Leszek Kołacz
![]() Leszek Kołacz w latach 60. XX w. | |
| Pełne imię i nazwisko |
Leszek Adam Kołacz[1] |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 lipca 1926 |
| Data śmierci |
7 kwietnia 2021 |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Praca | |
| Styl | |
| Projekty | |
| Odznaczenia | |
Leszek Kołacz (ur. 6 lipca 1926 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 2021) – polski architekt, powstaniec warszawski.
Życiorys
Był synem Jana i Anny z domu Bielickiej[1]. W dzieciństwie mieszkał w kamienicy przy ul. Zielnej 3, w której też jego ojciec prowadził restaurację[2]. Uczęszczał do Męskiego Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Kostki[1].
W czasie II wojny światowej należał do Szarych Szeregów, podlegał pod IV Obwód „Grzymała”, a w działalności konspiracyjnej posługiwał się pseudonimem „Wichura”[1]. W czasie powstania warszawskiego brał udział w walkach na Ochocie[1]. 6 sierpnia 1944 został zatrzymany razem z ludnością cywilną przez oddział RONA[1]. Trafił do obozu przejściowego na Zieleniaku, skąd następnego dnia udało mu się uciec[1]. Następnie walczył w Powstańczych Oddziałach Specjalnych Jerzyki w Puszczy Kampinoskiej[1]. Został wysłany do Włoch, gdzie 25 sierpnia 1944 został schwytany przez Niemców[1]. Z obozu w Pruszkowie został wysłany do Niemiec, jednak udało mu się uciec z transportu[1].
Po wojnie studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, dyplom otrzymał w 1952 roku[3]. Od 1946 do 1952 pracował w pracowni architektonicznej Bohdana Pniewskiego[3]. Był członkiem Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich (od 1952 roku) i pełnił w nim różne funkcje: członka Zgromadzenia Ogólnego (ZO) SARP (1956–1958), członka Zarządu Głównego SARP (1961–1963) i wiceprezesa ZO SARP (1973–1980)[3]. W latach 1962–1982 pracował w Biurze Projektów Budownictwa Ogólnego Budopol, gdzie awansował na stanowisko generalnego projektanta[2]. W 1979 roku uzyskał status architekta twórcy[3].
Był autorem i współautorem wielu projektów architektonicznych warszawskich osiedli mieszkaniowych m.in Szosy Krakowskiej[4][5]. Projektował kościoły (m.in. kościół Opatrzności Bożej w Warszawie, kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Łochowie), a także budynki usługowe i placówki dyplomatyczne[4][6][5]. Nagradzany uczestnik wielu konkursów architektonicznych, m.in. na projekt gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie (1951 rok, I nagroda), projekt tzw. Ściany Wschodniej (1958, wyróżnienie I stopnia) i projekt gmachu Sądu Najwyższego w Warszawie (1970, wyróżnienie III stopnia)[3]. Zaprojektował pawilon wystawowy Kosmos 77 ustawiony w 1977 na pl. Defilad w Warszawie, który prezentował radzieckie osiągnięcia w dziedzinie „podboju kosmosu”[2]. Zaprojektował także polskie stanowiska na zagranicznych wystawach w Lublanie, Moskwie, Paryżu, Sofii i Taszkiencie[2]. Jego prace w większości tworzone były w nurcie modernizmu[2].
Działał w harcerstwie – w 1945 roku został pierwszym powojennym drużynowym 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej „Pomarańczarnia” im. Bolesława Chrobrego, następnie pełnił funkcję komendanta Hufca Związku Harcerstwa Polskiego Warszawa-Śródmieście[3]. Był prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej Dworkowa[7]. W latach 1982–1988 przebywał w Syrii projektując dla General Company for Engineering and Consulting (m.in. willę dla wojskowego i brata prezydenta – Rifata al-Asada)[2]. W 1991 założył własną pracownię – Autorskie Zespoły Architektoniczne Sp. z o.o., która działała do 2016 roku[2]. Od 2002 był członkiem Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (IARP)[3].
