Książęta oleśniccy

Książęta oleśniccy – wszyscy władcy stojący na czele księstwa oleśnickiego, a także noszący tytuł książęcy, od 1313 roku, kiedy powstało samodzielne księstwo, do 1884 roku, kiedy bezdzietnie zmarł książę Wilhelm August z dynastii Welfów, który nie sprecyzował, co ma się stać z księstwem po jego śmierci. W związku z tym księstwo stało się własnością Królestwa Prus⁣, a ⁣Oleśnica została lennem tronowym Hohenzollernów.

Tytuły książąt Oleśnicy nosili przedstawiciele dynastii Piastów śląskich (Piastowie oleśniccy), Podiebradów, Wirtembergów i Welfów.

Piastowie oleśniccy

# Władca Okres panowania/posaidania tytułu Komentarz
1. Bolesław oleśnicki 1312–1320/1321 syn Henryka III głogowskiego
2. Konrad I oleśnicki 1320/1321–1366 syn Henryka III głogowskiego
3. Konrad II Siwy 1366–1403 syn Konrada I oleśnickiego
4. Konrad III Stary 1403–1412 syn Konrada II Siwego
5. Konrad IV Starszy 1412–1416 syn Konrada III Starego. Współrządził w księstwie z Konradem V i niepełnoletnimi braćmi (Konradami VI i VII). W 1416 doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Prudnik, Kąty Wrocławskie i Bierutów. Od 1417 roku był biskupem wrocławskim[1][2]
6. Konrad V Kącki 1412–1439 syn Konrada III Starego. Współrządził w księstwie z Konradem IV i niepełnoletnimi braćmi (Konradami VI i VII). W 1416 doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Oleśnicę, Milicz, Trzebnicę, Prusice, Wołów, Wąsosz i Żmigród[3][4]
7. Konrad VI Dziekan 1412–1416 syn Konrada III Starego. Współrządził z braćmi do 1416 roku, kiedy doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Lubiąż i Ścinawę[5]
8. Konrad VII Biały 1412–1416

1421–1450

 syn Konrada III Starego. Współrządził ze starszymi braćmi (Konradami VI i VII) do 1416 roku, kiedy doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Kozielsk i Bytom. W 1421 roku zawarł porozumienie z Konradem V o wzajemnym sprawowaniu władzy w swoich księstwach i wzajemnego ich dziedziczenia[3][6]
9. Konrad VIII Młody 1412–? syn Konrada III Starego. Współrządził ze starszymi braćmi (Konradami VI i VII) do 1416 roku. Wówczas wstąpił do Zakonu krzyżackiego. W źródłach brak danych, czy faktycznie sprawował później władzę książęcą, czy tylko zachował tytuł książęcy[1]
10. Konrad IX Czarny 1450–1471 syn Konrada V Kąckiego. Wraz z bratem porywa Konrada VII w 1450 roku i przejmuje włądzę w księstwie. Dochodzi do podziału księstwa, ale używana tytulatura nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, którą częścią władał[7]
11. Konrad X Biały 1450–1492 syn Konrada V Kąckiego. Wraz z bratem porywa Konrada VII w 1450 roku i przejmuje włądzę w księstwie. Dochodzi do podziału księstwa, ale używana tytulatura nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, którą częścią władał[7]

Dynastia Podiebradów

# Władca Okres panowania/posaidania tytułu Komentarz
1. Henryk I Starszy 1495–1498 syn Jerzego z Podiebradów. Wyznaczony na księcia Oleśnicy przez Władysława II Jagiellończyka, który po bezpotomnej śmierci Konrada X był dysponentem księstwa[8]
2. Jerzy Podiebradowicz 1498–1502 syn Henryka I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. Po jego bezdzietnej śmierci Oleśnica przeszła w ręce Karola I[9]
4. Albrecht Podiebradowicz 1498–1511 syn Henryka I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie[9]
3. Karol I Podiebradowicz 1498–1536 syn Henryka I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. W 1502 roku przejął włądzę w księstwie oleśnickim po śmierci Jerzego[9]
7. Joachim Podiebradowicz 1536–1542 syn Karola I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. W 1542 wybrał stan duchowny[10][11]
5. Henryk II Podiebradowicz 1536–1548 syn Karola I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. W 1543 roku doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Bierutów[12]
6. Jerzy II Podiebradowicz 1536–1553 syn Karola I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. W 1543 roku doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Oleśnicę[12]
8. Jan Podiebradowicz 1536–1565 syn Karola I. Po śmierci ojca z braćmi przejął władzę w księstwie. W 1543 roku doszło do podziału księstwa, po którym otrzymał Oleśnicę[12]
9. Karol Krzysztof Podiebradowicz 1565–1569 syn Jana Podiebradowicza
10. Henryk III Podiebradowicz 1568–1587 syn Henryka II. Od 1568 roku z bratem Karolem władał w księstwie[13]
11. Karol II Podiebradowicz 1568–1617 syn Henryka II. Od 1568 roku z bratem Henrykiem III władał w księstwie. Od 1587 roku władał jako samodzielny książę[13]
12. Henryk Wacław Podiebradowicz 1617–1639 syn Karola II. Po smierci ojca władał w Bierutowie, zostawiając sobie jedynie tytuł księcia Oleśnicy[14]
13. Karol Fryderyk Podiebradowicz 1617–1647 syn Karola II[14]

