Jarosław Stolarski

Jarosław Stolarski
Państwo działania

 Polska

profesor
Specjalność: paleontologia
Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Doktorat

1987
Instytut Paleobiologii PAN

Habilitacja

2005
Instytut Paleobiologii PAN

Profesura

2014

Aktywność zawodowa
Jednostka

Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego Polskiej Akademii Nauk

Jarosław Stolarski – polski paleontolog, badacz koralowców kopalnych i współczesnych oraz procesów biomineralizacji, aktywny naukowo od lat 90. do chwili obecnej (2025).

Elementy biografii

W 1988 ukończył studia na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego[1]. Jego dalsza kariera naukowa jest związana z Instytutem Paleobiologii PAN, gdzie w 1997 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy przygotowanej pod kierunkiem Ewy Roniewicz[2]. W latach 1998–1999 pracował w Smithsonian Institution w Waszyngtonie[3]. W 2005 uzyskał habilitację w Instytucie Paleobiologii PAN. W latach 2007–2014 był redaktorem naczelnym czasopisma Acta Palaeontologica Polonica[1]. W 2014 otrzymał tytuł profesora nauk o Ziemi[4]. Laureat nagród naukowych Wydziału II PAN (2008 indywidualna, 2017 K. Frankowiak & J. Stolarski)[5]. Od 2018 pełni funkcję dyrektora Instytutu Paleobiologii PAN[6][7][8]. Jego doktorantem był Przemysław Gorzelak[9].

Osiągnięcia naukowe

Znaczenie w historii nauki

Szkielety dzisiejszych osobniczych koralowców madreporowych, między innymi przedstawicieli rodzajów Gardineria Vaughan, 1907 (typu rodziny Gardineriidae Stolarski, 1996) oraz Stolarskicyathus Cairns, 2004

Zainteresowania badawcze Stolarskiego skupiają się na koralach madreporowych oraz strukturach i procesach biomineralizacyjnych. Wskazał, że korzenie ewolucyjne koralowców madreporowych sięgają do paleozoiku, a ordowickie koralowce zaliczane do nieformalnej grupy Scleractiniamorpha są prawdopodobnie spokrewnione ze Scleractinia[10]. Wykazał, że niektóre dzisiejsze i kopalne koralowce madreporowe, wbrew powszechnie przyjętemu poglądowi o tym, że ich szkielet zbudowany jest tylko z jednego minerału (aragonitu), mogły tworzyć szkielet kalcytowy[11][12]. W oparciu o badania mikrostruktury szkieletu i analizy stabilnych izotopów azotu wykazał (we współautorstwie), że rozwój raf w późnym triasie (ok. 220 mln lat temu) był efektem fotosymbiozy koralowców[13]. Zaproponował nowy modelu wzrostu szkieletu koralowców (wraz z nową terminologią), który został potwierdzony poprzez eksperymentalne badania z wykorzystaniem znakowań izotopowych[14][15]. Wykazał istnienie różnic w nanostrukturze (strukturze badanej w skali nanometrów) aragonitu tworzonego biogenicznie i abiogenicznie[16].

Zajmuje się paleoproteomiką[17].

Opisał samodzielnie lub we współautorstwie nowe rodziny dzisiejszych Scleractinia: Gardineriidae Stolarski, 1996[18]; Schizocyathidae Stolarski, 2000[19]; Stenocyathidae Stolarski, 2000[19]; Coscinaraeidae Benzoni, Arrigoni, Stefani & Stolarski 2012[20] oraz Deltocyathidae Kitahara, Cairns, Stolarski & Miller, 2012[21]. Opisał (we współautorstwie) nowe rodzaje dzisiejszych Scleractinia: Paraechinophyllia Arrigoni, Berumen, Stolarski, Terraneo & Benzoni, 2018[22] oraz Dennantotrochus Kitahara, Vaga & Stolarski[23].

Szkielet dzisiejszego kolonijnego koralowca madreporowego

Jest współredaktorem[1] i współautorem powstającej rewizji części Treatise on Invertebrate Paleontology poświęconej koralom madreporowym[24].

