Jadowniki Mokre

Jadowniki Mokre
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny pw. Niepokalanego Serca NMP
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

tarnowski

Gmina

Wietrzychowice

Liczba ludności 

1004[1]

Strefa numeracyjna

14

Kod pocztowy

33-271[2]

Tablice rejestracyjne

KTA

SIMC

0835667

Położenie na mapie gminy Wietrzychowice
Mapa konturowa gminy Wietrzychowice , na dole znajduje się punkt z opisem „Jadowniki Mokre”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Jadowniki Mokre”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Jadowniki Mokre”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Jadowniki Mokre”
Ziemia50°09′59″N 20°43′50″E/50,166389 20,730556[3]

Jadowniki Mokrewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Wietrzychowice[4].

W latach 1954–1960 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jadowniki Mokre, po jej zniesieniu w gromadzie Wietrzychowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
W 2002 roku Jadowniki liczyły 992 mieszkańców i zajmowały obszar 1446,29 ha.

Części wsi

Integralne części wsi Jadowniki Mokre[5][6]
SIMCNazwaRodzaj
1051695Dębowe Domyprzysiółek
1051749Podborzeczęść wsi
1051784Porębiskoczęść wsi
1051790Rynekczęść wsi
1051809Rzadki Lasczęść wsi
1051844Ulicaczęść wsi
1051873Wyspaczęść wsi

Historia

Niepisana historia osadnictwa na tym terenie sięga neolitu świadczą o tym odkrycia archeologiczne potwierdzające obecność osadnictwa sprzed dwóch tysięcy lat.

W wieku XIX miejscowość opisana została jako: Jadowniki Mokre (z Zaurbaniem)[7], wieś między Dunajcem a ujściem Uszwicy do Wisły, w powiecie brzeskim, parafii Wietrzychowice, w okolicy równej, ma 976 mieszkańców wyznania rzymskokatolickiego.

W 1449 roku właścicielem Jadownik był Albert Czapka herbu Nowina. W 1476 roku wioska przeszła w ręce rodziny Pieniążków z Witkowic herbu Jelita. W XV w. wieś była własność Stanisława Pieniążka herbu Jelita[7]. Następnie przeszła na własność do Feliksa i Pauliny Konopków. W 1880 roku Jadowniki Mokre należały już tylko do Jana Konopki. Większa posiadłość we własności Konopki odznaczała się wzorową uprawą i ma 330 mórg roli, 157 mórg łąk i ogrodów, 23 mórg pastwisk i 771 mórg sosnowego pięknego lasu. Posiadłość mniejsza (Zaurbanie) 404 mórg roli, 362 mórg łąk i ogrodów 150 mórg pastw.

Mieszkańcy tej osady zajmowali się produkowaniem jadów do zatruwania strzał.

W 1944 roku przeprowadzono tu akcję Most III. 4 maja 1944 roku Gestapo i żandarmeria niemiecka zatrzymały we wsi 65 osób, po czym 12 z nich rozstrzelała. Spaliła również 12 budynków[8].

Zabytki

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[9].

  • Osada z okresu wpływów rzymskich.

Inne

  • Tablica dla uczczenia poległych i pomordowanych w latach 19391945.

Religia

W Jadownikach Mokrych znajduje się parafia pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny oraz ośrodek opiekuńczo-rehabilitacyjny dla dzieci i młodzieży prowadzony przez Caritas Diecezji tarnowskiej.

Osoby związane z miejscowością

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. Gmina Wietrzychowice | Oficjalna strona Gminy Wietrzychowice [online], www.wietrzychowice.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 362 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 43067
  4. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2013-08-25].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. GUS. Rejestr TERYT.
  7. 1 2 Jadowniki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 362.
  8. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 426
  9. Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2024-01-01].

Bibliografia

  • Pomniki Pamięci Narodowej z dni walk i męczeństwa na terenie województwa tarnowskiego; Oprac.: R. Hycnar, A. Pietrzykowa, F. Turzański, St. Wróbel, K. Głomb; wydawcy: ZBoWiD Zarząd wojewódzki w Tarnowie, Tarnów 1984, s. 113.