Jaś Kapela
![]() Jaś Kapela (2019) | |
| Imię i nazwisko |
Jan Kapela |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
22 marca 1984 |
| Narodowość | |
| Język | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Strona internetowa | |
Jaś Kapela, właśc. Jan Kapela (ur. 22 marca[1][2] 1984 w Warszawie[3]) – polski aktywista lewicowy, freak fighter, poeta i pisarz, publicysta Krytyki Politycznej[4][3][5], zwycięzca pierwszego w historii polskiego slamu. Znany z kontrowersyjnych wypowiedzi i działań w życiu publicznym.
Życiorys
Ukończył Zespół Społecznych Szkół Ogólnokształcących Bednarska[3] oraz filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim[6][3][7]; tematem jego pracy magisterskiej była poezja kumpelska[6]. Mieszkał w Warszawie[6]. 15 marca 2003 r. w Starej ProchOFFni w Warszawie wygrał pierwszy w Polsce slam[8][3].
W latach 2022–2025 był również freak fighterem, przy czym w latach 2022–2024 stoczył cztery walki Pro MMA, z których jedną wygrał, trzy przegrał[9]. W 2025 roku ogłosił, że zawiesza swoją karierę we freak fightach i zamierza się skupić na pisaniu piosenek do musicalu o zakazie aborcji, na co otrzymał środki finansowe od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego[10][11]. Decyzja o przyznaniu Kapeli stypendium wywołała oburzenie w środowiskach prawicowych m.in. partii Prawa i Sprawiedliwości[12][13]. Swoją dezaprobatę wyraziła także minister edukacji Barbara Nowacka[14].
Poglądy i kontrowersje
W 2018 roku deklarował się jako ateista i weganin[15]. Kojarzony jest z kontrowersyjnych wypowiedzi dotyczących poglądów na temat polityki społecznej czy bieżących wydarzeń. Komentując pożar katedry Notre-Dame w Paryżu, nawoływał: „Nie gaście gówna, cud, że się pali”[16]. 30 czerwca 2022 roku podczas programu „Zadyma” organizowanego przez federację Prime Show MMA, Jaś Kapela ujawnił widniejący na klatce piersiowej tatuaż, którego symbolika oznajmiała, że Jan Paweł II dopuszczał się czynów pedofilskich[17].
Niektóre z wypowiedzi Kapeli zostały uznane za ocierające się o prawne zniesławienie, np. dotyczące rzekomego zażywania narkotyków z Borysem Szycem, z których Kapela później się wycofywał[18][19]. Sam Kapela swoje działania uzasadnia tym, że dla skuteczności poszukuje radykalnych metod[20]. W 2021 roku Łukasz Sakowski nominował go na łamach swojego bloga do organizowanego przez siebie plebiscytu-antynagrody Biologiczna Bzdura Roku za stwierdzenie, że „wilki żywią się głównie roślinnie”[21][22][23]. W 2023 został laureatem tej nagrody za stwierdzenie, że „koty to zwierzęta wegańskie”[24].
Procesy sądowe
W 2015 roku w opublikowanym filmie „Mazurek Kapeli – Polacy witają uchodźców!” Kapela wraz z trzema innymi osobami wykonał hymn Polski z przerobionymi słowami:
Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy, nasza bieda już minęła, migrantów przyjmiemy. Marsz, marsz, uchodźcy, z ziemi włoskiej do Polski, za naszym przewodem, łączcie się z narodem.
W 2016 roku Sąd Rejonowy w Wołominie uznał, że Kapela naruszył w ten sposób przepisy o godle, barwach i hymnie RP, zasądzając karę 1000 zł grzywny. Wyrok ten został podtrzymany w lutym 2018 przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga[25]. Po kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, 14 października 2019 r. Kapela został uniewinniony przez Sąd Najwyższy, który uznał, że nie znajduje „w sposobie, który został zaprezentowany przez Jana Kapelę, niczego nagannego”, cel, który przyświecał autorowi, „jak najbardziej zasługuje na aprobatę”, a jego działanie pozbawione było cech społecznej szkodliwości[26].