Wybrane publikacje

  • Miocene Scleractinia from the Holy Cross Mountains, Poland (cz. 1 – 1991[25]; cz. 2 – Roniewicz & Stolarski, 1991[26])
  • Słoneczna symbioza (1994)[27]
  • Paleofakty (Machalski & Stolarski, 1998)[28]
  • Three-dimensional micro-and nanostructural characteristics of the scleractinian coral skeleton: a biocalcification proxy (2003)[14]
  • A Cretaceous scleractinian coral with a calcitic skeleton (Stolarski et al., 2007)[11]
  • The ancient evolutionary origins of Scleractinia revealed by azooxanthellate corals (Stolarski et al., 2011)[10]
  • A unique coral biomineralization pattern has resisted 40 million years of major ocean chemistry change (Stolarski et al., 2016)[29]

Upamiętnienie

Na jego cześć nazwano rodzaj dzisiejszego koralowca Stolarskicyathus Cairns, 2004[30] oraz gatunek kredowego (walanżyńskiego) ślimaka Leucothina stolarskii Kaim, 2004 (Heterobranchia, Amathinidae)[31].

Przypisy

  1. 1 2 3 Zakład Paleobiologii Środowiskowej, Dyrektor Instytutu: prof. dr hab. Jarosław STOLARSKI [online].
  2. ↑ Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences [online], biominerals.paleo.pan.pl [dostęp 2025-02-25].
  3. ↑ Jarosław Stolarski, Planowane muzeum historii naturalnej w Warszawie, „ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk”, 2023, DOI: 10.24425/academiaPAN.2023.147623, ISSN 1733-8662 [dostęp 2025-02-25].
  4. ↑ prof. dr hab. Jarosław Hubert Stolarski [online], Ludzie Nauki [dostęp 2025-02-25].
  5. ↑ Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN: Archiwum aktualności [online], Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences [dostęp 2025-04-14].
  6. ↑ Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego Polskiej Akademii Nauk [online], RAD-on: RAPORTY, ANALIZY, DANE [dostęp 2025-02-25].
  7. ↑ Wydział II PAN, Zawiadomienie o wyborze Dyrektora Instytutu Paleobiologii im. R. Kozłowskiego PAN w Warszawie [online], 27 września 2018.
  8. ↑ Zawiadomienie o wyborze dyrektora Instytutu Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN w Warszawie - Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego [dostęp 2025-03-13].
  9. ↑ Zakład Paleobiologii Środowiskowej: dr hab. Przemysław Gorzelak, [w:] Polska Akademia Nauk, Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego [online].
  10. 1 2 Jarosław Stolarski i inni, The ancient evolutionary origins of Scleractinia revealed by azooxanthellate corals, „BMC Evolutionary Biology”, 11 (1), 2011, s. 316, DOI: 10.1186/1471-2148-11-316, ISSN 1471-2148, PMID: 22034946, PMCID: PMC3224782 [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  11. 1 2 Jarosław Stolarski i inni, A Cretaceous Scleractinian Coral with a Calcitic Skeleton, „Science”, 318 (5847), 2007, s. 92–94, DOI: 10.1126/science.1149237 [dostęp 2025-02-25].
  12. ↑ Jarosław Stolarski i inni, A modern scleractinian coral with a two-component calcite–aragonite skeleton, „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 118 (3), 2021, e2013316117, DOI: 10.1073/pnas.2013316117, PMID: 33323482, PMCID: PMC7826372 [dostęp 2025-04-14].
  13. ↑ Katarzyna Frankowiak i inni, Photosymbiosis and the expansion of shallow-water corals, „Science Advances”, 2 (11), 2016, e1601122, DOI: 10.1126/sciadv.1601122, PMID: 27847868, PMCID: PMC5099983 [dostęp 2025-04-14].
  14. 1 2 Jarosław Stolarski, Three-dimensional micro- and nanostructural characteristics of the scleractinian coral skeleton: A biocalcification proxy, „Acta Palaeontologica Polonica”, 48 (4), 2003, s. 497–530.
  15. ↑ Chloe Brahmi i inni, Skeletal growth dynamics linked to trace-element composition in the scleractinian coral Pocillopora damicornis, „Geochimica et Cosmochimica Acta”, 99, 2012, s. 146–158, DOI: 10.1016/j.gca.2012.09.031, ISSN 0016-7037 [dostęp 2025-04-14].
