Naglady
| wieś | |
 Kapliczka w środku wsi | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Wysokość |
130 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2022) |
392[1] |
| Strefa numeracyjna |
89 |
| Kod pocztowy |
11-036[2] |
| Tablice rejestracyjne |
NOL |
| SIMC |
0473721 |
Położenie na mapie gminy Gietrzwałd _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego  | |
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego  | |
 53°45′03″N 20°16′38″E/53,750833 20,277222[3] | |
Naglady (niem. Nagladden[4]) – wieś w Polsce na Warmii, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
W miejscowości działają m.in. Ochotnicza Straż Pożarna, sklep i kilka firm.
Nazwa i historia
Nazwa miejscowości jest nazwą osobową – zapisy z 1331 r. informują, że właścicielem miejscowości został Naglande. W 1383 r. miejscowość występuje pod nazwą Nagladen, a w 1564 r. pod nazwą Naglauden. Spolszczona nazwa Naglady powstała przez zastąpienie końcówki -en, pojętej jako liczby mnogiej, końcówką -y. Nazwa taka pojawia się w 1879 r. u Kętrzyńskiego, a także w Słowniku Geograficznym z 1885 roku[5].
W 1911 na 56 dzieci we wsi, 46 mówiło po polsku[6].
1 lipca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Naglady[4].
Położenie
Naglady położone są przy drodze krajowej nr 16 (dawnej niemieckiej Reichsstraße 127), około 3,5 km od Gietrzwałdu i 14 km do Olsztyna.
Demografia
Deskal w Nagladach
W 2022 r. na drewnianych ścianach i wrotach Arkadiusz Andrejkow na podstawie dawnych zdjęć mieszkańców namalował kilka obrazów zwanych deskalami. Bohaterem jednej z prac jest Józef Białojan urodzony w Nagladach w 1899 r. Polak, który ze swoją żoną komunikował się po niemiecku. Wraz ze swoimi siostrami został zesłany na Syberię, z której z wielką determinacją wracał do kraju. Ciężko pracował na roli, był również sołtysem Naglad oraz radnym powiatowym[10].
Przypisy
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 816 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 85700
- 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. nr 111, poz. 719).
- ↑ Mariusz Rutkowski: Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Nazwy naszej gminy. IT Gietrzwałd, 2010. [dostęp 2013-02-05]. (pol.).
- ↑ Leon Sobociński, Na gruzach Smętka, wyd. B. Kądziela, Warszawa, 1947, s.85
- ↑ Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de [online], www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2025-03-02].
- ↑ Demografia [online], gietrzwald.pl [dostęp 2017-03-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-22] (pol.).
- ↑ Nagladden – GenWiki [online], wiki-de.genealogy.net [dostęp 2017-03-21] (niem.).
- ↑ Informacja Turystyczna w Gietrzwałdzie - Gietrzwałdzkie deskale [online], www.itgietrzwald.pl [dostęp 2025-03-02].
Linki zewnętrzne
- Naglady, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 872.