Leszek Kołacz

Leszek Kołacz
Ilustracja
Leszek Kołacz w latach 60. XX w.
Pełne imię i nazwisko

Leszek Adam Kołacz[1]

Data i miejsce urodzenia

6 lipca 1926
Warszawa

Data śmierci

7 kwietnia 2021

Narodowość

polska

Alma Mater

Politechnika Warszawska

Praca
Styl

modernizm

Projekty

Szosa Krakowska

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal „Pro Patria”

Leszek Kołacz (ur. 6 lipca 1926 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 2021) – polski architekt, powstaniec warszawski.

Życiorys

Był synem Jana i Anny z domu Bielickiej[1]. W dzieciństwie mieszkał w kamienicy przy ul. Zielnej 3, w której też jego ojciec prowadził restaurację[2]. Uczęszczał do Męskiego Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Kostki[1].

W czasie II wojny światowej należał do Szarych Szeregów, podlegał pod IV Obwód „Grzymała”, a w działalności konspiracyjnej posługiwał się pseudonimem „Wichura”[1]. W czasie powstania warszawskiego brał udział w walkach na Ochocie[1]. 6 sierpnia 1944 został zatrzymany razem z ludnością cywilną przez oddział RONA[1]. Trafił do obozu przejściowego na Zieleniaku, skąd następnego dnia udało mu się uciec[1]. Następnie walczył w Powstańczych Oddziałach Specjalnych Jerzyki w Puszczy Kampinoskiej[1]. Został wysłany do Włoch, gdzie 25 sierpnia 1944 został schwytany przez Niemców[1]. Z obozu w Pruszkowie został wysłany do Niemiec, jednak udało mu się uciec z transportu[1].

Po wojnie studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, dyplom otrzymał w 1952 roku[3]. Od 1946 do 1952 pracował w pracowni architektonicznej Bohdana Pniewskiego[3]. Był członkiem Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich (od 1952 roku) i pełnił w nim różne funkcje: członka Zgromadzenia Ogólnego (ZO) SARP (1956–1958), członka Zarządu Głównego SARP (1961–1963) i wiceprezesa ZO SARP (1973–1980)[3]. W latach 1962–1982 pracował w Biurze Projektów Budownictwa Ogólnego Budopol, gdzie awansował na stanowisko generalnego projektanta[2]. W 1979 roku uzyskał status architekta twórcy[3].

Był autorem i współautorem wielu projektów architektonicznych warszawskich osiedli mieszkaniowych m.in Szosy Krakowskiej[4][5]. Projektował kościoły (m.in. kościół Opatrzności Bożej w Warszawie, kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Łochowie), a także budynki usługowe i placówki dyplomatyczne[4][6][5]. Nagradzany uczestnik wielu konkursów architektonicznych, m.in. na projekt gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie (1951 rok, I nagroda), projekt tzw. Ściany Wschodniej (1958, wyróżnienie I stopnia) i projekt gmachu Sądu Najwyższego w Warszawie (1970, wyróżnienie III stopnia)[3]. Zaprojektował pawilon wystawowy Kosmos 77 ustawiony w 1977 na pl. Defilad w Warszawie, który prezentował radzieckie osiągnięcia w dziedzinie „podboju kosmosu”[2]. Zaprojektował także polskie stanowiska na zagranicznych wystawach w Lublanie, Moskwie, Paryżu, Sofii i Taszkiencie[2]. Jego prace w większości tworzone były w nurcie modernizmu[2].

Działał w harcerstwie – w 1945 roku został pierwszym powojennym drużynowym 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej „Pomarańczarnia” im. Bolesława Chrobrego, następnie pełnił funkcję komendanta Hufca Związku Harcerstwa Polskiego Warszawa-Śródmieście[3]. Był prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej Dworkowa[7]. W latach 1982–1988 przebywał w Syrii projektując dla General Company for Engineering and Consulting (m.in. willę dla wojskowego i brata prezydenta – Rifata al-Asada)[2]. W 1991 założył własną pracownię – Autorskie Zespoły Architektoniczne Sp. z o.o., która działała do 2016 roku[2]. Od 2002 był członkiem Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (IARP)[3].

Odznaczony Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979)[8], medalem Pro Patria[2], Złotą oraz Srebrną Odznaką „Zasłużony dla Budownictwa”, Srebrną Odznaką SARP (1960), Złotą Odznaką SARP (1978), Złotą i Srebrną Odznaką IARP, a także Złotą Odznaką Odbudowy Warszawy[3].

Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie[3].

Życie prywatne

Miał syna Mikołaja[2].

Ważniejsze prace

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Powstańcze Biogramy - Leszek Kołacz [online], Muzeum Powstania Warszawskiego [dostęp 2025-02-18].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Tadeusz Michalski, Żył w kilku Warszawach. Architekt Leszek Kołacz, „Stolica” (7-8 (2386-2387)), 2024, s. 27–35, ISSN 0039-1689 [dostęp 2025-02-20].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Leszek Adam Kołacz [online] [dostęp 2025-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-12].
  4. 1 2 3 4 5 Barbara Petrozolin-Skowrońska (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 345, 842, ISBN 83-01-08836-2.
  5. 1 2 3 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 58. OCLC 831027217.
  6. 1 2 Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, 1987, s. 60–61. ISBN 83-85028-56-0.
  7. Leszek Kołacz, Warszawa, 13.04.2021 - kondolencje [online], wyborcza.pl [dostęp 2025-02-20].
  8. Odznaczenia w SARP, „Stolica” (42 (1661)), Warszawa, 21 października 1979, s. 10, ISSN 0039-1689.
  9. 1 2 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: "Arkada" Pracownia Historii Sztuki, 2003, s. 95, 194. ISBN 83-908950-6-4.
  10. Łochów – Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny. Diecezja Drohiczyńska [online] [dostęp 2025-02-20].
  11. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1965–1989. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 79. ISBN 83-908950-7-2.
  12. Nowe Bródno Warszawa Ogińskiego 5 - inwestycja Spółdzielnia Mieszkaniowa Bródno [online], urbanity.pl [dostęp 2025-02-20].