Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung

Logo Federalnego Ministerstwa Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
Państwo	Niemcy
Data utworzenia	14 listopada 1961
Bundesminister	Reem Alabali-Radovan
Budżet	11,22 mld EUR (2024)
Zatrudnienie	ok. 1184 pracowników
Adres
Siedziba w Bonn Postfach 12 03 22 53045 Bonn Siedziba w Berlinie Stresemannstraße 94 10963 Berlin
brak współrzędnych
Strona internetowa

Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (niem. Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung, BMZ^[1]) jest resortem rządu federalnego Niemiec odpowiedzialnym za realizację polityki rozwojowej i koordynację współpracy z krajami partnerskimi. Jego głównym celem jest przeciwdziałanie ubóstwu i nierównościom na świecie oraz wspieranie zrównoważonego rozwoju zgodnie z Agendą 2030 ONZ i porozumieniem paryskim^[2].

Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju powstało 14 listopada 1961 roku. Pierwszym ministrem został Walter Scheel. Początkowo BMZ pełniło głównie funkcję koordynacyjną, a wiele kompetencji spoczywało wciąż w rękach MSZ, resortu gospodarki i finansów. Od lat 70. ministerstwo zaczęło przejmować szersze kompetencje, w tym w zakresie współpracy technicznej i finansowej. W 1998 roku BMZ przejęło przewodnictwo w polityce rozwojowej UE^[3].

Od 1993 roku nosi aktualną nazwę – Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung^[3].

BMZ odpowiada za niemiecką politykę rozwojową, obejmującą planowanie i polityczne sterowanie współpracą rozwojową, koordynację współpracy z krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi i rozwojowymi bankami, a także działania edukacyjne i informacyjne z zakresu polityki rozwoju^[4].

Ministerstwo postrzega się jako „ministerstwo transformacji” wspierające globalne przejście do zrównoważonej i sprawiedliwej gospodarki, jednocześnie promując pokój, wolność i prawa człowieka. BMZ uznaje partnerstwo i odpowiedzialność za podstawowe wartości globalnej współpracy, podkreślając konieczność solidarności i sprawiedliwości społecznej jako uniwersalnych zasad^[4].

BMZ nie posiada klasycznej struktury podległych urzędów. Realizację projektów powierzono tzw. organizacjom wykonawczym, które współpracują z podmiotami lokalnymi wyznaczanymi przez rządy krajów partnerskich. Ministerstwo zatrudnia ok. 1184 pracowników, z których połowa pracuje w Bonn (pierwsza siedziba), a połowa w Berlinie. Ponadto około 130 pracowników wykonuje zadania za granicą – w ambasadach, konsulatach generalnych oraz przy organizacjach międzynarodowych^[5].

BMZ składa się z sześciu działów, które odpowiadają m.in. za planowanie projektów, współpracę z partnerami międzynarodowymi, działania informacyjne oraz koordynację na poziomie multilateralnym^[5].

BMZ deleguje swoich pracowników do licznych krajów partnerskich oraz organizacji międzynarodowych. Pracownicy resortu działają m.in. w takich miejscach jak: Addis Abeba, Bagdad, Bamako, Brasília, Dhaka, Jaunde, Kigali, Lima, Nairobi, Nowy Jork, Paryż, Phnom Penh, Pristina, Ramallah, Tunis, Windhuk i wiele innych. Obecność BMZ obejmuje również stałe przedstawicielstwa Niemiec przy ONZ, OECD i UE^[5].

Resort aktywnie uczestniczy w pracach dyrektoriatów światowych i regionalnych banków rozwoju oraz wspiera działalność organizacji takich jak UNDP czy Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD)^[5].

Działania BMZ wpisują się w założenia Agendy 2030 i obejmują walkę z ubóstwem, głodem, chorobami oraz promowanie dostępu do edukacji i ochrony środowiska. Ministerstwo kładzie szczególny nacisk na partnerstwo z krajami rozwijającymi się, wspierając je w budowaniu własnych struktur społeczno-gospodarczych^[6].

Rozwój postrzegany jest jako wspólna odpowiedzialność – zarówno społeczeństw, jak i rządów. BMZ odrzuca przestarzałe pojęcie „pomocy rozwojowej”, zamiast tego promując partnerską współpracę oraz wzajemne uczenie się i wzmacnianie zdolności samodzielnego działania państw partnerskich^[6].

BMZ współpracuje z innymi ministerstwami federalnymi, Unią Europejską i OECD w ramach wspólnej polityki rozwoju. Kluczowym celem jest zapewnienie spójności polityki (tzw. Policy Coherence for Development), co pozwala na skuteczniejsze wykorzystanie środków publicznych oraz wzmacnia wiarygodność międzynarodową Niemiec^[7][8].

Resort promuje koordynację działań rozwojowych również w ramach UE, zgodnie z zasadami zapisanymi w Traktacie z Maastricht, Traktacie lizbońskim oraz Europejskim Konsensusie na rzecz Rozwoju^[7].

BMZ odwołuje się do doświadczeń powojennych Niemiec jako państwa, które samo korzystało z pomocy międzynarodowej (np. Plan Marshalla). Dziś Niemcy, jako jedno z najbogatszych państw świata, czują odpowiedzialność za wspieranie rozwoju globalnego, promując pokój, demokrację, prawa człowieka i zrównoważony wzrost gospodarczy. Działania BMZ mają służyć nie tylko krajom partnerskim, ale także wzmocnieniu bezpieczeństwa i stabilności w Europie i na świecie^[9].