Dynastia Wirtembergów

# Władca Okres panowania/posaidania tytułu Komentarz
1. Sylwiusz Nimrod Wirtemberski 1647–1664 księciem Oleśnicy zostałw wyniku ślubu z córką Karola Fryderyka Podiebradowicza Elżbietą Marią[15]
2. Karol Ferdynand Wirtemberski 1664–1668 syn Sylwiusza. Po śmierci ojca był niepełnoletni i opiekę sprawowała nad nim matka. W 1668 zmarł w Kassel. Poza tytułem księcia nie sprawował faktycznej władzy[16]
3. Juliusz Zygmunt 1673–1684 syn Sylwiusza. Po śmierci ojca był niepełnoletni i opiekę sprawowała nad nim matka. W wyniku sporów między barćmi matka podzieliła w 1673 roku księstwo. W wyniku tego został księciem oleśnickim na Trzebnicy i Dobroszycach[16]
4. Sylwiusz Fryderyk Wirtemberski 1673–1697 syn Sylwiusza. Po śmierci ojca był niepełnoletni i opiekę sprawowała nad nim matka. W wyniku sporów między barćmi matka podzieliła w 1673 roku księstwo. W wyniku tego został księciem oleśnickim[16]
5. Krystian Ulryk I Wirtemberski 1697–1704 syn Sylwiusza. Po śmierci ojca był niepełnoletni i opiekę sprawowała nad nim matka. W wyniku sporów między barćmi matka podzieliła w 1673 roku księstwo. W wyniku tego otrzymał Bierutów, a po śmierci Sylwiusza Fryderyka objął władzą w księstwie[17]
6. Karol Fryderyk Wirtemberski 1704–1744 syn Chrystiana Ulryka I. Po śmierci ojca rządy opiekuńcze sprawował kuzyn Karol. W 1707 roku osiągnął pełnoletniość i rządził samodzielnie. W 1744 roku zrzekł się władzy[18]
7. Karol Chrystian Erdmann Wirtemberski 1744–1792 syn Chrystiana Ulryka II

Dynastia Welfów

# Władca Okres panowania/posiadania tytułu Komentarz
1. Fryderyk August 1792–1805 księciem Oleśnicy zostałw wyniku ślubu z córką Karola Chrystiana Erdmanna Fryderyką Zofią. Formalnie objął władzę w 1795 roku[19]
2. Fryderyk Wilhelm 1805–1815 bratanek Fryderyka Augusta. Otrzymał księstwo od króla Prus w wyniku bezpotomnej śmierci poprzednika[20]
3. Karol II 1823–1825 syn Fryderyka Wilhelma. Po śmierci ojca do osiągnięcia pełnoletniości regencję sprawował Jerzy IV. W 1825 roku odstąpił prawa swojemu bratu[21]
4. Wilhelm August 1825–1844 syn Fryderyka Wilhelma. Po śmierci ojca do osiągnięcia pełnoletniości regencję sprawował Jerzy IV. W 1825 objął pełnię władzy w księstwie[21][22]. Zmarł bezpotomnie i nie zabepzieczył praw do księstwa rodzinie. W rezultacie tego podzielono księstwo, a część z Oleśnicą i Bierutowem stała się lennem tronowym Hohenzollernów[21]

Przypisy

Bibliografia

  • Marek Gaworski, Zamek w Oleśnicy, Wydawnictwo Matiang, 2023, ISBN 978-83-64399-65-7.
  • Wojciech Mrozowicz, Przemysław Wiszewski, Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność, Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT, 2006, ISBN 978-83-7432-164-8.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.