Małgorzata Serini-Bulska

szermierka
Małgorzata Serini-Bulska
Data i miejsce urodzenia

1909
Zgierz

Data i miejsce śmierci

1973
Warszawa

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1950–1986) Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Małgorzata Julia Serini-Bulska[1] (ur. 12 maja 1909[2] w Zgierzu, zm. 16 czerwca 1973[3] w Warszawie) – polska ginekolożka, specjalistka w dziedzinie gruźlicy narządów rodnych, uczestniczka powstania warszawskiego, w młodości m.in. florecistka i taterniczka[4][5].

Życiorys

Grób Małgorzaty i Tadeusza Bulskich na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Życie osobiste

Była córką pastora parafii ewangelickiej Karola Artura Seriniego oraz Wandy z Kłossowskich, adoptowanej córki Franciszka Haessnera, lekarza w Zgierzu[5].

Przez przyjaciół był nazywana Gretą[3][6].

Jej mężem był Tadeusz Bulski, profesor medycyny[7], za którego wyszła w 1937. Mieli dwoje dzieci[5]: córkę Wandę Teresę (ur. 1938) i syna Wojciecha Jerzego (ur. 1945)[1][3][5]. Córka jest lekarką, mieszka w Kanadzie. Ines, jedna z jej córek, zajmuje się hematologią onkologiczną. Syn Bulskich jest profesorem fizyki w Centrum Onkologii w Warszawie[3].

Małgorzata Serini-Bulska spoczywa z mężem na Powązkach (kwatera 17-2-18,19)[8].

Edukacja

W latach 1919–1926 była uczennicą Państwowego Gimnazjum im. Staszica w Zgierzu[5].

W 1932 skończyła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W 1936 uzyskała doktorat z medycyny[4] na podstawie pracy Antropomorfologia żwaczy, której promotorem był Edward Loth[3].

Zawody szermiercze we florecie kobiet o puchar prezesa Związku Dziennikarzy Sportowych Wacława Sikorskiego, grudzień 1934. Od lewej w pierwszym rzędzie stoją: Laskowska, Małgorzata Serini, Jadwiga Duch, Goryńska, w drugim rzędzie stoją od lewej: Szustrówna, Ryszfeldówna (Riszwaldówna), Herta Stanoszkówna, Rottenbergowa

Kariera sportowa

W młodości uprawiała wyczynowo sport[7]. Reprezentowała Polskę we florecie[4]. W 1934 została wicemistrzynią Polski we florecie. Wielokrotnie zdobyła w tej dziedzinie zespołowe mistrzostwo Polski. W 1939 uczestniczyła w zawodach szermierczych w Budapeszcie i w Mistrzostwach Akademickich Świata w Monte Carlo[7]. Jako florecistka zakwalifikowała się na olimpiadę w Londynie w 1948, ale nie pojechała na nią ze względu na wygraną w konkursie na ordynatorkę w Instytucie Gruźlicy w Warszawie[3].

Uprawiała narciarstwo, łyżwiarstwo, jeździectwo, pływanie, tenis oraz taternictwo[7]. W 1946 z Tadeuszem Orłowskim i Wandą Kamińską dokonała pierwszego przejścia uskoku Zadniego Mnicha[7][9]. Często wspinała się w parze z Wandą Kamińską[10].

W czasie okupacji niemieckiej, od 1940, uczestniczyła w zajęciach prywatnego półlegalnego zakładu gimnastyczno-leczniczego przy ul. Hożej w Warszawie[11].

Kariera zawodowa

W czasie powstania warszawskiego pracowała w klinice położniczo-ginekologicznej przy ul. Starynkiewicza w Warszawie[12], kierowała oddziałem położniczo-ginekologicznym Szpitala Dzieciątka Jezus. Uczestniczyła w tajnym nauczaniu w zakresie położnictwa i ginekologii[5] – wykładała na tajnym Uniwersytecie Warszawskim i w szkołach pielęgniarskich[3][13]. Pomagała kobietom, m.in. Żydówkom, które się ukrywały i były prześladowane, pomagała więźniom Pawiaka. W 1967 została za to uhonorowana Medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”[5].

Pod koniec sierpnia 1944 została ewakuowana z oddziałem położniczo-ginekologicznym Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie do Milanówka, a potem do Żyrardowa[3]. W latach 1945–1948 była kierowniczką Oddziału Położniczego szpitala w Żyrardowie[2]. Od 1948 ordynatorką Oddziału Położniczo-Ginekologicznego Szpitala Wolskiego, który z czasem stał się częścią Instytutu Gruźlicy. Habilitowała się na podstawie pracy Leczenie gruźlicy narządu rodnego. Od 1953 kierowała Zakładem Położnictwa i Ginekologii w Studium Doskonalenia Lekarzy (obecnie Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego)[3].

Od 1961 pracowała w Miejskim Szpitalu Bielańskim[5], gdzie przeniosła się z Instytutem Gruźlicy[3]. Była wówczas specjalistką krajową w zakresie położnictwa i ginekologii[14][15]. W latach 1967–1973 była kierowniczką Katedry Kliniki Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej w Warszawie[16][17]. Przejęła kierownictwo katedry po śmierci męża[3]. Była ordynatorką oddziału ginekologiczno-położniczego w Instytucie Gruźlicy w Warszawie. W 1951 uzyskała profesurę na Akademii Medycznej w Warszawie[7]. Była lekarką sportową na olimpiadzie w Helsinkach w 1952[5].

