Nowozelandzkie odznaczenia
Nowozelandzkie odznaczenia – lista orderów i odznaczeń nowozelandzkich ułożonych w kolejności starszeństwa wraz z niektórymi odznaczeniami brytyjskimi (Nowa Zelandia, jako członek Wspólnoty Narodów, uznaje brytyjskiego panującego za swoją głowę państwa) i kilku organizacji międzynarodowych.
| Baretka | Nazwa polska | Nazwa angielska | Skrót |
|---|---|---|---|
| Nagrody specjalne | |||
| Krzyż Wiktorii dla Nowej Zelandii * | Victoria Cross for New Zealand | V.C. | |
| Krzyż Nowej Zelandii * | New Zealand Cross | N.Z.C. | |
| Krzyż Jerzego | George Cross | G.C. | |
| Ordery rycerskie oraz inne ordery i nagrody | |||
| Rycerz/Dama Orderu Podwiązki | Knight/Lady of the Garter | K.G./L.G. | |
| Rycerz/Dama Orderu Ostu | Knight/Lady of the Thistle | K.T./L.T. | |
| Rycerz/Dama Krzyża Wielkiego Orderu Łaźni | Knight/Dame Grand Cross of the Order of the Bath | G.C.B. | |
| Członek Orderu Zasługi | Member of the Order of Merit | O.M. | |
| Członek Orderu Nowej Zelandii * | Member of The Order of New Zealand | O.N.Z. | |
| Odznaka Baroneta | Baronet’s Badge | Bt./Bart. | |
| Rycerz/Dama Wielki Towarzysz i Główny Towarzysz Orderu Nowozelandzkiego Zasługi * | Knight/Dame Grand Companion and Principal Companion of The New Zealand Order of Merit | G.N.Z.M./P.C.N.Z.M. | |
| Rycerz/Dama Krzyża Wielkiego Orderu św. Michała i św. Jerzego | Knight/Dame Grand Cross of the Order of St Michael and St George | G.C.M.G. | |
| Rycerz/Dama Krzyża Wielkiego Orderu Królewskiego Wiktoriańskiego | Knight/Dame Grand Cross of the Royal Victorian Order | G.C.V.O. | |
| Rycerz/Dama Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego – wojskowy | Knight/Dame Grand Cross of the Order of the British Empire – military | G.B.E. | |
| Rycerz/Dama Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego – cywilny | Knight/Dame Grand Cross of the Order of the British Empire – civil | G.B.E. | |
| Towarzysz Honoru | Companion of Honour | C.H. | |
| Rycerz/Dama Towarzysz i Wybitny Towarzysz Orderu Nowozelandzkiego Zasługi * | Knight or Dame Companion and Distinguished Companion of The New Zealand Order of Merit | K.N.Z.M./D.N.Z.M./D.C.N.Z.M. | |
| Kawaler/Dama Komandor Orderu Łaźni | Knight/Dame Commander of the Order of the Bath | K.C.B./D.C.B. | |
| Kawaler/Dama Komandor Orderu św. Michała i św. Jerzego | Knight/Dame Commander of the Order of St Michael and St George | K.C.M.G./D.C.M.G. | |
| Kawaler/Dama Komandor Orderu Królewskiego Wiktoriańskiego | Knight/Dame Commander of the Royal Victorian Order | K.C.V.O./D.C.V.O. | |
| Kawaler/Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego – wojskowy | Knight/Dame Commander of the Order of the British Empire – military | K.B.E./D.B.E. | |
| Kawaler/Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego – cywilny | Knight/Dame Commander of the Order of the British Empire – civil | K.B.E./D.B.E. | |
| Rycerz Kawaler | Knight Bachelor | ||
| Towarzysz Orderu Nowozelandzkiego Zasługi * | Companion of The New Zealand Order of Merit | C.N.Z.M. | |
| Towarzysz Orderu Łaźni | Companion of the Order of the Bath | C.B. | |
| Towarzysz Orderu św. Michała i św. Jerzego | Companion of the Order of St Michael and St George | C.M.G. | |
| Komandor Orderu Królewskiego Wiktoriańskiego | Commander of the Royal Victorian Order | C.V.O. | |
| Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego – wojskowy | Commander of the Order of the British Empire – military | C.B.E. | |
| Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego – cywilny | Commander of the Order of the British Empire – civil | C.B.E. | |
| Gwiazda Nowozelandzka Dzielności * | New Zealand Gallantry Star | N.Z.G.S. | |
| Gwiazda Nowozelandzka Odwagi * | New Zealand Bravery Star | N.Z.B.S. | |
| Towarzysz Orderu Wybitniej Służby | Companion of the Distinguished Service Order | D.S.O. | |
| Porucznik Orderu Królewskiego Wiktoriańskiego | Lieutenant of the Royal Victorian Order | L.V.O. | |
| Towarzysz Orderu Służby Królowej * | Companion of The Queen's Service Order | Q.S.O. | |
| Oficer Orderu Nowozelandzkiego Zasługi * | Officer of The New Zealand Order of Merit | O.N.Z.M. | |
| Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego – wojskowy | Officer of the Order of the British Empire – military | O.B.E. | |
| Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego – cywilny | Officer of the Order of the British Empire – civil | O.B.E. | |
| Towarzysz Orderu Służby Imperium (†) | Companion of the Imperial Service Order | I.S.O. | |
| Kawaler Orderu Królewskiego Wiktoriańskiego | Member of the Royal Victorian Order | M.V.O. | |
| Kawaler Orderu Nowozelandzkiego Zasługi * | Member of The New Zealand Order of Merit | M.N.Z.M. | |
| Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego – wojskowy | Member of the Order of the British Empire – military | M.B.E. | |
| Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego – cywilny | Member of the Order of the British Empire – civil | M.B.E. | |
| Odznaczenia | |||
| Odznaka Nowozelandzka Dzielności * | New Zealand Gallantry Decoration | N.Z.G.D. | |
| Odznaka Nowozelandzka Odwagi * | New Zealand Bravery Decoration | N.Z.B.D. | |
| Krzyż Królewskiego Czerwonego Krzyża (I Klasy lub Członek) | Royal Red Cross (1st Class or Member) | R.R.C. | |
| Krzyż Wybitnej Służby | Distinguished Service Cross | D.S.C. | |
| Krzyż Wojskowy | Military Cross | M.C. | |
| Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej | Distinguished Flying Cross | D.F.C. | |
| Krzyż Sił Powietrznych | Air Force Cross | A.F.C. | |
| Krzyż Królewskiego Czerwonego Krzyża (II Klasy lub Stowarzyszony) | Royal Red Cross (2nd Class or Associate) | A.R.R.C. | |
| Order św. Jana (sześć klas) | |||
| Baliw lub Dama Krzyża Wielkiego | Bailiff or Dame Grand Cross | G.C.St.J. | |
| Kawaler lub Dama z Prawa lub Łaski | Knight or Dame of Justice or Grace | K.St.J./D.St.J. | |
| Kapelan | Chaplain | Ch.St.J. | |
| Komandor | Commander | C.St.J. | |
| Oficer | Officer | O.St.J. | |
| Członek | Member | M.St.J. | |
| Giermek (†) | Esquire | Esq.St.J. | |
| Medale za dzielność i odwagę | |||
| Medal Wybitnego Zachowania | Distinguished Conduct Medal | D.C.M. | |
| Medal Dzielności Znamienitej | Conspicuous Gallantry Medal | C.G.M. | |
| Medal Jerzego | George Medal | G.M. | |
| Medal Wybitnej Służby | Distinguished Service Medal | D.S.M. | |
| Medal Wojskowy | Military Medal | M.M. | |
| Medal Wybitnej Służby Lotniczej | Distinguished Flying Medal | D.F.M. | |
| Medal Sił Powietrznych | Air Force Medal | A.F.M. | |
| Medal Królowej za Odwagę | Queen's Gallantry Medal | Q.G.M. | |
| Medal Nowozelandzki Dzielności * | New Zealand Gallantry Medal | N.Z.G.M. | |
| Medal Nowozelandzki Odwagi * | New Zealand Bravery Medal | N.Z.B.M. | |
| Medale za chwalebną służbę | |||
| Medal Królewski Wiktoriański | Royal Victorian Medal | R.V.M. | |
| Medal Służby Królowej * | Queen’s Service Medal | Q.S.M. | |
| Medal Nowozelandzki Antarktyczny * | New Zealand Antarctic Medal | N.Z.A.M. | |
