Wiesław Ochman
![]() Wiesław Ochman (2023) | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 lutego 1937 |
|---|---|
| Typ głosu | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Aktywność |
od 1955 |
| Powiązania | |
| Odznaczenia | |


Wiesław Ochman (ur. 6 lutego 1937 w Warszawie[1]) – polski artysta, śpiewak operowy o barwie lirycznego tenora, reżyser, malarz, działacz kulturalny i charytatywny, cieszący się międzynarodowym uznaniem dzięki występom na deskach najsłynniejszych oper całego świata.
Życiorys
Młodość
Urodził się na warszawskiej Pradze, przy ulicy Ząbkowskiej, gdzie jako dziecko rozpoczął swoje pierwsze amatorskie występy[2]. Jako nastolatek uczył się w Liceum Plastycznym w Bolkowie[3] i w Technikum Zdobnictwa Ceramicznego w Szczawnie-Zdroju. W 1960, po sześciu latach studiów w Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, uzyskał dyplom magistra inżyniera z dziedziny ceramiki.
Jeszcze podczas studiów rozpoczął naukę śpiewu pod kierunkiem Gustawa Serafina w Krakowie (1955–1959) i Marii Szłapak w Bytomiu (1960–1963). W tym samym czasie zaczął występować jako solista w Zespole Pieśni i Tańca AGH „Krakus", a w 1960 został zaangażowany do pracy w Operze Śląskiej w Bytomiu[4], gdzie śpiewał przez trzy sezony. Wtedy też podjął decyzję o porzuceniu planów związanych z uzyskanym wykształceniem i rozpoczęciu profesjonalnej kariery muzycznej.
Rozwój kariery
W latach 1963–1964 występował w Operze Krakowskiej, a w latach 1964–1970 był artystą Teatru Wielkiego w Warszawie. Jednym z występów w Halce zwrócił uwagę zachodniej prasy, a niedługo później otrzymał pierwsze propozycje występów za granicą[4].
Karierę międzynarodową rozpoczął w 1967 roku od występu w Operze w Berlinie. Potem występował także w Monachium i Hamburgu. Odniósł sukcesy na festiwalach w Glyndebourne i Salzburgu. W 1972 występował w Operze Paryskiej oraz w Chicago i San Francisco. W 1975 partią Arriga w operze Nieszpory sycylijskie Verdiego zadebiutował na scenie nowojorskiej Metropolitan Opera, w której występował przez kolejne 15 sezonów[4].
Artysta śpiewał także w m.in. w mediolańskiej La Scali (1982), Gran Teatre del Liceu w Barcelonie i Operze Wiedeńskiej oraz w operach w Buenos Aires, Madrycie, Moskwie, Rzymie i Sewilli. Uczestniczył w festiwalach muzycznych z udziałem m.in. Wiener Philharmoniker i Berliner Philharmoniker pod dyrekcją Herberta von Karajana i Karla Böhma[4], osiągając ostatecznie ogólnoświatową renomę.
W międzyczasie nagrał w latach 70. dwie płyty z ariami operowymi i operetkowymi, z akompaniamentem Orkiestry Polskiego Radia i Telewizji pod dyrekcją Zdzisława Górzyńskiego. Artysta nie zaniedbał także lokalnej sceny konkursowej, biorąc wielokrotny udział m.in. w Festiwalach Moniuszkowskich w Kudowie-Zdroju[5], kontynuując karierę aż do czasów współczesnych.
Po 1999 roku
Maestro kontynuował działalność artystyczną w XXI w., po 1999 roku zajmując się także reżyserią, wystawiając w bytomskiej Operze Śląskiej Don Giovanniego W.A. Mozarta, Traviatę Verdiego i Carewicza Ferenca Lehára. Nie przeszkodziło mu to jednak w dalszej aktywności na polu wokalnym.
W następnych latach Wiesław, doczekawszy się idącego w jego ślady wnuka, Krystiana Ochmana, przekonał go do przeprowadzki ze Stanów Zjednoczonych do rodzinnej Polski[6]. Dzięki temu rozpoczął on ogólnopolską karierę, zdobywając rozpoznawalność jako zwycięzca 11. edycji talent show The Voice of Poland, a potem jako reprezentant Polski w Konkursie Piosenki Eurowizji w 2022 roku.
W latach dwudziestych XXI wieku Wiesław zapoczątkował okazjonalną współpracę sceniczną w duecie z Krystianem, kontynuując z sukcesem także własną działalność solową.
Pozostała działalność artystyczna
Osobną dziedziną artystycznej działalności Wiesława Ochmana była muzyka oratoryjna. Nagrywał dla firm fonograficznych: Deutsche Grammophon, Polydor, EMI, Decca, Supraphon i polskiej Muzy.
