Konflikt między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą

Konflikt między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą

Czas	od 27 marca 2022
Strony konfliktu
Demokratyczna Republika Konga  Burundi FDLR  Rwanda Ruch 23 Marca
Dowódcy
Félix Tshisekedi Peter Cirimwami † Paul Kagame Francois Habitegeko
brak współrzędnych

Konflikt zbrojny między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą rozpoczął się w 2022 roku po tym, jak siły rwandyjskie wkroczyły na terytorium sąsiada, aby zapewnić wsparcie militarne rebeliantom z Ruchu 23 Marca (M23), walcząc u ich boku z kongijską armią i milicjami prorządowymi.

Kryzys jest związany z trwającą ofensywą M23, która rozpoczęła się w marcu 2022 roku. Demokratyczna Republika Konga, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Stany Zjednoczone i inne państwa zachodnie oskarżają Rwandę nie tylko o wspieranie jej, ale także o aktywną walkę^[1][2][3]. Rwanda i M23^[4] oskarżyły z kolei Demokratyczną Republikę Konga o współpracę z Demokratycznymi Siłami Wyzwolenia Rwandy (FDLR), paramilitarną grupą plemienia Hutu, która brała udział w ludobójstwie w Rwandzie^[5]. Zarówno Kongo, jak i Rwanda zaprzeczają, że popierają odpowiednio FDLR i M23^[1][6], wbrew niezależnym badaniom i raportom potwierdzającym zarzuty wobec obu stron^[7][8][9]. Sąsiednie Burundi, które oskarżyło Rwandę o zorganizowanie próby zamachu stanu w 2015 roku, wysłało wojska, aby pomóc Demokratycznej Republice Konga w walce z ofensywą M23^[10].

Przedstawiciele misji pokojowej MONUSCO utrzymują, że nie jest ona zaangażowana w konflikt poza swoją rolą w obronie regionu przed bojownikami^[11], ale została oskarżona przez Rwandę o opowiadanie się po jednej ze stron konfliktu z powodu współpracy z kongijskimi siłami zbrojnymi^[12]. Tymczasem rząd Konga poprosił siły pokojowe o opuszczenie terytorium DRK z powodu „niezdolności do ochrony ludności cywilnej przed grupami zbrojnymi”^[13].

Zorganizowano dwie próby negocjacji pokojowych między Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą: jedna zorganizowana przez Kenię w 2022 roku, która zakończyła się niepowodzeniem, a druga zorganizowana przez Angolę w 2024, która doprowadziła do porozumienia o zawieszeniu broni w sierpniu tego roku^[14]. Walki między siłami kongijskimi a rebeliantami M23 wspieranymi przez Rwandę zostały wznowione w październiku 2024 roku po wcześniejszym spowolnieniu i nasiliły się pod koniec roku. Zaplanowane negocjacje między prezydentem Rwandy Paulem Kagame a prezydentem Konga Félixem Tshisekedim w grudniu zostały anulowane z powodu nieporozumień co do warunków wstępnych^[15].

W styczniu 2025 roku rebelianci przeprowadzili udaną ofensywę na Gomę, stolicę prowincji Kiwu Północne w Demokratycznej Republice Konga, doprowadzając do ucieczki ponad 400 000 osób i powodując zerwanie przez DRK stosunków dyplomatycznych z Rwandą. Rząd Konga nazwał rwandyjskie wsparcie wojskowe dla rebeliantów „wypowiedzeniem wojny”^{[16][17][18][19]}. Upadek Gomy po kilku dniach walk pod koniec stycznia był największą eskalacją konfliktu w Kiwu od czasu, gdy M23 po raz pierwszy zajęło miasto w 2012 roku^[20].