18]28 lutego 1908[1] (dyplom wręczony 6 marca 1908[18])
Adolf Wermundmydlarz, świecarz, radny miejski, założyciel parku miejskiego wraz z niewielkim ogrodem zoologicznym[17]28 lutego 1908[1] (dyplom wręczony 6 marca 1908[17])
Ignatz Hakubakupiec, właściciel hurtowni piwa, radny miejski[18], ufundował ołtarze i witraże do bytomskich kościołów: Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz św. Jacka[19]październik 1910[1]
(niewręczone z powodu śmierci[1])
Paul von Hindenburgfeldmarszałek, prezydent Rzeszy, w dniach 21–28 września 1916 roku przebywał w gmachu bytomskiego gimnazjum[20], otrzymał tytuł z okazji 50. rocznicy służby wojskowej[20]8 kwietnia 1916[1]
Georg Brüningburmistrz Bytomia przez 36 lat[21], za jego kadencji liczba ludności miasta zwiększyła się przeszło trzykrotnie, dokonano licznych inwestycji[21]; otrzymał tytuł w swe 75. urodziny[21]12 sierpnia 1926[1][22]
Josef Joachim Adamczyk[23]polityk, członek NSDAP, Landeshauptmann prowincji Górny Śląsk[23]21 czerwca 1933[23]
Adolf Hitler[23]polityk, kanclerz III Rzeszy[23]; z okazji nadania tego tytułu rzeźbiarz Walter Tuckermann wykonał popiersie górnika z górnośląskiego węgla o wadze dwóch cetnarów[23]21 czerwca 1933[23]
Wilhelm Frick[23]polityk, członek NSDAP, minister spraw wewnętrznych III Rzeszy[23], otrzymał tytuł na 60. urodziny[23]1937[23]
Wiesław Ochmantenor, solista bytomskiej Opery Śląskiej[6], wspomagał finansowo Szkołę Muzyczną i Szkołę Baletową w Bytomiu[5]16 grudnia 2004[1][6]
Aleksander Romuald Sierońprofesor zwyczajny nauk medycznych[5], kierownik Katedry i Klinik Chorzów Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Bytomiu[5]6 marca 2006[6][1]
Jan Drabinaprofesor zwyczajny[24], historyk[25] – autor m.in. prac o historii Bytomia[25], współpracownik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu[25], prezes Towarzystwa Miłośników Bytomia[25]20 listopada 2008[1][24]
Hubert Kowolksiądz prałat[25], proboszcz bytomskiej parafii św. Barbary w latach 1965–2000[26]22 czerwca 2009[1][25]
Johannes Gaydadziałacz na rzecz polsko-niemieckiej współpracy[26], koordynował współpracę pomiędzy Bytomiem a Recklinghausen[27]; urodzony w Bytomiu[27]14 listopada 2013[1][26]
Jerzy Pieniążekdoktor nauk medycznych[27], ordynator Oddziału Neurochirurgii i Neurotraumatologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Bytomiu[28], dyrektor tegoż szpitala[28]12 listopada 2014[27][1]
Waldemar Legieńjudoka[28], wychowanek klubu Czarni Bytom[28]8 października 2016[28][1]
Tadeusz Serafindyrygent[29], wieloletni dyrektor bytomskiej Opery Śląskiej[30], absolwent Liceum Muzycznego w Bytomiu[31]30 marca 2017[32][1]
Piotr Obrączkaliteraturoznawca, profesor zwyczajny, znawca historii Bytomia[7]4 kwietnia 2018[1]
Anita Olejekprofesor nauk medycznych, kierownik Oddziału Klinicznego Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Bytomiu[2]16 października 2018[1]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Honorowi Obywatele Miasta Bytomia. Urząd Miasta Bytom. [dostęp 2020-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-25)].
  2. 1 2 Profesor Olejek honorową bytomianką. [w:] Życie Bytomskie [on-line]. 2018-10-23. [dostęp 2020-07-08].
  3. 1 2 3 Obrączka 2017 ↓, s. 11.
  4. Obrączka 2017 ↓, s. 39.
  5. 1 2 3 4 Obrączka 2017 ↓, s. 47.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Obrączka 2017 ↓, s. 45.
  7. 1 2 Piotr Obrączka otrzyma tytuł Honorowego Obywatela Miasta Bytomia. Urząd Miasta Bytom, 2018-04-03. [dostęp 2020-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-08)].
  8. 1 2 Obrączka 2017 ↓, s. 13.
  9. 1 2 Obrączka 2017 ↓, s. 15.
  10. Obrączka 2017 ↓, s. 16.
  11. 1 2 3 4 Obrączka 2017 ↓, s. 17.
  12. 1 2 Obrączka 2017 ↓, s. 19.
  13. Obrączka 2017 ↓, s. 21.
  14. Obrączka 2017 ↓, s. 22–23.
  15. 1 2 3 4 5 6 Obrączka 2017 ↓, s. 23.
  16. Obrączka 2017 ↓.
  17. 1 2 3 Obrączka 2017 ↓, s. 25.
  18. 1 2 3 4 5 6 Obrączka 2017 ↓, s. 27.
  19. Obrączka 2017 ↓, s. 29.
  20. 1 2 Obrączka 2017 ↓, s. 31.
  21. 1 2 3 Obrączka 2017 ↓, s. 33.
  22. Obrączka 2017 ↓, s. 35.
  23. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 5 Jahre nationalsozialistischer Kommunalarbeit in Beuthen OS. Verwaltungsbericht der Stadt Beuthen OS. für die Rechnungsjahre 1933-1937. Oberbürgermeister der Stadt Beuthen OS. (Hrsg.). Beuthen: Verlagsanstalt Kirsch & Müller, 1939, s. 23.
  24. 1 2 Obrączka 2017 ↓, s. 49.
  25. 1 2 3 4 5 6 Obrączka 2017 ↓, s. 51.
  26. 1 2 3 Obrączka 2017 ↓, s. 53.
  27. 1 2 3 4 Obrączka 2017 ↓, s. 55.
  28. 1 2 3 4 5 Obrączka 2017 ↓, s. 57.
  29. Daria Porycka: Dyrygent Tadeusz Serafin honorowym obywatelem Bytomia. [w:] dzieje.pl [on-line]. 2017-03-30. [dostęp 2020-07-08].
  30. Marcin Zasada: Dyrektorem Opery Śląskiej w Bytomiu już nie będzie Tadeusz Serafin. Dlaczego? Czy to degradacja?. [w:] Dziennik Zachodni [on-line]. Polska Press, 2016-06-24. [dostęp 2019-10-11].
  31. Obrączka 2017 ↓, s. 59.
  32. Obrączka 2017 ↓, s. 61.

Bibliografia

  • Piotr Obrączka: Honorowi obywatele miasta Bytomia. Bytom: 2017. ISBN 978-83-945650-6-0.