| Odznaka Nowozelandzka za Wybitną Służbę * | New Zealand Distinguished Service Decoration | D.S.D. | |
| Medal Imperium Brytyjskiego (wojskowy) | British Empire Medal (military) | B.E.M. | |
| Medal Imperium Brytyjskiego (cywilny) | British Empire Medal (civil) | B.E.M. | |
| Medal Królowej dla Policji za Wybitną Służbę | Queen's Police Medal for Distinguished Service | Q.P.M. | |
| Medal Królowej dla Straży Pożarnej za Wybitną Służbę | Queen's Fire Service Medal for Distinguished Service | Q.F.S.M. | |
| Medale kampanii (wojennych, operacji i utrzymania pokoju) | |||
| Gwiazda 1939–1945 | 1939-45 Star | ||
| Gwiazda Atlantyku | Atlantic Star | ||
| Gwiazda Lotniczych Załóg w Europie | Air Crew Europe Star | ||
| Gwiazda Arktyki | Arctic Star | ||
| Gwiazda Afryki | Africa Star | ||
| Gwiazda Pacyfiku | Pacific Star | ||
| Gwiazda Birmy | Burma Star | ||
| Gwiazda Italii | Italy Star | ||
| Gwiazda Francji i Niemiec | France and Germany Star | ||
| Medal Obrony | Defence Medal | ||
| Medal Wojny 1939–1945 | War Medal 1939-45 | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Wojennej 1939–1945 * | New Zealand War Service Medal 1939-1945 | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Operacyjnej * | New Zealand Operational Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzki Służby 1946–1949 * | New Zealand Service Medal 1946–1949 | ||
| Medal Korei (1950-53) | Korea Medal (1950-53) | ||
| Medal ONZ za Służbę w Korei *** | United Nations Service Medal for Korea | ||
| Medal Służby Ogólnej Morskiej (1915–1962) | Naval General Service Medal (1915–1962) | ||
| Medal Służby Ogólnej (1918–1962) | General Service Medal (1918–1962) | ||
| Medal Służby Ogólnej 1962 | General Service Medal 1962 | ||
| Medal Wietnamu (1968) ** | Vietnam Medal (1968) | ||
| Medal Rodezji (1980) ** | Rhodesia Medal (1980) | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (1992) – operacje o charakterze wojennym * | New Zealand General Service Medal (1992) – war-like operations | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (1992) – operacje o charakterze pokojowym * | New Zealand General Service Medal (1992) – non-warlike (peacekeeping) operations | ||
| Medal Timoru Wschodniego (2001) * | East Timor Medal (2001) | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Wyspy Salomona * | New Zealand General Service Medal (2002) – Solomon Islands | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Afganistan (I) * | New Zealand General Service Medal (2002) – Afghanistan Primary Operations Area | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Afganistan (II) * | New Zealand General Service Medal (2002) – Afghanistan Secondary Operations Area | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Irak 2003 * | New Zealand General Service Medal (2002) – Iraq 2003 | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Timor Wschodni * | New Zealand General Service Medal (2002) – Timor-Leste | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Korea * | New Zealand General Service Medal (2002) – Korea | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Zwalczanie Piractwa * | New Zealand General Service Medal (2002) – Counter-Piracy | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Irak 2015 * | New Zealand General Service Medal (2002) – Iraq 2015 | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Ogólnej (2002) – Rozszerzony Bliski Wschód * | New Zealand General Service Medal (2002) – Greater Middle East | ||