Odznaczony Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979)[8], medalem Pro Patria[2], Złotą oraz Srebrną Odznaką „Zasłużony dla Budownictwa”, Srebrną Odznaką SARP (1960), Złotą Odznaką SARP (1978), Złotą i Srebrną Odznaką IARP, a także Złotą Odznaką Odbudowy Warszawy[3].
Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie[3].
Życie prywatne
Miał syna Mikołaja[2].
Ważniejsze prace
- Budynki od A do D w kompleksie Sejmu w Warszawie (wzniesione w latach 1949–1952, jako współpracownik Bohdana Pniewskiego)[9]
- Budynek Archiwów Państwowych przy ul. Hankiewicza 1 w Warszawie (1954–1956, jako współpracownik Bohdana Pniewskiego[9]
- Osiedle Szosa Krakowska w Warszawie (1957–1967, z Witoldem Parczewskim i Bohdanem Pniewskim)[4]
- Szkoła przy ul. Trzech Budrysów w Warszawie (1957–1960)[2]
- Budynek Sądu Okręgowego, przy ul. Przy Rondzie 7 w Krakowie (1961–1970, z Tadeuszem Krupińskim, Czesławem Nowowiejskim i Stanisławem Tomczakiem)[3]
- Osiedle Ksawerów w Warszawie (1962–1968)[6]
- Osiedle Dolna-Piaseczyńska w Warszawie (1964–1966)[5]
- Zespół domów przy ul. Dworkowej w Warszawie (1969–1972)[4], w tym wysokościowiec (tzw. Dolarowiec) przy ul. Dworkowej 2, nad stawem Morskie Oko[2]
- Rezydencja ambasady Wietnamu przy ul. Kawalerii w Warszawie (1973–1979)[4][2]
- Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Łochowie (1974–1977)[10][2]
- Budynek dla dyplomatów przy ul. Brukselskiej w Warszawie (1975, z Tadeuszem Krupińskim, Czesławem Nowowiejskim i Bratysławem Wolczyńskim[3]
- Kościół Opatrzności Bożej w Warszawie (1974–1981, z Tadeuszem Krupińskim i Czesławem Nowowiejskim)[11]
- Tymczasowy pawilon wystawowy Kosmos 77 na pl. Defilad w Warszawie (1977)[2]
- Budynek ambasady Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej przy ulicy Bobrowieckiej w Warszawie (1984)[2]
- Budynek mieszkalny Nowe Bródno przy ul. Ogińskiego 5 w Warszawie (2014–2015)[12][2]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Powstańcze Biogramy - Leszek Kołacz [online], Muzeum Powstania Warszawskiego [dostęp 2025-02-18].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Tadeusz Michalski, Żył w kilku Warszawach. Architekt Leszek Kołacz, „Stolica” (7-8 (2386-2387)), 2024, s. 27–35, ISSN 0039-1689 [dostęp 2025-02-20].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Leszek Adam Kołacz [online] [dostęp 2025-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-12].
- 1 2 3 4 5 Barbara Petrozolin-Skowrońska (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 345, 842, ISBN 83-01-08836-2.
- 1 2 3 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 58. OCLC 831027217.
- 1 2 Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, 1987, s. 60–61. ISBN 83-85028-56-0.
- ↑ Leszek Kołacz, Warszawa, 13.04.2021 - kondolencje [online], wyborcza.pl [dostęp 2025-02-20].
- ↑ Odznaczenia w SARP, „Stolica” (42 (1661)), Warszawa, 21 października 1979, s. 10, ISSN 0039-1689.
- 1 2 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: "Arkada" Pracownia Historii Sztuki, 2003, s. 95, 194. ISBN 83-908950-6-4.
- ↑ Łochów – Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny. Diecezja Drohiczyńska [online] [dostęp 2025-02-20].
- ↑ Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1965–1989. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 79. ISBN 83-908950-7-2.
- ↑ Nowe Bródno Warszawa Ogińskiego 5 - inwestycja Spółdzielnia Mieszkaniowa Bródno [online], urbanity.pl [dostęp 2025-02-20].