Życie prywatne
Jest drugim dzieckiem aktywistki katolickiej Teresy Kapeli i Piotra Kapeli[3][27], magistra inżyniera budownictwa, byłego pracownika Politechniki Warszawskiej, współzałożyciela biura projektów i konstrukcji budowlanych[28]. Ma czworo rodzeństwa[3][29].
Do 2021 roku był w związku z Hanną M. Zagulską[30]. Mieszka w podwarszawskiej Zielonce[31].
Twórczość
Poezja
Proza
- 2008 – Stosunek seksualny nie istnieje[32], powieść[4]
- 2010 – Janusz Hrystus[33], powieść[4]
- 2011 – Jak odebrałem dzieci Terlikowskiemu (zbiór felietonów)[3]
- 2015 – Dobry troll[34], powieść[4]
- 2018 – Polskie mięso[35]
- 2019 – Warszawa wciąga. Tu byłem. Tu ćpałem. Tu piłem. Przewodnik po warszawskich klubach
- 2019 – Krótki kurs szpiegowania. Wokół literatury szpiegowskiej: przegląd technik i działań operacyjnych (rozmowa z Piotrem Niemczykiem)[36].
- 2021 – Odwaga[37], książka dla dzieci i młodzieży; współautorstwo z Hanną M. Zagulską.
Przypisy
- ↑ Jaś Kapela, Dziś międzynarodowy dzień poezji, a jutro mam urodziny, więc pomyślałem, że pożebram po lajki [online], Facebook, 21 marca 2018 [dostęp 2025-03-24] (pol.).
- ↑ Jaś Kapela, wczoraj skończyłem 37 lat... [online], Facebook, 23 marca 2021 [dostęp 2025-03-24] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Jaś Kapela. [w:] WP Książki [on-line]. Wirtualna Polska. [dostęp 2019-06-16].
- 1 2 3 4 Jaś Kapela. Korporacja Ha!art. [dostęp 2019-06-16].
- ↑ Jaś Kapela. Krytyka Polityczna. [dostęp 2015-01-24].
- 1 2 3 O autorze. [w:] SelfPublishing.net.pl [on-line]. [dostęp 2019-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-16)].
- ↑ Jaś Kapela w Hejt Parku jest już bestsellerem. Czy zatem może domagać się dodatkowych pieniędzy za udział w programie? [online], Bezprawnik, 6 czerwca 2021 [dostęp 2022-07-05] (pol.).
- ↑ Aleksandra Szymił. Spoken-word poetry. „Forum Poetyki”, s. 126, 2016. Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. ISSN 2451-1404.
- ↑ Jan Kapela ("Jaś") | MMA Fighter Page [online], Tapology [dostęp 2025-01-22] (ang.).
- ↑ Freak-fighter dostał stypendium od Ministerstwa Kultury. Resort się tłumaczy: otrzymał wysoką ocenę [online], Fakt, 13 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-14].
- ↑ „Bójcie się chu...”. Wiadomo, ile resort kultury płaci Jasiowi Kapeli za jego „wiersze” [online], Do Rzeczy, 14 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-14].
- ↑ Burza wokół stypendium dla Jasia Kapeli. Ministerstwo: uzyskał wysoką ocenę [online], wirtualnemedia.pl, 13 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-14] (pol.).
- ↑ Sabina Zięba, Zawodnik freak fightów otrzymał stypendium od Ministerstwa Kultury. Prawica oburzona [online], Rozrywka Wprost, 13 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-14] (pol.).
- ↑ Michał Kaźmierczak, Nowacka o stypendium Kapeli. „Freak fighty to jedna z gorszych rzeczy” [online], Wprost, 16 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-16].
- ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2024-12-08].
- ↑ Jan Kapela z „Krytyki Politycznej” krytykowany za wpis, że „to cud, że się pali” katedra Notre Dame [online], wirtualnemedia.pl, 16 kwietnia 2019 [dostęp 2021-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-05].
- ↑ Jaś Kapela dostał w twarz jeszcze przed walką MMA. Poszło o tatuaż JP2 [online], rozrywka.blog – Cyfrowy styl życia, 1 lipca 2022 [dostęp 2022-07-07] (pol.).
