Kościół Świętego Krzyża w Dreźnie

Kościół św. Krzyża w Dreźnie

Kreuzkirche (Dresden)

Kościół parafialny
Kościół św. Krzyża w Dreźnie
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Saksonia
Miejscowość	Drezno
Wyznanie	protestanckie
Kościół	luterański
Parafia	Kreuzkirchgemeinde
Imię	Krzyż Święty
Historia Data rozpoczęcia budowy 1215 Data zakończenia budowy 1388 Data poświęcenia 1388 Aktualne przeznaczenie czynny kościół parafialny Data zniszczenia • przez 13–15 lutego 1945 bombardowanie Data odbudowy 1946–1955 Poprzednie wyznanie katolickie (do 1539)
Dane świątyni Styl barokowy; secesyjny Wieża kościelna • liczba wież • wysokość wież 1 94 m Liczba naw 3 Organy • liczba głosów • liczba manuałów 80 4+P
Położenie na mapie Drezna Kościół św. Krzyża w Dreźnie
Położenie na mapie Niemiec Kościół św. Krzyża w Dreźnie
Położenie na mapie Saksonii Kościół św. Krzyża w Dreźnie
51°02′56″N 13°44′22″E/51,048889 13,739444
Strona internetowa

Kościół św. Krzyża w Dreźnie (niem. Kreuzkirche) – ewangelicki kościół w Dreźnie. Największy budynek kościelny w Saksonii

Historia kościoła sięga roku 1215. Wówczas w samym centrum Starego Miasta wzniesiono bazylikę pw. Św. Mikołaja. Obecną nazwę kościół otrzymał dopiero w 1388 roku, co związane było z darem margrabiego Henryka, który w 1234 ofiarował kościołowi cenną relikwię, fragment Krzyża Chrystusa^[1][2].

Historia nie oszczędzała świątyni, już w 1491 roku ówczesna bazylika została doszczętnie strawiona przez pożar, a na jej miejscu wybudowano gotycki kościół halowy. W okresie reformacji, w roku 1539, odbyło się tutaj pierwsze luterańskie nabożeństwo i odtąd Kościół św. Krzyża został uznany za główny kościół protestancki Drezna. Kilkadziesiąt lat później, w roku 1584, dobudowano wieżę w stylu renesansowym, która około 100 lat później została zniszczona w czasie pożaru miasta i równie prędko odbudowana. Jej ówczesny kształt znany jest z obrazów Canaletta (1751). Okres wojny siedmioletniej przyniósł kolejne zniszczenia, kościół w roku 1760 doznał poważnych obrażeń w wyniku pożaru podczas oblężenia przez Prusaków. Odnowiony w stylu późnego baroku i klasycyzmu w 1792 przetrwał w swym zewnętrznym kształcie do naszych czasów. Kolejny pożar w 1897 całkowicie zniszczył nawy, których odbudowę ukończono w trzy lata później w stylu Art Nouveau^[1].

Podczas II wojny światowej, w wyniku bombardowań w 1945 roku, podobnie jak większość zabytków miasta, kościół został poważnie zniszczony, dopiero 10 lat później odbudowany i ponownie otwarty. Z uwagi na brak funduszy, odbudowa skupiła się głównie na wyglądzie zewnętrznym, wnętrze natomiast wyposażono prowizorycznie. Z biegiem lat prostota wystroju została doceniona i uznana za wartą pozostawienia na stałe. W głównym wejściu do kościoła św. Krzyża znajdują się pozdrowienia pokoju w 13 językach^[1].

Obecna wieża kościelna ma 94 m wysokości. Z niej pada światło na jasne kamienie, ukazujące ogrom szkód powstałych po wspomnianym bombardowaniu w 1945 r.

Zwiedzając Kościół warto pokonać 256 stopni i z wysokości 54 metrów podziwiać wspaniałą panoramę Drezna i okolicy^[3]. Na wieży znajduje się zegar z 1957 roku, którego tarcza ma średnicę 3 metrów.

Obecne organy zostały wykonane przez firmę Gebrüder Jehmlich w 1963 roku. Ostatni remont wykonany był w 2005 roku przez firmę Jehmlich, a w 2008 roku zespół manuału III został rozbudowany przez tę samą firmę. Stół gry wbudowany centralnie w szafę organową^[4][5].

Wejście na taras widokowy prowadzi bezpośrednio obok trzypiętrowej stalowej dzwonnicy w wieży, na której wisi łącznie pięć dzwonów. Na najwyższej kondygnacji dzwonnicy zawieszony jest największy dzwon, Kreuzglocke, którego żebro wzorowane jest na słynnym dzwonie Gloriosa z katedry w Erfurcie.

Na każdym z dwóch niższych pięter znajdują się dwa dzwony. Cały zestaw jest jednym z najważniejszych dzieł ludwisarskiej rodziny Schillingów z Apoldy i jest jednym z najcięższych zestawów dzwonowych w Niemczech. Zastąpił on dzwony zniszczone w pożarze w 1897 roku i przetrwał obie wojny światowej^[6].

Uroczyste poświęcenie dzwonów odbyło się 6 marca 1900 roku na drezdeńskim rynku i uruchomione na okres próbny od 23 do 26 marca. W czasie I wojny światowej dzwony z brązu przeznaczono na donację metali i sklasyfikowano je jako grupę C. W 1918 roku zdegradowano je jednak do grupy B1 i pozostały nienaruszone. Podczas II wojny światowej dzwony początkowo klasyfikowano w grupie C. Dzwony mają dużą wartość zabytkową ze względu na dekorację w stylu secesyjnym (zaprojektowaną przez radnych budowlanych Schillinga i Graebnera z Drezna)^[6].

W okresie od marca 2009 do czerwca 2011 dzwony nie mogły być używane ze względu na remont dzwonnicy^[7]. Po zakończeniu renowacji dzwony zabrzmiały ponownie z okazji XXXIII Kongresu Kościoła Protestanckiego^[8][6].

• 
  Widok wnętrza bez oryginalnych malowideł i dekoracji sufitowych (2011)
• 
  Ołtarz
• 
  Organy
• 
  Tablica pamiątkowa z okazji 50.rocznicy Nocy Kryształowej
• 
  Zachowana secesyjna dekoracja ościeża drzwi

• Kreuzkirche Dresden (niem.)