Korytnica (powiat jędrzejowski)

Korytnica
wieś
Ilustracja
Kościół św. Floriana
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

jędrzejowski

Gmina

Sobków

Liczba ludności (2024)

698[1]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

28-305[2]

Tablice rejestracyjne

TJE

SIMC

0270337[3]

Położenie na mapie gminy Sobków
Mapa konturowa gminy Sobków, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Korytnica”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Korytnica”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Korytnica”
Położenie na mapie powiatu jędrzejowskiego
Mapa konturowa powiatu jędrzejowskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Korytnica”
Ziemia50°39′29″N 20°30′46″E/50,658056 20,512778[4]

Korytnicawieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków[3][6]. Ma status sołectwa[7].

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korytnica, po jej zniesieniu w gromadzie Chomentów. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Nazwa miejscowości, zapisana jako Choritnica, Corithnicza, może mieć związek z korytami rzek: Nidy i Czarnej Nidy. Pierwszą o niej wzmiankę źródłową posiadamy z roku 1224, kiedy to książę sandomierski Leszek Biały nadał w Korytnicy przywilej dla klasztoru jędrzejowskiego podczas zjazdu rycerskiego.

W okolicach Korytnicy znajduje się słynne mioceńskie stanowisko paleontologiczne, gdzie znaleziono przede wszystkim liczne gatunki kopalnych ślimaków[8][9]. Niektórym ze znalezionych tam skamieniałości nadano nazwę od nazwy wsi, na przykład mszywiołowi Stephanollona korytnicensis[10].

Części wsi

Integralne części wsi Korytnica[3][6]
SIMCNazwaRodzaj
0270343Piekłoczęść wsi
0270350Przypuśnicaczęść wsi
0270366Pustaczęść wsi
0270372Zagórzekolonia

Historia

W połowie XV w. dziedzicami Korytnicy byli: Piotr Balicki i Jan Rokosz herbu Półkozic, Długosz L.B. (t.II, s.393).) Kościół parafialny, założony w 1413 przez Floriana dziedzica Korytnicy, przez 20 lat był w ręku różnowierców (aryanów?), w 1596 r. był na nowo konsekrowany. Obecnie istniejący murowany, zbudowano w 1645 roku, fundator kościoła nieznany[11].

Według spisu miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z 1827 roku było tu 93 domów, 541 mieszkańców[11].

Dobra Korytnica składały się z folwarków; Korytnica, Janów, Racławice, Niziny oraz wsi Korytnica. Rozległość dominialna wynosiła mórg 2244. Budynków murowanych było 18, drewnianych 1. Stosowano płodozmian dziwięciopolowy, był młyn wodny, 4 stawy, pokłady torfu i kamienia wapiennego w okolicy. Wieś Korytnica liczyła osad 95, z gruntem mórg 677.[11]

Według spisu powszechnego z roku 1921, Korytnica liczyła 1126 mieszkańców i 232 budynki[12].

Zabytki

  • Kościół parafialny pw. św. Floriana z lat 1645–1656, przebudowany w XVIII w., wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.151/1-2 z 14.01.1957 i z 11.02.1967)[13].
  • Dzwonnica z 1837 r. (nr rej.: A.151/1-2 z 16.01.1985)[13].

Przypisy

  1. Wykaz liczby ludności w poszczególnych sołectwach gminy Sobków wg. stanu na dzień 31.12.2024 [dostęp 2025-03-20]
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 508 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-03-26].
  4. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 58624
  5. Jednostki organizacyjne gminy Sobków. Urząd Gminy Sobków. [dostęp 2015-03-26].
  6. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Strona gminy, sołectwa
  8. KDG: Iły korytnickie i ich fauna [online], geostanowiska.pgi.gov.pl [dostęp 2024-12-04].
  9. Admin Redaktor, KORYTNICA - Pola pełne skamieniałości [online], 28 kwietnia 2018 [dostęp 2024-12-04] (pol.).
  10. K. Zágoršek, U. Radwańska, A. Radwański, Bryozoa from the Korytnica Basin (Middle Miocene; Holy Cross Mountains, Central Poland), „Bulletin of Geosciences 87(2)”, 87 (2), 2012, s. 201–218, ISSN 1214-1119.
  11. 1 2 3 Korytnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 429.
  12. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. Województwo kieleckie, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1924 [dostęp 2015-03-28].
  13. 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 11 [dostęp 2015-10-20].