Nesogale

	Nesogale
	O. Thomas, 1918
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	afrosorkowce
Podrząd	tenrekokształtne
Rodzina	tenrekowate
Podrodzina	ryżorki
Rodzaj	Nesogale
	Typ nomenklatoryczny
	Microgale dobsoni O. Thomas, 1884
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Nesogale – rodzaj ssaka z podrodziny ryżorków (Oryzorictinae) w obrębie rodziny tenrekowatych (Tenrecidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Madagaskarze^[2].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 87–138 mm, długość ogona 89–158 mm, długość ucha 15–23 mm, długość tylnej stopy 20–28 mm; masa ciała 21–48 g^[3]^[4].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1918 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym O układzie małych Tenrecidae, dotychczas określanych jako Oryzorictes i Microgale, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and Magazine of Natural History”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) tenreczek puszysty (N. dobsoni).

Etymologia

Nesogale: gr. νησος nēsos ‘wyspa’^[5] ; γαλεή galeē lub γαλή galē ‘łasica’^[6].

Podział systematyczny

Takson wyodrębniony z Microgale od którego oddzielił się najprawdopodobniej 19 milionów lat temu^[7]^[2]. Do rodzaju należą następujące gatunki^[8]^[4]^[2]^[9]:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[9]	Podgatunki^[3]^[2]^[4]	Rozmieszczenie geograficzne^[3]^[2]^[4]	Podstawowe wymiary^[3]^[4]^[a]	Status IUCN^[10]
	Nesogale dobsoni	(O. Thomas, 1884)	tenreczek puszysty	gatunek monotypowy	północna, północne i centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 0–2500 m n.p.m.	DC: 8,7–11,6 cm DO: 9,2–12,8 cm MC: 21–48 g	LC
	Nesogale talazaci	(Forsyth Major, 1896)	tenreczek wyżynny	gatunek monotypowy	północna, północne i centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m.	DC: 10,5–13,8 cm DO: 10,3–15,8 cm MC: 32–47 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 O. Thomas. On the arrangement of the small Tenrecidae hitherto referred to as Oryzorictes and Microgale. „The Annals and magazine of natural history”. Ninth Series. 1 (4), s. 303, 1918. (ang.).
1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 106. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 P. Jenkins: Family Tenrecidae (Tenrecs). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 166–167. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 70. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 165.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 107.
↑ K.M. Everson, V. Soarimalala, S.M. Goodman & L.E Olson. Multiple Loci and Complete Taxonomic Sampling Resolve the Phylogeny and Biogeographic History of Tenrecs (Mammalia: Tenrecidae) and Reveal Higher Speciation Rates in Madagascar's Humid Forests. „Systematic Biology”. 65 (5), s. 890–909, 2016. DOI: 10.1093/sysbio/syw034. (ang.).
↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.0) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-03-19]. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 19. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ Taxonomy: Nesogale – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-03-19]. (ang.).

Bibliografia

E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 3 (Revised second printing). Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316. (ang.).

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Thomas-1] 1 2 O. Thomas. On the arrangement of the small Tenrecidae hitherto referred to as Oryzorictes and Microgale. „The Annals and magazine of natural history”. Ninth Series. 1 (4), s. 303, 1918. (ang.).

[Burgin&inni-2] 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 106. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Jenkins-3] 1 2 3 4 P. Jenkins: Family Tenrecidae (Tenrecs). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 166–167. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).

[amw-4] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 70. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=205_165]-5] Jaeger 1959 ↓, s. 165.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=147_107]-6] Jaeger 1959 ↓, s. 107.

[Everson&inni-7] K.M. Everson, V. Soarimalala, S.M. Goodman & L.E Olson. Multiple Loci and Complete Taxonomic Sampling Resolve the Phylogeny and Biogeographic History of Tenrecs (Mammalia: Tenrecidae) and Reveal Higher Speciation Rates in Madagascar's Humid Forests. „Systematic Biology”. 65 (5), s. 890–909, 2016. DOI: 10.1093/sysbio/syw034. (ang.).

[mdd-8] C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.0) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-03-19]. (ang.).

[Cichocki&inni-9] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 19. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[11] Taxonomy: Nesogale – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-03-19]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[a]

[10]