Kościół św. Jana w Żytawie
| kościół parafialny | |||||||||||||||||
 Fasada | |||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj związkowy | |||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||
| Adres |
Johannisplatz 1, 02763 Zittau | ||||||||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||||||||
| Kościół |
Ewangelicko-Luterański Krajowy Saksonii | ||||||||||||||||
| Imię | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Położenie na mapie Saksonii  | |||||||||||||||||
Położenie na mapie Niemiec  | |||||||||||||||||
 50°53′48″N 14°48′24″E/50,896667 14,806667 | |||||||||||||||||
Kościół św. Jana (niem. St.-Johannis-Kirche) – klasycystyczna świątynia luterańska znajdująca się w niemieckim mieście Żytawa.
Historia
Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z roku 1291[1], lecz przypuszczalnie romańska bazylika znajdowała się tu już na początku XIII wieku[2]. W XIV wieku był to kościół halowy z niedokończoną dwuwieżową fasadą. W latach 1421–1437 był on tymczasowo siedzibą praskiej kapituły archikatedralnej i główną świątynią arcybiskupstwa. W latach 1485–1531 kościół rozbudowano do czteronawowej hali. W XVII wieku niemiecki kompozytor Andreas Hammerschmidt pracował tu jako organista. Świątynia spłonęła 23 lipca 1757, podczas wojny siedmioletniej[1]. Prace rekonstrukcyjne rozpoczęto w 1766 roku i trwały one do roku 1804, zrealizowano barokowy projekt Johanna Andreasa Hünigena i Karla Christiana Eschkego. Nowy budynek miał jednak od początku problemy konstrukcyjne. Po zasięgnięciu opinii ekspertów rozpoczęto klasycystyczną przebudowę wg projektu Karla Friedricha Schinkla, którą kierował jego uczeń, Carl August Schramm[3]. Prace budowlane trwały w latach 1834–1837[4]. Podczas obu wojen światowych zarekwirowano kościelne dzwony. W latach 2012–2015 gmach odrestaurowano[1].
Architektura i wyposażenie
Świątynia klasycystyczna, trójnawowa, o układzie halowym. Północną wieżę, mającą w górnej części rzut ośmiokąta, wieńczy dach namiotowy. Na szczycie południowej wieży znajduje się mieszkanie strażnika[1] i taras widokowy[5]. Korpus nawowy przykrywa dach dwuspadowy. Drewniany strop dekorują kasetony, w nawach bocznych ulokowano empory o surowym, prostym wyglądzie[3]. Prezbiterium zdobi malowidło ze sceną objawienia na wyspie Patmos, którego doznał św. Jan Ewangelista. Za ołtarzem w 1888 zainstalowano piaskowcową figurę Chrystusa autorstwa Adolfa Schwarza, wzorowaną na słynnej rzeźbie Bertela Thorvaldsena[1]. 87-głosowe organy wykonało w 1929 roku lokalne przedsiębiorstwo Orgelbau A. Schuster & Sohn, ich remonty miały miejsce w 1985, 1993 i 2013 roku[6]. Świątynia posiada cztery dzwony, największy z nich odlano w 2018 roku w ludwisarni Bachert. Poświęcono go 30 września 2018, w uroczystości uczestniczył m.in. premier Saksonii Michael Kretschmer[7].
Galeria
Widok z północnego wschodu
Wnętrze
Figura Chrystusa.JPG)
Organy
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Geschichte der Johanniskirche Zittau [online], www.johannis-kirche-zittau.de [dostęp 2025-03-06].
- ↑ Johanniskirche Zittau [online], www.kulturraum-on.de [dostęp 2025-03-06] (niem.).
- 1 2 Bauwerk Johanniskirche [online], www.johannis-kirche-zittau.de [dostęp 2025-03-06].
- ↑ Chronik der Johanniskirche in Zittau [online], www.johannis-kirche-zittau.de [dostęp 2025-03-06].
- ↑ Der Aussichtsturm [online], www.johannis-kirche-zittau.de [dostęp 2025-03-06].
- ↑ Zittau, Johanniskirche – Organ index, die freie Orgeldatenbank [online], organindex.de [dostęp 2025-03-06] (niem.).
- ↑ »Glockenweihe« für die Johanniskirche in Zittau, [w:] www.ministerpraesident.sachsen.de [online] [dostęp 2025-03-06] (niem.).