Kiełki (województwo mazowieckie)

Kiełki
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

płoński

Gmina

Baboszewo

Liczba ludności (2021)

190[1][2]

Strefa numeracyjna

23

Kod pocztowy

09-130[3]

Tablice rejestracyjne

WPN

SIMC

0111691[4]

Położenie na mapie gminy Baboszewo
Mapa konturowa gminy Baboszewo, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Kiełki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Kiełki”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kiełki”
Położenie na mapie powiatu płońskiego
Mapa konturowa powiatu płońskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kiełki”
Ziemia52°44′12″N 20°14′37″E/52,736667 20,243611[5]

Kiełkiwieś sołecka[6] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo[4][7]. Leży nad rzeką Raciążnicą.

Historia

W latach 1785–1795 Kiełki były własnością szlachecką dziedziców Krasińskich, lecz jako zastaw dobra użytkowali księża z zakonu Bartłomieja Holzhausera. Od 1815 r. wieś w posiadaniu miał dziedzic Jarczewski. Około roku 1894 Kiełki przeszły w ręce Wilamowskich i Święckich, zaś wyodrębniona wówczas część – tzw. Kiełki-Kolonia – stanowiła własność Radwańskich i Zawidzkich.

Z danych Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (z II połowy XIX w.) wynika, że ówczesny folwark Kiełki był rozległy – jego powierzchnia liczyła 1387 mórg, w tym grunty orne i ogrody zajmowały 449 mórg, łąki – 83 morgi, pastwiska – 123 morgi, lasy – 616 mórg, zarośla – 85 mórg, nieużytki i place – 31 mórg. Ponadto w folwarku znajdowały się 3 budowle murowane i 6 drewnianych, zaś liczba osadników wynosiła 45[8].

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 1936 r. 200 ha nieruchomości Kiełki-Lachówiec, stanowiącej wówczas własność Kajetana Święckiego, objęte zostało wykupem przymusowym w ramach reformy rolnej[9].

Do wybuchu II wojny światowej dziedzicem wsi był Antoni Święcki. Podczas okupacji niemieckiej Verwalterem (niem. 'administrator') majątku Kiełki i Rzewin mianowany został Niemiec-Mazur Witkowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Zabytki

Położony na terenie wsi park podworski, z początku XIX wieku, od 1980 r. figuruje w Rejestrze Zabytków Mazowieckiego Konserwatora Zabytków[10].

Odkrycia

W 2019 r. na terenie wsi odkryto pozostałości samolotu[11]. Ustalono, że jest to prawdopodobnie amerykański Douglas DB-7 (samolot bombowy i nocny myśliwski) firmy Douglas Aircraft Company. Używany był podczas II wojny światowej głównie przez Związek Radziecki, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.


Na podstawie relacji i opowieści ustalono, że lot samolotu miał miejsce w pierwszej połowie stycznia 1945 roku, z kierunku prawdopodobnie południa lub południowego zachodu. Został on zauważony przez dwa niemieckie myśliwce, które znajdowały się na lotnisku w miejscowości Brzeście kilka kilometrów od Kiełk. Podjęły one pościg za bombowcem, który nie miał szans w walce powietrznej.

Prawdopodobnie tuż po zesrzeleniu na miejsce przyjechali Niemcy, zostały zabrane większe elementy samolotu. Za kilka dni wkroczyły wojska radzieckie i zabrały pozostałości maszyny, a znalezione szczątki ciał pochowano obok drewnianego krzyża przy polnej drodze Kiełki - Rzewin.

Według opowiadań mieszkańców wioski Rosjanie tuż po wojnie zabrali je na cmentarz do Płońska.

Przypisy

  1. Wieś Kiełki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-01-09], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-01-09].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 469 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 52942
  6. Strona gminy, sołectwa
  7. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  8. Kiełki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 39.
  9. Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 11, poz. 108 (§ 2, pkt 11) [online].
  10. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 111.
  11. Szczegóły odkrycia pozostałości zestrzelonego samolotu w Kiełkach [online], plonszczak.pl, 29 września 2019 [dostęp 2019-10-24].

Bibliografia

  • Krysiak Andrzej Jan, Baboszewo i okolice, Baboszewo 2010
  • Żabowski Janusz Leszek, Płońska konspiracja patriotyczna 1939-1956, Warszawa 2003

Linki zewnętrzne