Jan Niekrasz (1892–1940)
| Data i miejsce urodzenia |
31 października 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
między 20 a 22 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1915–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Jan Kazimierz Niekrasz (ur. 31 października 1892 w Sieradzu, zm. między 20 a 22 kwietnia[1] 1940 w Katyniu) – podporucznik administracji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej[2].
Życiorys
Był synem Karola i Władysławy z Cerkaskich. W szeregach I Brygady Legionów walczył w I wojnie światowej. Członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Wstąpił do Wojska Polskiego, przydzielony do 75 pułku piechoty walczył w wojnie polsko-bolszewickiej[3].
W 1923 był oficerem rezerwy zatrzymanym w służbie czynnej w stopniu podporucznika sanitarnego ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, przydzielony do 2 batalionu sanitarnego[4]. W tym samym roku został przeniesiony do rezerwy i należał do kadry rezerwowej 1 batalionu sanitarnego[5]. Przydzielony do Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie. Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim (1930). Pracował jako urzędnik.
W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział w rezerwie do Kadry Zapasowej 9 Szpitala Okręgowego[6].
W sierpniu 1939 zmobilizowany. Podczas kampanii wrześniowej wzięty do niewoli przez Sowietów. Według stanu z grudnia 1939 był jeńcem obozu w Kozielsku. Między 19 a 21 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[1] – lista wywózkowa 036/3 poz 36, nr akt 1957[7] z 16.04.1940[1]. Został zamordowany między 20 a 22 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim[1]. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, zapis w dzienniku czynności z dn. 01.06.1943, nr 3787. Figuruje liście AM-265-3787 (nazwisko wpisane jako Niekasz) i Komisji Technicznej PCK: GARF-136-03787. Przy szczątkach Niekrasza w mundurze znaleziono: legitymacje: Krzyża Walecznych i Krzyża Niepodległości, urzędnika państwowego, PCK i Towarzystwa Wędkarskiego, list i świadectwo szczepień z Kozielska[8][9]. Znajduje się na liście ofiar (pod nrem 01497) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 189, Nowym Kurierze Warszawskim nr 175 z 1943.
Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień porucznika[10]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007[11] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[12][13][14]
- Krzyż Walecznych[3][15]
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986[16]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s. 536.
- ↑ Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 172.
- 1 2 Katyń 2000 ↓, s. 426.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.4, nr 12), Warszawa, 1 marca 1923, s. 154.
- ↑ Rocznik Oficerski, Warszawa 1923, s. 1133, 1262.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 239, 796.
- ↑ J. Tucholski, op cit, s. 693.
- ↑ Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943, s. 265.
- ↑ Listy katyńskie w zasobie Archiwum Państwowego w Lublinie – Archiwum Państwowe w Lublinie [online] [dostęp 2019-03-22] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-07] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 191 [dostęp 2025-01-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 167, poz. 198.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-05].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-05].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-05].
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..
Bibliografia
- Dzienniki Personalne, Warszawa, Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- Rocznik Oficerski 1923, Warszawa, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924, Warszawa, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ISBN 978-5-78700-123-5.
- Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943.