Józef Tunguz-Zawiślak
.jpg) | |
 pułkownik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 października 1890 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
30 czerwca 1961 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego |
| Stanowiska | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
   _4r_BAR.svg.png){kind=small} _BAR.svg.png){kind=small} | |
Józef Tunguz-Zawiślak vel Józef Zawiślak[a], ps. Tunguz (ur. 18 października 1890 w Łowiczu, zm. 30 czerwca 1961 w Chicago[2]) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, inwalida wojenny, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 18 października 1890 w Łowiczu, w rodzinie Józefa i Katarzyny ze Stelmaciaków[3]. W 1912 wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 5 pułku piechoty. W lipcu 1916 został ranny w bitwie pod Kostiuchnówką i dostał się do rosyjskiej niewoli. Po powrocie z niewoli, od kwietnia 1917 przebywał jako inwalida w szpitalu Czerwonego Krzyża w Pradze. W czasie wojny z bolszewikami sprawował funkcję szefa sztabu i równocześnie pełnił obowiązki dowódcy ochotniczych oddziałów białoruskich (od maja 1920 do maja 1921 w Słonimiu, Baranowiczach i w Łodzi). Od maja do września 1921 kierował Podkomisją Mińsko-Nieświeską Mieszanej Komisji Granicznej na Wschodzie[4].
W latach 20. XX wieku pełnił służbę w 28 pułku piechoty w Łodzi na stanowiskach kwatermistrza, dowódcy batalionu i oficera przysposobienia wojskowego. 23 grudnia 1926 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5]. 21 stycznia 1930 został przeniesiony do 84 pułku strzelców poleskich w Pińsku na stanowisko dowódcy pułku[6]. Od 7 lipca 1938 pełnił służbę w Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie na stanowisku komendanta głównego Związku Strzeleckiego[7][8][9].
Od 1943 służył jako oficer w KG AK. 9 września 1944, w czasie powstania warszawskiego, objął dowództwo Zgrupowania „Kuba-Sosna” po ciężko rannym mjr. Gustawie Billewiczu ps. „Sosna”. Trafił do niewoli niemieckiej. Przebywał m.in. w obozie w Bad Schwartau k. Lubeki. Obóz wyzwoliły wojska amerykańskie. Płk. Tunguz-Zawiślak zgodnie z zasadą starszeństwa objął komendę w obozie od płk. Edwarda Pfeiffera „Radwana”. Po zakończeniu wojny pozostał na Zachodzie. Przez kilka lat mieszkał w Lubece, aby ostatecznie od 1956 osiedlić się w USA. Przez kilka lat pełnił funkcję Prezesa Związku Legionistów i Piłsudczyków w USA.
Awanse
- porucznik – 2 VII 1915
- kapitan – ?
- major – zweryfikowany 3 V 1922 ze starszeństwem z dniem 1 VI 1919
- podpułkownik – 3 V 1926 ze starszeństwem z dniem 1 VII 1925 i 7 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
- pułkownik – 10 XII 1931 ze starszeństwem z dniem 1 I 1932 i 13 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6672 – 17 maja 1922[10][11]
- Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[12]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”[13][14]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie
- Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1928 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”[15]
- Odznaka „Za wierną służbę”
Zobacz też
Uwagi
Przypisy
- ↑ Monitor Polski nr 290 s. 5, Zmiana nazwisk. 1938-12-20. [dostęp 2025-02-03].
- ↑ data śmierci. [dostęp 2017-10-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-29)].
- ↑ Powstańcze Biogramy - Józef Tunguz-Zawiślak [online], www.1944.pl [dostęp 2022-05-18] (pol.).
- ↑ Jerzy Kochanowski: Od Dźwiny do Dniestru. Działalność Mieszanej Komisji Granicznej na Wschodzie 1921-1922. bazhum.muzhp.pl. [dostęp 2019-01-31].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 54 z 23 grudnia 1926, s. 450.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930, s. 8.
- ↑ Nowy komendant głównego Związku Strzeleckiego. „Gazeta Lwowska”. 157, s. 3, 1938-07-15.
- ↑ Płk Tunguz-Zawiślak komendantem gł. Zw. Strzeleckiego. „Polska Zbrojna”. 192, s. 2, 1938-07-14. Warszawa.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 445.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 22.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 5-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (29 (308)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 16 lipca 1922, s. 18 [dostęp 2025-05-19], Cytat: mjr. Zawisiak-Tunguz Józef (pol.).
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 402.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 8.
- Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 192, 345.
- Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 44, 166.
- Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 19, 612.
- Elżbieta Młynarska-Kondrat, Zespół akt Związku Strzeleckiego 1919–1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 17, Warszawa 1994.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
|