| różne | medale ONZ, UE i NATO, które uzyskały akceptację władz Nowej Zelandii | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Specjalnej – Testy Atomowe (2002) * | New Zealand Special Service Medal – Nuclear Testing (2002) | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Specjalnej – Azjatyckie Tsunami (2005) * | New Zealand Special Service Medal – Asian Tsunami (2005) | ||
| Medal Nowozelandzki Służby Specjalnej – Erebus (2006) * | New Zealand Special Service Medal – Erebus (2006) | ||
| Australijski Medal Sił Międzynarodowych w Timorze Wschodnim *** | Australian International Force East Timor (INTERFET) Medal | ||
| Medal Sił Wielonarodowych i Obserwatorów na Synaju (1982) *** | Medal of the Multi-National Force and Observers (MFO) in the Sinai (1982) | ||
| Medale polarne (wg daty otrzymania) | |||
| Medal Polarny | Polar Medal | ||
| Medale jubileuszowe, koronacyjne i nowozelandzkie pamiątkowe | |||
| Medal Koronacyjny Króla Jerzego VI | King George VI Coronation Medal | ||
| Medal Koronacyjny Królowej Elżbiety II | Queen Elizabeth II Coronation Medal | ||
| Medal Srebrnego Jubileuszu Królowej Elżbiety II | Queen Elizabeth II Silver Jubilee Medal | ||
| Medal Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety II | Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal | ||
| Medal Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II | Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal | ||
| Medal Nowozelandzki Pamiątkowy 1990 * | New Zealand 1990 Commemoration Medal | ||
| Medal Nowozelandzki Stulecia Sufrażystek 1993 * | New Zealand Suffrage Centennial Medal 1993 | ||
| Nagrody za zasługi, wydajność i służbę | |||
| Medal Nowozelandzki za Chwalebną Służbę * | New Zealand Meritorious Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiego Departamentu Obrony za Chwalebną Służbę * | New Zealand Defence Meritorious Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Policji za Chwalebną Służbę * | New Zealand Police Meritorious Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Służby Publicznej * | New Zealand Public Service Medal | ||
| Nagroda Nowozelandzkich Sił Zbrojnych * | New Zealand Armed Forces Award | ||
| Medal Nowozelandzkiej Armii za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | New Zealand Army Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Marynarki Królewskiej za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | Royal New Zealand Navy Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Medal Nowozelandzkich Sił Powietrznych za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | Royal New Zealand Air Force Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Policji za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | New Zealand Police Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Straży Pożarnej za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | New Zealand Fire Brigades Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Służby Więzienniczej * | New Zealand Prison Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Służby Ruchu Drogowego * | New Zealand Traffic Service Medal | ||
| Medal Nowozelandzkiej Służby Celnej * | New Zealand Customs Service Medal | ||
| Odznaka Nowozelandzka za Wydajność * | New Zealand Efficiency Decoration | E.D. | |
| Medal Nowozelandzki za Wydajność * | New Zealand Efficiency Medal | ||
| Odznaka Nowozelandzkiej Rezerwy Królewskiej Marynarki Wojennej * | Royal New Zealand Naval Reserve Decoration | R.D. | |