Artysta poświęcił się także malarstwu artystycznemu, wystawiając na przestrzeni lat ponad 60 indywidualnych wernisaży
Działa charytatywnie na rzecz wspierania kultury i zbierania środków na stypendia dla utalentowanej młodzieży. Organizował aukcje obrazów w konsulacie polskim w Nowym Jorku, z których dochód wspierał częstochowską kulturę. Od 2010 jest także członkiem Polskiej Akademii Umiejętności[7][8].
Życie prywatne
Jest mężem Krystyny z domu Prus-Więckowskiej, ojcem Macieja Ochmana, klawiszowca zespołu Róże Europy[9] i Małgorzaty Ochman, dziadek wokalisty Krystiana Ochmana[10].
Dyskografia
- Płyty winylowe
- SX 0465 Wiesław Ochman Best loved operatic arias
- Giacomo Puccini: Cyganeria, Aria Rudolfa z I aktu „Che gelida manina”
- Giacomo Puccini: Tosca, Aria Cavaradossieggo z III aktu „E lucevan le stelle”
- Giuseppe Verdi: Aida, Aria Radamesa z I aktu „Se quel guerrier io fossi!... Celeste Aida”
- Piotr Czajkowski: Eugeniusz Oniegin, Aria Leńskiego z II aktu „Kuda, kuda”
- Giacomo Puccini: Turandot, Aria Kalafa z III aktu „Nessun dorma”
- Władysław Żeleński: Janek, Aria Janka „Gdy ślub weźmiesz z twoim Stachem”
- Friedrich von Flotow: Marta albo jarmark w Richmondzie, Aria Lionela z III aktu „M’appari”
- Georges Bizet: Poławiacze pereł, Aria Nadira z I aktu „Je crois entendre encore”
- Georges Bizet: Carmen, Aria Don Jose’go z II aktu „La fleur que tu m’avais jeteee”
- Giuseppe Verdi: Rigoletto, Aria Księcia z III aktu „La donna è mobile”
- SX 0972 Wiesław Ochman Polskie Arie Operowe
- Stanisław Moniuszko: Halka, Dumka Jontka z IV aktu „Szumią Jodły”
- Stanisław Moniuszko: Straszny dwór – Aria Stefana z Kurantem z III aktu „Cisza dokoła”
- Stanisław Moniuszko: Flis, Aria Franka „Płyną tratwy po Wiśle”
- Feliks Nowowiejski: Legenda Bałtyku, Aria Domana z II aktu „Więc ty mnie nie kochasz”
- Ignacy Paderewski: Manru, Aria Manru z II aktu „jako gdy wśród skwaru”
- R.Statkowski: Maria, Aria Wacława z I aktu „Och jak ciąży ta wesołość”
- Władysław Żeleński: Goplana, Aria Kirkora z I aktu „Za jaskółeczką ciągną moje oczy”
- Władysław Żeleński: Janek, Aria Janka „Gdy ślub weźmiesz z twoim Stachem”
- SX 1281 Wiesław Ochman Słynne arie operetkowe
- SX 1371 Wiesław Ochman Sławni polscy śpiewacy vol. 7
- Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni, Aria Don Ottavia „Il mio tesoro”
- Giacomo Puccini: Tosca, Aria Cavaradossiego z I aktu „Recondita armonia”
- Amilcare Ponchielli: Gioconda, Aria Enza z II aktu „Cielo e mar!”
- Pietro Mascagni: Rycerskość wieśniacza, Aria Turiddu „Mamma, quel vino e generoso”
- Giacomo Puccini: Manon Lescaut, Aria Des Grieux z I aktu „Donna non vidi mai”
- Umberto Giordano: Fedora, Aria Lorisa z II aktu „Amor ti vieta”
- Giacomo Puccini: Cyganeria, Aria Rudolfa z I aktu „Che gelida manina”
- Umberto Giordano: Andrea Chénier, Improwizacja Cheniera z I aktu „Un di all’azzurro spazio”
- Ruggero Leoncavallo: Pajace, Aria Cania z I aktu „Vesti la giubba”
- Giacomo Puccini: Madame Butterfly, Aria Pinkertona z III aktu „Addio, fiorito asil”
- Gaetano Donizetti: Napój miłosny, Aria Nemorina z II aktu „Una furtiva lagrima”
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2001)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1997)[11]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978)[12]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)[13]
- Order Uśmiechu
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1986)[14]
- Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” z okazji 50-lecia pracy artystycznej (2007)[15]
- Medal 400-lecia Stołeczności Warszawy nadany przez Prezydenta Warszawy (1997)[16]
- Odznaka Honorowa Towarzystwa Łączności z Polonią Zagraniczną „Polonia” (1987)[12]
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki w dziedzinie muzyki II stopnia za osiągnięcia artystyczne w dziedzinie wokalistyki (1973)
- Nagroda Miasta Krakowa (1976)
- Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1976)
- Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za wybitne zasługi w propagowaniu kultury polskiej za granicą (1977)
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów I stopnia za twórczość artystyczną (1979)
- Nagroda Komitetu do spraw Radia i Telewizji (1979)
- Nagroda Miasta Krakowa w dziedzinie upowszechniania kultury (1980)[17]
- Grand Prix Amerykańskiej Akademii Fonograficznej (1985)
- Statuetka „Prometeusz” - Nagroda Polskiego Stowarzyszenia Estradowego „POLEST” (1995)[18]
- tytuł Honorowego Obywatela Zawiercia (1995), a także Bytomia, Zelowa, Drezdenka i Szczawna-Zdroju[19]
- Nagroda im. Witolda Hulewicza za promowanie polskiej kultury za granicą (2007)[20]
- tytuł doktora honoris causa AGH (2008)
- Nagroda Honorowa Fundacji Kultury Polskiej (2009)
- tytuł doktora honoris causa poznańskiej Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego (2010)
- Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (2012)[21]
- Koryfeusz Muzyki Polskiej - Nagroda Honorowa (2019)
- Nagroda Specjalna i członkostwo honorowe Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (2020)[22]
- Nagroda im. Cypriana Kamila Norwida - Nagroda „Dzieło życia” (2024)
Źródło:[12].