  16. ↑ Jarosław Stolarski, Maciej Mazur, Nanostructure of biogenic versus abiogenic calcium carbonate crystals, „Acta Palaeontologica Polonica”, 50 (4), 2005, s. 847–865.
  17. ↑ Jarosław Stolarski i inni, First paleoproteome study of fossil fish otoliths and the pristine preservation of the biomineral crystal host, „Scientific Reports”, 13 (1), 2023, s. 3822, DOI: 10.1038/s41598-023-30537-8, ISSN 2045-2322 [dostęp 2025-04-14] (ang.).
  18. ↑ Jarosław Stolarski, Gardineria – a scleractinian living fossil, „Acta Palaeontologica Polonica”, 41 (4), 1996, s. 339–367.
  19. 1 2 Jarosław Stolarski, Origin and phylogeny of Guyniidae (Scleractinia) in the light of microstructural data, „Lethaia”, 33 (1), 2000, s. 13–38, DOI: 10.1080/00241160050150276, ISSN 1502-3931 [dostęp 2025-04-14] (ang.).
  20. ↑ Francesca Benzoni i inni, Systematics of the coral genus Craterastrea (Cnidaria, Anthozoa, Scleractinia) and description of a new family through combined morphological and molecular analyses, „Systematics and Biodiversity”, 10 (4), 2012, s. 417–433, DOI: 10.1080/14772000.2012.744369, ISSN 1477-2000 [dostęp 2025-04-14].
  21. ↑ C.F. Vaga i inni, 300 million years apart: the extreme case of macromorphological skeletal convergence between deltocyathids and a turbinoliid coral (Anthozoa, Scleractinia), Allen Collins (red.), „Invertebrate Systematics”, 38 (4), 2024, DOI: 10.1071/IS23053, ISSN 1445-5226 [dostęp 2025-04-14] (ang.).
  22. ↑ Roberto Arrigoni i inni, Uncovering hidden coral diversity: a new cryptic lobophylliid scleractinian from the Indian Ocean, „Cladistics”, 35 (3), 2019, s. 301–328, DOI: 10.1111/cla.12346, ISSN 0748-3007 [dostęp 2025-02-26] (ang.).
  23. ↑ C.F. Vaga i inni, 300 million years apart: the extreme case of macromorphological skeletal convergence between deltocyathids and a turbinoliid coral (Anthozoa, Scleractinia), „Invertebrate Systematics”, 38 (4), 2024, NULL–NULL, DOI: 10.1071/IS23053, ISSN 1447-2600 [dostęp 2025-02-26] (ang.).
  24. ↑ R.C. Baron-Szabo, S.D. Cairns, Jarosław Stolarski, Treatise Online no. 149: Part F, Revised, Volume 2, Chapter 16: Systematic descriptions of the Scleractinia family Fungiacyathidae, „Treatise Online”, 2021, DOI: 10.17161/to.vi.15389, ISSN 2153-4012 [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  25. ↑ Jarosław Stolarski, Miocene Scleractinia from the Holy Cross Mountains, Poland; Part 1 - Caryophylliidae, Flabellidae, Dendrophylliidae, and Micrabaciidae, „Acta Geologica Polonica”, 41 (1-2), 1991, s. 37–68 [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  26. ↑ Ewa Roniewicz, Jarosław Stolarski, Miocene Scleractinia from the Holy Cross Mountains, Poland; Part 2 - Archaeocoeniina, Astraeina, and Fungiina, „Acta Geologica Polonica”, 41 (1-2), 1991, s. 69–84 [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  27. ↑ Jarosław Stolarski, Słoneczna symbioza, „Wiedza i Życie”, kwiecień 1994, s. 46–49.
  28. ↑ Marcin Machalski, Jarosław Stolarski, Paleofakty, Warszawa: "RTW", 1998, ISBN 978-83-86822-62-1 [dostęp 2025-03-05].
  29. ↑ Jarosław Stolarski i inni, A unique coral biomineralization pattern has resisted 40 million years of major ocean chemistry change, „Scientific Reports”, 6 (1), 2016, s. 27579, DOI: 10.1038/srep27579, ISSN 2045-2322 [dostęp 2025-02-25] (ang.).
  30. ↑ Stephen D. Cairns, The Azooxanthellate Scleractinia (Coelenterata: Anthozoa) of Australia, „Records of the Australian Museum”, 56 (3), 2004, s. 259–329, DOI: 10.3853/j.0067-1975.56.2004.1434, ISSN 0067-1975 [dostęp 2025-04-14] (ang.).
  31. ↑ Andrzej Kaim, The evolution of conch ontogeny in Mesozoic open sea gastropods, „Palaeontologia Polonica”, 62, 2004, s. 3–183.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.