| Odznaka Nowozelandzkiej Ochotniczej Rezerwy Królewskiej Marynarki Wojennej * | Royal New Zealand Naval Volunteer Reserve Decoration | V.R.D. | |
| Medal Nowozelandzkiej Ochotniczej Rezerwy Królewskiej Marynarki Wojennej za Długoletnią Służbę i Dobre Zachowanie * | Royal New Zealand Naval Volunteer Reserve Long Service and Good Conduct Medal | ||
| Nagroda Nowozelandzka za Wydajność Powietrzną * | New Zealand Air Efficiency Award | A.E. | |
| Medal Królowej za Mistrzowskie Strzelectwo w Nowozelandzkiej Marynarce Wojennej * | Queen’s Medal for Champion Shots of the New Zealand Naval Forces | ||
| Medal Królowej za Mistrzowskie Strzelectwo w Siłach Zbrojnych | Queen’s Medal for Champion Shots of the Military Forces | ||
| Medal Królowej za Mistrzowskie Strzelectwo w Siłach Powietrznych | Queen’s Medal for Champion Shots of the Air Forces | ||
| Medal Sił Kadetów | Cadet Forces Medal | ||
| Medal Nowozelandzki Służby w Departamencie Obrony * | New Zealand Defence Service Medal | ||
| Medale niepodległości krajów Wspólnoty Narodów (ustanowione przez monarchę, noszone w kolejności otrzymania) | |||
| Medale różne | |||
| Medal Służby Orderu św. Jana | Service Medal of The Order of St John | ||
| Nagrody Wspólnoty Narodów (ustanowione przez monarchę brytyjskiego jako głowę państwa w krajach innych niż Nowa Zelandia i Zjednoczone Królestwo) | |||
| Inne nagrody Wspólnoty Narodów (ustanowione w tych krajach, których głową państwa nie jest monarcha brytyjski) | |||
| Nagrody zagraniczne (noszone za pozwoleniem monarchy, najpierw ordery, później odznaczenia, a następnie medale, w każdej z kategorii wg daty otrzymania) | |||
* odznaczenie ustanowione przez monarchę i przyznawane przez władze nowozelandzkie
** odznaczenie przyznawane przez władze zarówno nowozelandzkie jak i australijskie
*** odznaczenie przyznawane przez inne kraje lub organizacje międzynarodowe
(†) odznaczenie zniesione lub wygasłe i już nienadawane
Dodatkowo
| Baretka | Nazwa polska | Nazwa angielska | |
|---|---|---|---|
| Nagrody nieuwzględnione w nowozelandzkiej kolejności starszeństwa odznaczeń (noszone na wstążkach medali kampanii lub przeznaczone dla rodzin poległych) | |||
| Wymienienie w Sprawozdaniu, 1939–1945 | Mentioned in Despatches, 1939–1945 | ||
| Wymienienie w Sprawozdaniu, 1945–1996 | Mentioned in Despatches, 1945–1996 | ||
| cywilna i wojskowa Pochwała Króla za Odważne Zachowanie, 1939–1951 | civil and military King's Commendation for Brave Conduct, 1939–1951 | ||
| cywilna i wojskowa Pochwała Królowej za Odważne Zachowanie, 1952–1996 | civil and military Queen's Commendation for Brave Conduct, 1952–1996 | ||
| Pochwała Króla za Wartościową Służbę w Powietrzu, 1939–1951 | King’s Commendation for Valuable Service in the Air, 1939–1951 | ||
| Pochwała Królowej za Wartościową Służbę w Powietrzu, 1952–1996 | Queen’s Commendation for Valuable Service in the Air, 1952–1996 | ||
| Krzyż Nowozelandzki Wspomnieniowy | New Zealand Memorial Cross | ||
Bibliografia
- Order of Wear: Orders, Decorations and Medals in New Zealand (4 September 2020). [w:] The New Zealand Royal Honours system [on-line]. Department of the Prime Minister and Cabinet (dpmc.govt.nz). [dostęp 2022-02-02]. (ang.).
- Peter Bander van Duren: Orders of Knighthood and of Merit. Gerrards Cross, Buckinghamshire: Colin Smythe, 1995
- Robert Werlich: Orders and Decorations of all Nations, Ancient and Modern, Civil and Military. Washington D.C.: Quaker Press, 1965
- Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, Medali i odznak. Warszawa-Kraków: 1939