Upamiętnienie
Jego imieniem nazwano rondo w Zawierciu i salę w Miejskim Ośrodku Kultury[23].
Przypisy
- ↑ Marta Arasimowicz: Mały ilustrowany leksykon PWN. Wyd. naukowe PWN, 1997, s. 852. ISBN 978-83-01-12186-0.
- ↑ Sławny śpiewak operowy Wiesław Ochman kończy 75 lat [online], Culture.pl [dostęp 2025-02-19].
- ↑ Tomasz Raczek: Karuzela z herosami. Michałów – Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004, s. 277. ISBN 83-917891-8-7.
- 1 2 3 4 Sylwia Milan: Wszystko na jedną kartę. Poznań: Publicat, 2008, s. 70–71. ISBN 978-83-245-1503-5.
- ↑ Festiwal Moniuszkowski – encyklopedia
- ↑ RDMK 2024: Ochman & Ochman – MDK Rawa Mazowiecka [online], mdkrawa.pl [dostęp 2025-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-19].
- ↑ Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności. Rok 2021, wyd. Kraków 2022, s. 27
- ↑ Polska Akademia Umiejętności – Członkowie PAU [online], pau.krakow.pl [dostęp 2017-11-27] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-25] (pol.).
- ↑ Wiesław i Krystian Ochman - niesamowita historia dziadka i wnuka [online], poradnikseniora.pl [dostęp 2025-02-19].
- ↑ KRYSTIAN OCHMAN [online], voice.tvp.pl [dostęp 2020-11-28] (pol.).
- ↑ Wiesław Ochman [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-05-19].
- 1 2 3 Wiesław Ochman, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2025-05-19].
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-05-19].
- ↑ Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8.
- ↑ Pro Masovia – 2007 r.. mazovia.pl. [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Ochman Wiesław [online], Polskie Centrum Informacji Muzycznej [dostęp 2025-05-19].
- ↑ Wpisani w kulturę miasta [w:] „Dziennik Polski”, s. 1, nr 112, 19 maja 1980 [dostęp 2020-05-09]
- ↑ Nagroda Artystyczna Polskiej Estrady Prometeusz [online], Nasze Miasto, 20 września 2007 [dostęp 2025-05-19].
- ↑ Wiesław Ochman [online], teatrwielki.pl [dostęp 2025-05-19].
- ↑ Laureaci nagrody im. Witolda Hulewicza. [dostęp 2018-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-30)].
- ↑ Nagrody m.st. Warszawy przyznane 31 maja 2012 roku uchwałą nr XXXVII/945/2012. um.warszawa.pl. [dostęp 2025-02-04].
- ↑ Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-05-19].
- ↑ l, Zawiercie – Tu rozkręca się Jura [online], Zawiercie – Tu rozkręca się Jura [dostęp 2018-11-11].
Bibliografia
- Wiesław Ochman, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21].
- Jerzy Skrobot, Tonacje sławy. Opowieść o Wiesławie Ochmanie Wyd. Promotor, Kraków 2006.
Linki zewnętrzne
- Wiesław Ochman na zdjęciach w bibliotece Polona
- Małgorzata Komorowska, Szczęściarz, artykuł o Wiesławie Ochmanie na portalu Maestro
- ISNI: 0000000109781737
- VIAF: 60259239
- LCCN: n81108503
- GND: 133045218
- BnF: 138980640
- SUDOC: 113581084
- NLA: 36556868
- NKC: mzk2003188017
- NTA: 073143472
- BIBSYS: 3035770
- CiNii: DA08053623
- PLWABN: 9810575241105606
- NUKAT: n97016791
- J9U: 987007448828005171
- CANTIC: a11388742
- LNB: 000291206
- NSK: 000478569
- KRNLK: KAC2020P3686
- LIH: LNB:/6O;=yh
