Józef Milewski (1892–1940)
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 kwietnia 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Józef Milewski herbu Ślepowron[1] (ur. 10 kwietnia 1892 w Bieganowie, woj. poznańskie, zm. 9–11 kwietnia[2] 1940 w Katyniu) – rotmistrz kawalerii rezerwy Wojska Polskiego, agronom[2], ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Kazimierza i Wandy z Wilkońskich[3]. Absolwent gimnazjum św. Jacka w Krakowie (1912), wcześniej (1902–1909) uczęszczał do gimnazjów w Poznaniu, Gnieźnie i Trzemesznie. W latach 1915–1918 służył w armii niemieckiej[4]. Po powrocie do Wielkopolski, wstąpił do oddziałów powstańczych i brał udział w walkach w Poznaniu, Biedrusku i pod Zbąszyniem[4]. Od 1 lipca 1919 w 16 pułku ułanów. W czasie wojny ukończył Szkołę Jazdy w Przemyślu. Przeniesiony do 115 pułku ułanów walczył pod Łomżą, Ostrołęką, Ciechanowem i Mławą[4]. Po wejściu 115 pułku w skład 2 Dywizji Jazdy, walczył od Bugu po Zwiahel, pod Żytomierzem i Korosteniem[4]. Porucznikiem awansowany 6 stycznia 1921. Po zakończeniu wojny jako rotmistrz ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, przeniesiony w 1922 do rezerwy[4].
W okresie międzywojennym prowadził majątek ziemski w Bieganowie i Garbach, pow. średzki, a następnie dzierżawił majątek w Łopuchówku, dawny majatek Marienrode.[4][2].
W kampanii wrześniowej 1939 zmobilizowany. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku[2]. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[2] – lista wywózkowa 014 z 4 kwietnia 1940 poz. 10[5][2][3]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu[2] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[6][7]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[8][9][10], jednak Józef Milewski nie został zidentyfikowany.
Życie prywatne
Od 1930 był żonaty z Marią z Bobrzyńskich, córką historyka Michała (objął wówczas majątek teścia Garby). Miał dwóch synów[2]: Kazimierza (1931–1945) i Jerzego (1935–1994), polityka, pierwszego szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego i potem p.o. ministra Ministerstwa Obrony Narodowej[11]. W powstaniu wielkopolskim walczył także starszy brat Józefa – Janusz Witold Milewski (1887–1953), ziemianin, rotmistrz WP, komendant Obwodowej Komendy Uzupełnień w Środzie[12].
Awanse
- porucznik – 6 stycznia 1921
- kapitan – 1922
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 1320[13]
- Krzyż Niepodległości[3]
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie)[3]
Upamiętnienie
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[14]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007[15] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1[16][17][18].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Józef Milewski h. Ślepowron [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2024-02-16].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 508.
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 402.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja VM ↓, s. 4.
- ↑ Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 197.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Maria Mielcarzewicz, Milewski Józef (Inek) (1892–1940), [w:] Powstańcy Wielkopolscy. Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, tom VII (pod redakcją Bogusława Polaka), Poznań 2010, s. 141–142.
- ↑ Maria Mielcarzewicz, Milewski Janusz Witold (1887–1953), [w:] Powstańcy Wielkopolscy. Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, tom VII (pod redakcją Bogusława Polaka), Poznań 2010, s. 140–141.
- ↑ Kolekcja VM ↓, s. 1.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 68 [dostęp 2025-01-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2024-12-27].
- ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2024-12-27].
- ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2024-12-27].
Bibliografia
- Milewski Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.42-3285 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-09-01].
- Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Maria Mielcarzewicz, Milewski Józef (Inek) (1892–1940), w: Powstańcy Wielkopolscy. Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, tom VII (pod redakcją Bogusława Polaka), Poznań 2010, s. 141–142.
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
