Kureczka karolińska

Kureczka karolińska
	Porzana carolina
	(Linnaeus, 1758)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	żurawiowe
Rodzina	chruściele
Podrodzina	łyski
Rodzaj	Porzana
Gatunek	kureczka karolińska
Synonimy
	Rallus carolinus Linnaeus, 1758;
	Rallus carolinus Linnaeus, 1758;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; okres lęgowy występuje przez cały rok przeloty zimowiska

Kureczka karolińska^[4] (Porzana carolina) – gatunek ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Nie wyróżnia się podgatunków^[2]^[5].

Morfologia

Wymiary: Długość ciała 19–25 cm, rozpiętość skrzydeł 35–40 cm. Masa ciała 51–126 (średnio 85) g^[2].
Wygląd: Wierzch głowy oliwkowobrązowy. Na skrzydłach i grzbiecie czarne plamy. Maska czarna; policzki, przód szyi oraz górna część piersi szare. Brzuch biały. Boki biało i brązowo prążkowane. Pokrywy podogonowe białe. Dziób żółty, krótki^[6].

Zasięg, środowisko

Wilgotne łąki i mokradła Ameryki Północnej (Kanada i USA). Zimuje od południowej części USA do północno-zachodniej części Ameryki Południowej (na południu po środkowe Peru, na wschodzie po Gujanę), a także na Karaibach^[2].

Ekologia i zachowanie

Zachowanie: Kiedy chodzi, podryguje krótkim ogonem. Hałaśliwa o zmroku^[6].
Lęgi: Gnieździ się na obrzeżach płytkich mokradeł, w gęstych szuwarach pałki wodnej czy turzyc. Buduje gniazdo albo na kopcu roślinności, albo przyczepia je do łodyg roślin wystających nad powierzchnię wody. Gniazdo to płytki koszyczek luźno upleciony z pałek wodnych i turzyc; jego budową zajmuje się samica, choć samiec często przynosi jej materiał roślinny^[7]. W zniesieniu najczęściej 8–11 jaj kształtu owalnego. Inkubacja trwa zwykle 16–20 dni, a zajmują się nią oboje rodzice. Pisklęta są pokryte lśniąco czarnym puchem; opuszczają gniazdo zwykle po 3–4 dniach, jeśli zostaną spłoszone to wcześniej. Są karmione przez rodziców, ale w międzyczasie uczą się też same zdobywać pożywienie. Zdolność lotu uzyskują w wieku 4 tygodni^[8].
Pożywienie: Zjada przede wszystkim nasiona roślin terenów podmokłych (turzyc, traw, ryżu czy rdestowatych), ale także bezkręgowce wodne (takie jak ślimaki czy owady – ważki, muchy, chrząszcze)^[7].

Status

IUCN uznaje kureczkę karolińską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku^[3]. Ptak ten jest pospolity i jest uznawany za najliczniejszego chruściela w Ameryce Północnej^[7]^[8]. BirdLife International, w oparciu o szacunki organizacji Wetlands International z 2006 roku, uznaje globalny trend liczebności za wzrostowy, choć niektóre populacje mogą być stabilne^[3]. Z kolei według danych z North American Breeding Bird Survey, liczebność populacji w latach 1966–2019 była stabilna^[7].

Przypisy

↑ Porzana carolina, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 186. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
1 2 3 Porzana carolina, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Leach, 1820 - chruściele - Rails and coots (wersja: 2024-01-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-15].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-28]. (ang.).
1 2 Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
1 2 3 4 Sora Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2025-02-15]. (ang.).
1 2 Melvin, S.M. & J.P. Gibbs: Sora (Porzana carolina), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. A.F. Poole) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2021-09-14]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Porzana carolina, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[HBW-2] 1 2 3 4 J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 186. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).

[iucn-3] 1 2 3 Porzana carolina, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Leach, 1820 - chruściele - Rails and coots (wersja: 2024-01-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-15].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-28]. (ang.).

[gosler-6] 1 2 Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

[aablh-7] 1 2 3 4 Sora Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2025-02-15]. (ang.).

[botw-8] 1 2 Melvin, S.M. & J.P. Gibbs: Sora (Porzana carolina), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. A.F. Poole) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2021-09-14]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]