Kiełki (województwo mazowieckie)
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) | |
| Strefa numeracyjna |
23 |
| Kod pocztowy |
09-130[3] |
| Tablice rejestracyjne |
WPN |
| SIMC |
0111691[4] |
Położenie na mapie gminy Baboszewo ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu płońskiego ![]() | |
Kiełki – wieś sołecka[6] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo[4][7]. Leży nad rzeką Raciążnicą.
Historia
W latach 1785–1795 Kiełki były własnością szlachecką dziedziców Krasińskich, lecz jako zastaw dobra użytkowali księża z zakonu Bartłomieja Holzhausera. Od 1815 r. wieś w posiadaniu miał dziedzic Jarczewski. Około roku 1894 Kiełki przeszły w ręce Wilamowskich i Święckich, zaś wyodrębniona wówczas część – tzw. Kiełki-Kolonia – stanowiła własność Radwańskich i Zawidzkich.
Z danych Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (z II połowy XIX w.) wynika, że ówczesny folwark Kiełki był rozległy – jego powierzchnia liczyła 1387 mórg, w tym grunty orne i ogrody zajmowały 449 mórg, łąki – 83 morgi, pastwiska – 123 morgi, lasy – 616 mórg, zarośla – 85 mórg, nieużytki i place – 31 mórg. Ponadto w folwarku znajdowały się 3 budowle murowane i 6 drewnianych, zaś liczba osadników wynosiła 45[8].
Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 1936 r. 200 ha nieruchomości Kiełki-Lachówiec, stanowiącej wówczas własność Kajetana Święckiego, objęte zostało wykupem przymusowym w ramach reformy rolnej[9].
Do wybuchu II wojny światowej dziedzicem wsi był Antoni Święcki. Podczas okupacji niemieckiej Verwalterem (niem. 'administrator') majątku Kiełki i Rzewin mianowany został Niemiec-Mazur Witkowski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Zabytki
Położony na terenie wsi park podworski, z początku XIX wieku, od 1980 r. figuruje w Rejestrze Zabytków Mazowieckiego Konserwatora Zabytków[10].
Odkrycia
W 2019 r. na terenie wsi odkryto pozostałości samolotu[11]. Ustalono, że jest to prawdopodobnie amerykański Douglas DB-7 (samolot bombowy i nocny myśliwski) firmy Douglas Aircraft Company. Używany był podczas II wojny światowej głównie przez Związek Radziecki, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.
Na podstawie relacji i opowieści ustalono, że lot samolotu miał miejsce w pierwszej połowie stycznia 1945 roku, z kierunku prawdopodobnie południa lub południowego zachodu. Został on zauważony przez dwa niemieckie myśliwce, które znajdowały się na lotnisku w miejscowości Brzeście kilka kilometrów od Kiełk. Podjęły one pościg za bombowcem, który nie miał szans w walce powietrznej.
Prawdopodobnie tuż po zesrzeleniu na miejsce przyjechali Niemcy, zostały zabrane większe elementy samolotu. Za kilka dni wkroczyły wojska radzieckie i zabrały pozostałości maszyny, a znalezione szczątki ciał pochowano obok drewnianego krzyża przy polnej drodze Kiełki - Rzewin.
Według opowiadań mieszkańców wioski Rosjanie tuż po wojnie zabrali je na cmentarz do Płońska.
Przypisy
- ↑ Wieś Kiełki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-01-09], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-01-09].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 469 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 52942
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Kiełki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 39.
- ↑ Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 11, poz. 108 (§ 2, pkt 11) [online].
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 111.
- ↑ Szczegóły odkrycia pozostałości zestrzelonego samolotu w Kiełkach [online], plonszczak.pl, 29 września 2019 [dostęp 2019-10-24].
Bibliografia
- Krysiak Andrzej Jan, Baboszewo i okolice, Baboszewo 2010
- Żabowski Janusz Leszek, Płońska konspiracja patriotyczna 1939-1956, Warszawa 2003
_location_map.png)