- ↑ Jakub Kowalski, Skandaliki Jasia Kapeli [online], Rzeczpospolita, 5 listopada 2016 [dostęp 2021-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-11-29].
- ↑ Prawnik Szyca odpowiada Kapeli: Borys nigdy nie brał narkotyków [online], rozrywka.dziennik.pl, 9 lutego 2015 [dostęp 2021-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-07].
- ↑ Arek Gruszczyński, Jaś Kapela: Wierzę w siłę trollingu. Trzeba szukać radykalnych metod. Nasze państwo daje się dymać [online], weekend.gazeta.pl, 9 maja 2015 [dostęp 2021-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-04-19].
- ↑ Łukasz Sakowski, Jaś Kapela – Biologiczna Bzdura Roku 2021 [online], To Tylko Teoria, 29 listopada 2021 [dostęp 2021-11-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-11-29].
- ↑ Żukowska, Duda, Czarnek i Kołakowska. Są wyniki plebiscytu na Biologiczną Bzdurę Roku [online], Wprost, 10 stycznia 2022 [dostęp 2022-02-21].
- ↑ Michał Jarecki, Nie, wilki nie żywią się głównie roślinnie. Jaś Kapela z nominacją do Biologicznej Bzdury roku 2021 [online], spidersweb.pl, 29 listopada 2021 [dostęp 2022-02-21].
- ↑ Łukasz Sakowski, Wyniki Biologicznej Bzdury Roku 2023 [online], To Tylko Teoria, 5 lutego 2024 [dostęp 2024-03-17] (pol.).
- ↑ Skazany za przeróbkę hymnu. Jan Kapela śpiewał Marsz, marsz, uchodźcy, z ziemi włoskiej do Polski – Polsat News. polsatnews.pl. [dostęp 2018-09-09].
- ↑ SN: Publicysta Jaś Kapela miał prawo wykonać hymn Polski ze zmienionymi słowami. prawo.gazetaprawna.pl, 2019-10-14. [dostęp 2019-10-14].
- ↑ Gabriel Maciejewski: Słowo i obraz. Antysemitom. 2019-04-19. [dostęp 2019-06-16].
- ↑ Nasz zespół. KiP Biuro Projektów Konstrukcji Budowlanych. [dostęp 2019-06-16].
- ↑ Paulina Reiter: Matka Polka. Rozmowa z Teresą Kapelą. [w:] wysokieobcasy.pl [on-line]. 2015-01-03. [dostęp 2019-06-16].
- ↑ Jaś Kapela zostawił dziewczynę dla narkotyków? „Musiałam odejść” [online], Media Narodowe, 15 lipca 2021 [dostęp 2022-07-05] (pol.).
- ↑ Mikołaj Syska, Wspieram KP – Jaś Kapela [online], KrytykaPolityczna.pl [dostęp 2022-07-19] (pol.).
- ↑ Jaś Kapela, Stosunek seksualny nie istnieje, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2008, ISBN 978-83-61006-46-6, OCLC 316594090.
- ↑ Jaś Kapela, Janusz Hrystus, Jan Bajtlik (ilustr.), Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010, ISBN 978-83-61006-83-1, OCLC 751326256.
- ↑ Jaś Kapela, Dobry troll, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015, ISBN 978-83-64682-53-7, OCLC 922238794.
- ↑ Jaś Kapela, Polskie mięso, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2018, ISBN 978-83-65853-68-4.
- ↑ Anna Ruszczyk: Tajne przez poufne. „Krótki kurs szpiegowania” Piotr Niemczyk, Jaś Kapela [recenzja]. Gazeta Śledcza, 2019-11-12. [dostęp 2023-01-27].
- ↑ Odwaga | Jaś Kapela, Hanna Zagulska [online], Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 10 lipca 2023 [dostęp 2023-07-12] (pol.).
Bibliografia
- Tekstylia bis. Słownik młodej polskiej kultury, red. Piotr Marecki, Korporacja Ha!art, Kraków 2006 (ISBN 978-83-89911-43-8), s. 199
