Laena viennensis

	Laena viennensis
	(Sturm, 1807)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	czarnuchy
Rodzina	czarnuchowate
Podrodzina	omiękowate
Plemię	Laenini
Rodzaj	Laena
Gatunek	Laena viennensis
Synonimy
	Scaurus viennensis Sturm, 1807;
	Scaurus viennensis Sturm, 1807;

Laena viennensis – gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny omiękowatych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1807 roku przez Jacoba Sturma pod nazwą Scaurus viennensis^[1].

Morfologia

Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 5,5 do 8,5 mm. Ubarwienie ma rdzawobrązowe do brunatnego. Oskórek jest lśniący, porośnięty drobnymi, rozproszonymi, jasnymi szczecinkami. Głowa ma małe, niewykrojone oczy. Czułki odznaczają się członami od czwartego do dziesiątego wyraźnie dłuższymi niż szerszymi. Przedplecze jest dłuższe niż szersze, sercowate, o równomiernie łukowatych bokach, wyraźnie szersze od głowy, najwęższe u podstawy. Owalne, wyraźnie od przedplecza szersze pokrywy mają równomiernie punktowane rzędy i wypukłe międzyrzędy. Odnóża są krótkie i charakteryzują się udami o ząbkowanych krawędziach wewnętrznych. U samca stopy przedniej pary mają człony od pierwszego do czwartego rozszerzone, u samicy cechy tej brak^[2].

Ekologia i występowanie

Owad ten zasiedla skraje dobrze zachowanych lasów, zwłaszcza dębowych i bukowych^[2]^[3], skaliste zbocza ze skąpym drzewostanem i sporadycznie wypasane pastwiska z udziałem drzew^[3]. Bytuje wśród ściółki, pod kamieniami i odstającą korą starych drzew^[2]^[3]. Jest mykofagiem^[4]. Osobniki dorosłe wykazują aktywność zmierzchową^[2]^[3].

Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Czech, Słowacji, Austrii, Węgier, Słowenii, Włoch, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny^[2]^[3]. W Czechach stwierdzono go tylko na dwóch stanowiskach, jednym na Morawach (w kraju południowomorawskim) i jednym w kraju pardubickim na terenie Bohemii^[3]. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek krytycznie zagrożony wymarciem (CR)^[5]. Na Słowacji notowany jest z Białych Karpat na północnym zachodzie kraju^[4]^[3].

Przypisy

↑ Jacob Sturm: Deutschlands Fauna in Abbildungen nach der Natur mit Beschreibungen. V Abtheilung. Die Insecten. Zweites Bändchen Käfer. Nürnberg: 1807.
1 2 3 4 5 Vladimir Novák: Beetles of the family Tenebrionidae of Central Europe. Praga: Academia, 2014, s. 235-237, seria: Zoological Keys.
1 2 3 4 5 6 7 Martin Bogapov. Nový druh potemníka (Coleoptera: Tenebrionidae: Lagriinae) pro Čechy. „Západočeské entomologické listy”. 10, s. 68-70, 2019. ISSN 1804-3062.
1 2 O. Majzlan. Laena viennensis (Sturm) - Erstnachweis fur die Slowakei (Coleoptera: Tenebrionidae). „Koleopterologische Rundschau”. 62, s. 177-178, 1992.
↑ Vladimir Novák: Tenebrionidae. W: R. Hejda, J. Farkač, K. Chobot: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Příroda, 2017, s. 443-446.

[Sturm-1] Jacob Sturm: Deutschlands Fauna in Abbildungen nach der Natur mit Beschreibungen. V Abtheilung. Die Insecten. Zweites Bändchen Käfer. Nürnberg: 1807.

[Novak-2] 1 2 3 4 5 Vladimir Novák: Beetles of the family Tenebrionidae of Central Europe. Praga: Academia, 2014, s. 235-237, seria: Zoological Keys.

[Bogapov-3] 1 2 3 4 5 6 7 Martin Bogapov. Nový druh potemníka (Coleoptera: Tenebrionidae: Lagriinae) pro Čechy. „Západočeské entomologické listy”. 10, s. 68-70, 2019. ISSN 1804-3062.

[Majzlan-4] 1 2 O. Majzlan. Laena viennensis (Sturm) - Erstnachweis fur die Slowakei (Coleoptera: Tenebrionidae). „Koleopterologische Rundschau”. 62, s. 177-178, 1992.

[Farkacetal-5] Vladimir Novák: Tenebrionidae. W: R. Hejda, J. Farkač, K. Chobot: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Příroda, 2017, s. 443-446.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]