Zajmowała się położnictwem, patologią ciąży i połogu oraz porodu kierowanego, a także onkologią ginekologiczną. Była specjalistką w zakresie gruźlicy narządów rodnych. Jako pierwsza w Polsce (1949) wykonała cięcie cesarskie w przypadku położenia poprzecznego zaniedbanego płodu[5]. Opracowała technikę operacyjnego leczenia ciąży szyjkowej[3].

Napisała ok. 90 prac naukowych w języku polskim, niemieckim, francuskim i angielskim, współtworzyła podręczniki studenckie i lekarskie[5]. Opracowała broszury edukacyjne dla kobiet[3].

W latach 1940–1944 współpracowała z tajnym warszawskim Komitetem Porozumiewawczym Lekarzy Demokratów i Socjalistów[18]. Po wojnie należała do Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa[3].

Odznaczenia

Otrzymała Krzyż Kawalerski (1957) i Komandorski (1964) Orderu Odrodzenia Polski oraz Odznakę „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1960)[5].

Upamiętnienie

W 2013 na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym zorganizowano konferencję upamiętniającą ją i męża[16][19].

W 2019 była jedną z bohaterek warsztatów pod hasłem Zgierskie Siłaczki prowadzonych przez Stowarzyszenie EZG w ramach Młodzieżowej Akademii Historii prowadzonych dla młodzieży w Chomiąży Szlacheckiej i Biskupinie[20].

Była jedną z bohaterek wystawy czasowej Damy i gorszycielki. Kobieta w dwudziestoleciu międzywojennym Muzeum Miasta Zgierza (2020), a następnie w Muzeum Regionalnym im. Stanisława Sankowskiego w Radomsku (2022–2023)[21].

Przypisy

  1. 1 2 Małgorzata Julia Serini [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2025-03-21].
  2. 1 2 Po powrocie do kraju – Wagnerowie [online], 25 października 2020 [dostęp 2025-03-21].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Małgorzata Skarbek, Dwie niezwykłe osobowości, cz. 2, „Puls. Miesięcznik Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie im. prof. Jana Nielubowicza”, 5–6 (277–278), 2018, s. 52–53, ISSN 1232-0161 [dostęp 2025-03-21].
  4. 1 2 3 Karolina Wolska, Niezwykłe zgierzanki. Czym zasłynęły? [GALERIA] [online], TuZgierz.pl - wiadomości Zgierz - portal informacyjny, 14 marca 2024 [dostęp 2025-03-21].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Małgorzata Serini-Bulska, ginekolog II wojny światowej. „Pomagała ukrywającym się i prześladowanym kobietom” [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2025-03-21].
  6. PAFD_0052_001 — Polskie Archiwum Filmów Domowych. Tadeusz Friedrich 1944; 1945. [dostęp 2025-03-21].
  7. 1 2 3 4 5 6 Nasi mistrzowie w anegdocie: cz. 1 – Jarosław Kosiaty [online], kosiaty.pl [dostęp 2025-03-21].
  8. Cmentarz Stare Powązki: TADEUSZ BULSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2021-06-14].
  9. Rodzinne wspinanie, rok 1976. Część I. [online], Forum Tatromaniaka, 13 października 2020 [dostęp 2025-03-21].
  10. Józef Nyka, Zmarła Wanda Henisz-Kamińska [online], 11 maja 2013 [dostęp 2025-03-21].
  11. Maciej Łuczak, Szermierka w Polsce w latach 1945–1989, „Biblioteka Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu”, 2002 [dostęp 2025-03-21].
  12. Małgorzata Serini-Bulska [online], Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego [dostęp 2025-03-21] (ang.).
  13. Medical studies under the Nazi German occupation of Poland [online], www.mp.pl [dostęp 2025-03-21] (ang.).
  14. Romuald Dębski, Towarzystwo Lekarskie Warszawskie [online] [dostęp 2025-03-21].
  15. Tadeusz Karolak, Maria Kobuszewska-Faryna, Renata Jelińska (red.), 40 lat Szpitala Bielańskiego w Warszawie 1960–2000, Warszawa 2000, s. 31, ISBN 83-88758-00-4.
  16. 1 2 Konferencja naukowa poświęcona prof. Tadeuszowi Bulskiemu i prof. Małgorzacie Serini-Bulskiej | Warszawski Uniwersytet Medyczny [online], www.wum.edu.pl, 5 grudnia 2017 [dostęp 2025-03-21].
  17. Historia i współczesność | Uniwersyteckie Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego [online], www.uczkin.pl [dostęp 2025-03-21].
  18. Komitet Porozumiewawczy Lekarzy Demokratów i Socjalistów | Lewicowo.pl [online], lewicowo.pl [dostęp 2025-03-21].
  19. Konferencja naukowa poświęcona prof. Tadeuszowi Bulskiemu oraz prof. Małgorzacie Serini-Bulskiej | Warszawski Uniwersytet Medyczny [online], www.wum.edu.pl [dostęp 2025-03-21].
  20. Siłaczki – EZG [online], 7 marca 2020 [dostęp 2025-03-21].
  21. Klaudia Stępień-Kowalik, Moda naszych babek i prababek | Kalejdoskop kulturalny regionu łódzkiego [online], www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2025-03-21].

Linki zewnętrzne