Nuralagus
| Nuralagus rex | |||
| Quintanaa, Köhlerb i Moyà-Solà, 2011 | |||
| Okres istnienia: messyn–pliocen | |||
![]() rekonstrukcja | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Nuralagus | ||
| Gatunki | |||
| |||
Nuralagus – rodzaj wymarłego ssaka z rodziny zającowatych, zamieszkujący w czasie od messynu do środkowego pliocenu Minorkę (Baleary). Ssak ten charakteryzował się szeregiem specyficznych cech nieznanych u innych zajęczaków[1].

Historia odkrycia
Josep Quintana w wieku 19 lat odkrył na Minorce pierwszą kość należącą do wymarłego królika. Sądził wówczas, że są to elementy kośćca Cherirogaster gymnesica – olbrzymiego żółwia, który żył na tych terenach przed milionami lat. Ostatecznie Quintana, już jako paleontolog, pracownik Institut Català de Paleontologia, oraz jego współpracownicy Meike Köhlerb i Salvador Moyà-Solà opisali w 2011 roku na łamach Journal of Vertebrate Paleontology nowy gatunek, Nuralagus rex[1].
Ewolucja
W okresie zwanym kryzysem messyńskim Morze Śródziemne prawie zupełnie odparowało, na skutek czego Baleary zostały połączone z kontynentem, dając możliwość migracji na Minorkę przodków Nuralagus. Gdy wody morza podniosły się do wcześniejszego poziomu, Minorka ponownie stała się wyspą, a króliki, które tam przywędrowały, zostały odcięte od reszty populacji. Na wyspie nie było wówczas drapieżników. Ze znanych naukowcom kręgowców w skład ówczesnej fauny wyspy wchodziły najprawdopodobniej tylko nietoperze[2] Muscardinus cyclopeus, gryzoń z rodziny popielicowatych[3] oraz olbrzymie żółwie. Zmiana środowiska spowodowała kolejne zmiany w budowie królika. Narządy, które były dotychczas niezbędne do wzmożonej czujności, uległy redukcji. Zmniejszyły się oczodoły, osłabła ostrość widzenia, najprawdopodobniej zmniejszyły się uszy. Długi i sprężysty kręgosłup uległ z czasem skróceniu i usztywnieniu. W konsekwencji królik utracił zdolność skakania. Tylne kończyny uległy redukcji. Zwierzę poruszało się powoli. Stawało się coraz masywniejsze. Zdaniem badaczy większość czasu spędzało na spokojnym przekopywaniu gruntu w poszukiwaniu korzeni i bulw zdatnych do jedzenia. Masa ciała N. rex przekraczała 12 kg (26,4 lb), czyli była około sześciokrotnie większa od masy współczesnych gatunków zającowatych[2][3], a dziesięciokrotnie większa od wymarłych kuzynów z kontynentu Alilepus sp[3]. Do wyginięcia gatunku prawdopodobnie przyczyniło się ochłodzenie klimatu[2].
Przypisy
- 1 2 Josep Quintanaa, Meike Köhlerb, Salvador Moyà-Solàb. Nuralagus rex, gen. et sp. nov., an endemic insular giant rabbit from the Neogene of Minorca (Balearic Islands, Spain). „Journal of Vertebrate Paleontology”. 31 (2), 2011. DOI: 10.1080/02724634.2011.550367. (ang.).
- 1 2 3 Jennifer Viegas: Discovery News. [w:] Biggest-Ever Bunny Didn't Hop, Had No Enemies [on-line]. news.discovery.com, 2011-02-21. [dostęp 2012-05-26]. (ang.).
- 1 2 3 Giant Extinct Rabbit was the King of Minorca. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 31 (2), 2011-03-22. Taylor and Francis. (ang.).
