Nowa Karczma (Krynica Morska)

Piaski

Nowa Karczma

Część Krynicy Morskiej
Wjazd do miejscowości, 2025
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Powiat	nowodworski
Miasto	Krynica Morska
W granicach Krynicy Morskiej	2 kwietnia 1991
SIMC	0932778
Populacja (2005) • liczba ludności	200
Strefa numeracyjna	55
Kod pocztowy	82-120 (Krynica Morska)
Tablice rejestracyjne	GND
Położenie na mapie Krynicy Morskiej Piaski
Położenie na mapie Polski Piaski
Położenie na mapie województwa pomorskiego Piaski
Położenie na mapie powiatu nowodworskiego Piaski
54°25′54″N 19°36′05″E/54,431667 19,601389

Piaski (nazwa urzędowa Nowa Karczma)^[1] – część Krynicy Morskiej^[2][3], w powiecie nowodworskim, w województwie pomorskim na Mierzei Wiślanej, nad Zatoką Gdańską i nad Zalewem Wiślanym. Położona przy drodze wojewódzkiej nr 501^[1], na końcu polskiej strefy Mierzei Wiślanej, w odległości około 4 km od granicy Polski z Rosją (obwód królewiecki)^[1]. Od 1991 roku znajduje się w granicach administracyjnych odległego o 11 km miasta Krynica Morska. Większość zabudowań usytuowanych jest przy ulicach Piaskowej, Słonecznej i Bursztynowej.

Dawna nazwa miejscowości – Nowa Karczma pochodzi od istniejącej na tym terenie w średniowieczu karczmy. Powstała ona dzięki przywilejowi z 16 maja 1429 roku nadanemu karczmarzowi Hannosowi przez komtura krzyżackiego Henryka Holta.

Pierwszy kościół wybudowano w Nowej Karczmie około 1600 roku. Jest również cmentarz mennonicki z XVIII wieku. Wędrujące wydmy powodowały, że osada na przestrzeni wieków kilkakrotnie zmieniała swoje położenie. Do 1793 roku miejscowość należała do Gdańska, w tym w latach 1466–1772 była w składzie województwa pomorskiego i wraz z tym miastem do I Rzeczypospolitej. Granica z Prusami Książęcymi przebiegała w tamtym czasie dopiero niespełna 1 km na wschód od sąsiedniej wioski rybackiej Narmeln Polski (obecnie nieistniejąca na terytorium Federacji Rosyjskiej).

Ruchome piaski zasypywały systematycznie zabudowania wsi. Ostatnia taka migracja miała miejsce w 1825 roku.

W czasie II wojny światowej Nowa Karczma uległa zniszczeniu. 1 maja 1945 roku została zajęta przez wojska radzieckie. Z czasem przejęła ją administracja polska, a po wytyczeniu granicy przybyli pierwsi polscy osadnicy.

W 1948 roku wprowadzono urzędowo polską nazwę Nowa Karczma, zastępując poprzednią niemiecką nazwę wsi Neukrug (obecnie wschodnia część miejscowości), a także wprowadzono nazwę Ptaszkowo, zastępując nazwę wsi Vöglers (obecnie zachodnia część miejscowości)^[4][5]. Potocznie stosowano także nazwę Piaski (1988, 2003)^[6][7].

W 1964 roku z Krynicy Morskiej doprowadzona została droga asfaltowa.

Do 1991 roku Nowa Karczma była wsią w gminie Sztutowo^[8]. W 1991 roku wraz z innymi miejscowościami weszła w skład miasta Krynica Morska^[9].

W 1990 zbudowano tu nowy kościół. W 1992 roku erygowano parafię rzymskokatolicką, prowadzoną od 1996 roku przez michalitów. Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Gwiazdy Morza został konsekrowany 29 października 2000 roku^{[10][11][12][13]}.

Podstawowym źródłem dochodów ludności jest rybołówstwo oraz w okresie letnim obsługa ruchu turystycznego. Znajdują się tu hotel, pensjonaty, kwatery prywatne i pola namiotowe^[14][15][16].

Miejscowość leży na szlaku rowerowym Mierzei Wiślanej R-10 stanowiącym łącznik międzynarodowego szlaku EuroVelo 10^{[17][18][19][20]}.

W 2006 roku została ustalona przystań morska w Krynicy Morskiej – „basen III – Nowa Karczma”^[21]. Do basenu prowadzi tor wodny o głębokości technicznej 2,0 m, szerokości w dnie 40 m i długości 1,12 km do prawej główki wejściowej. Port jest nieosłonięty od wiatru od strony Zalewu. Składa się z dwóch basenów oddzielonych pomostem centralnym. Od strony otwartego morza działa mała przystań rybacka.^[22][23].

W 1970 roku w Piaskach kręcono zdjęcia do polskiego filmu obyczajowego Przystań według scenariusza Marka Nowakowskiego, w reżyserii Pawła Komorowskiego^[24].

Piaski stanowiły przez ponad 40 lat ulubione miejsce wypoczynku pisarki Joanny Chmielewskiej^[25][26]. W 2017 roku została patronką ulicy^[27][28].

• 
  Przystań rybacka
• 
  Granica z Rosją
• 
  Brzeg morski
• 
  Kościół parafialny
• 
  Port rybacki i jachtowy na Zalewie Wiślanym
• 
  Na parkingu
• 
  Plaża
• 
  Tablica na wjeździe
• 
  Łódź rybacka "Piaski"

• Nowa Karczma

• Port Piaski – locja dla żeglarzy Piotra Saleckiego
• Mapa planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Nowa Karczma (Piaski)